Hai tàu chở dầu Saudi Arabia quay đầu trên Biển Đỏ sau đe dọa của Houthi

Tàu thuyền di chuyển trên Biển Đỏ. Ảnh: IRNA/TTXVN

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn hoạt động hàng hải qua các tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới.

Theo Al Jazeera, ngày 20/7, lực lượng Houthi, lực lượng kiểm soát phần lớn miền Bắc và miền Tây Yemen, trong đó có khu vực ven Biển Đỏ, tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia. Houthi cảnh báo sẽ tấn công bất kỳ tàu nào tham gia bốc hoặc dỡ dầu của Saudi Arabia, làm dấy lên nguy cơ mở thêm một mặt trận mới trong cuộc xung đột khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Houthi hiện chưa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb - tuyến hàng hải chiến lược nối Biển Đỏ với vịnh Aden - đồng thời cảnh báo Washington sẽ hành động nếu lực lượng này thực hiện bước đi trên.

Ngay sau tuyên bố của Houthi, hai tàu chở dầu vừa nhận dầu thô tại cảng Yanbu của Saudi Arabia để vận chuyển tới Trung Quốc và Ấn Độ đã đổi hướng, quay về phía kênh đào Suez thay vì tiếp tục đi qua eo biển Bab el-Mandeb để vào Ấn Độ Dương.

Theo Tập đoàn quản lý rủi ro hàng hải Vanguard của Anh, đây là trường hợp đầu tiên được xác nhận các tàu chở dầu thương mại phải thay đổi lộ trình sau tuyên bố phong tỏa của Houthi. Động thái này có thể làm gia tăng gián đoạn đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia cũng như vận tải biển trong khu vực.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị ảnh hưởng bởi xung đột, Biển Đỏ đã trở thành tuyến vận tải thay thế quan trọng đối với dầu thô của Saudi Arabia, vốn được vận chuyển qua đường ống tới cảng Yanbu trước khi xuất khẩu.

Những diễn biến mới đã tác động ngay đến thị trường năng lượng. Trong phiên giao dịch ngày 21/7, giá dầu Brent tăng hơn 2%, lên trên 91 USD/thùng, trong khi giá xăng bán lẻ tại Mỹ trở lại trên 4 USD/gallon.

Liên quan đến các cuộc giao tranh Mỹ - Iran gần đây, trong đêm 21/7, Mỹ tiến hành không kích các mục tiêu ở miền Nam và miền Tây Iran, trong khi Iran tuyên bố tấn công các cơ sở của Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Jordan. Cùng thời điểm, một tàu chở dầu bị tấn công tại eo biển Hormuz, cửa ngõ vịnh Ba Tư.

Iran cũng tuyên bố đã tấn công cơ sở hạ tầng của Amazon tại Bahrain, nơi tập đoàn công nghệ Mỹ vận hành một trung tâm dữ liệu khu vực. Tuy nhiên, Amazon chưa đưa ra bình luận và thông tin này hiện chưa được kiểm chứng độc lập.

Tại eo biển Hormuz, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một tàu đã báo cáo bị trúng một vật thể lạ, buộc thủy thủ đoàn phải rời tàu và lên xuồng cứu sinh. Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết hai tàu chở dầu đã bốc cháy sau các vụ nổ khi di chuyển trên tuyến hàng hải phía Nam của eo biển.

Hiện Mỹ khuyến nghị các tàu sử dụng tuyến hàng hải phía Nam, trong khi Iran kêu gọi chuyển sang tuyến phía Bắc, gần bờ biển nước này, nơi Tehran cho biết có kế hoạch thu phí quá cảnh trong tương lai.

Theo dữ liệu của Kpler, chỉ có bốn tàu hàng đi qua eo biển Hormuz trong ngày 20/7, chủ yếu sử dụng tuyến phía Bắc gần bờ biển Iran, giảm so với bảy tàu của ngày trước đó.

Trong suốt thời gian xung đột, Saudi Arabia phần lớn duy trì được hoạt động xuất khẩu nhờ vận chuyển dầu qua đường ống tới cảng Yanbu. Tuy nhiên, nếu tuyến Biển Đỏ cũng bị phong tỏa, nguồn cung dầu toàn cầu có nguy cơ chịu tác động đáng kể khi phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Saudi Arabia sẽ không thể vận chuyển ra thị trường.

Hiện các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được thúc đẩy, Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni đã tới Pakistan - quốc gia đang đóng vai trò trung gian - và đề nghị Islamabad tiếp tục hỗ trợ tiến trình hòa giải. Một quan chức cấp cao Iran xác nhận Tehran đã nhận được đề xuất từ các bên trung gian về một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày nhằm cứu vãn thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đạt được hồi tháng 6.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc