'Hải tặc' Somalia cướp tàu chở dầu làm dấy lên lo ngại mới tại vùng Vịnh

Lực lượng cảnh sát biển từ vùng Puntland tự trị của Somalia tuần tra vịnh Aden. Ảnh: Europacap

Dẫn thông báo của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Yemen, báo The New York Times cho biết một tàu chở dầu đã bị tấn công ngày 2/5 ngoài khơi bờ biển Yemen và bị chuyển hướng về vùng biển Somalia. Đây là vụ việc mới nhất trong chuỗi các vụ cướp tàu gia tăng gần đây quanh khu vực Sừng châu Phi.

Một quan chức thuộc vùng Puntland tự trị của Somalia, cùng các chuyên gia được chính quyền Yemen và Somalia thông báo, nhận định vụ tấn công do cướp biển Somalia có vũ trang thực hiện.

Quan chức này, đề nghị giấu tên, cho biết có nghi vấn một số cá nhân người Yemen liên quan đến vụ việc, đồng thời nhấn mạnh cơ quan chức năng đang điều tra khả năng các đối tượng này có liên hệ với các nhóm vũ trang, trong đó có lực lượng Houthi.

Từ tháng 4 đến nay, ít nhất ba tàu thuyền đã bị cướp biển Somalia bắt giữ ngoài khơi khu vực này. Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải của Vương quốc Anh (UKMTO), do Hải quân Anh điều hành, đã nâng mức độ đe dọa tại vùng biển Somalia lên mức “đáng kể” và khuyến cáo các tàu thuyền cần đặc biệt thận trọng khi di chuyển qua khu vực.

Theo Lực lượng Bảo vệ bờ biển Yemen, tàu chở dầu Eureka mang cờ Togo đã bị những đối tượng có vũ trang, chưa xác định danh tính, khống chế và điều khiển qua vịnh Aden hướng về phía Somalia. Các nỗ lực giám sát và giành lại quyền kiểm soát con tàu đang được triển khai.

Ông Mohammed Al-Basha, nhà phân tích khu vực, cho rằng vụ việc đã làm gia tăng lo ngại tại Yemen và Somalia về khả năng hợp tác giữa cướp biển và lực lượng Houthi, qua đó dấy lên nguy cơ tái bùng phát hoạt động cướp biển trên diện rộng trong bối cảnh xung đột liên quan đến Iran.

Theo các nhà phân tích, cướp biển Somalia và lực lượng Houthi bị cáo buộc đã có liên hệ trong nhiều năm qua. Diễn biến xung đột hiện nay có thể thúc đẩy các nhóm này tăng cường phối hợp, đặc biệt khi các tuyến vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, làm gia tăng giá năng lượng và tạo động cơ kinh tế cho các hoạt động phi pháp.

Việc gián đoạn tuyến hàng hải chiến lược này đã tác động mạnh đến thị trường toàn cầu, buộc nhiều quốc gia tìm giải pháp thay thế. Hiện có khoảng 850 tàu lớn bị mắc kẹt trong khu vực, với khoảng 20.000 thuyền viên chịu ảnh hưởng.

Ông Al-Basha nhấn mạnh vụ tấn công ngày 2/5 đáng chú ý do xảy ra gần bờ biển Yemen. Theo ông, việc tiến hành cướp tàu tại khu vực này khó có thể diễn ra nếu không có sự hỗ trợ từ đất liền. Ông cũng cho rằng lực lượng Houthi đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng sang khu vực Sừng châu Phi, trong khi việc thiết lập quan hệ với các mạng lưới tại Somalia có thể mang lại lợi ích tài chính và gia tăng sức ép địa chính trị.

Dữ liệu từ hệ thống theo dõi hàng hải VesselFinder cho thấy tàu Eureka trước đó cập cảng tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Sau khi di chuyển gần bờ biển Yemen, tàu đã đổi hướng về phía Somalia và được ghi nhận lần cuối ở khu vực giữa hai quốc gia.

Hiện chưa có thông tin chính thức về vị trí và tình trạng của thủy thủ đoàn. Công ty Royal Shipping Lines, đơn vị sở hữu tàu theo dữ liệu vận tải công khai, chưa đưa ra bình luận về vụ việc.

Cướp biển Somalia từng gây thiệt hại hàng tỷ USD cho ngành vận tải biển toàn cầu trong giai đoạn cao điểm 2008 - 2011, trước khi bị suy giảm đáng kể nhờ các chiến dịch tuần tra hải quân quốc tế. Tuy nhiên, từ năm 2023, các vụ tấn công có dấu hiệu gia tăng trở lại, đặc biệt tại khu vực phía Tây Ấn Độ Dương.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc