Hạ tầng viễn thông tăng tốc: Phủ sóng gần 100% thôn, bản, thúc đẩy chuyển đổi số

Bộ KHCN đã cấp phép thí điểm cho Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam triển khai dịch vụ. Ảnh: Int.

Xóa dần các "điểm lõm sóng"

Một trong những kết quả đáng chú ý là công tác xử lý các khu vực chưa có sóng di động. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN), đến hết tháng 6/2026, mạng viễn thông đã phủ sóng tới 99,56% số thôn, bản trên cả nước. Hiện chỉ còn 435 thôn, bản chưa có sóng di động và đang được phân loại để xây dựng phương án xử lý phù hợp.

Các khu vực này chủ yếu nằm ở vùng núi cao, biên giới, hải đảo hoặc nơi địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt khiến chi phí đầu tư hạ tầng lớn. Bộ KH&CN đang phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông tiếp tục đầu tư trạm phát sóng, tối ưu mạng lưới và áp dụng các giải pháp công nghệ mới nhằm từng bước xóa bỏ các "điểm lõm sóng".

Việc mở rộng vùng phủ sóng không chỉ đáp ứng nhu cầu thông tin liên lạc mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, giáo dục, y tế từ xa, thanh toán số và thương mại điện tử, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Thí điểm Internet vệ tinh tới vùng khó tiếp cận

Song song với hạ tầng viễn thông mặt đất, Bộ KHCN đã triển khai thêm một giải pháp kết nối mới là thí điểm dịch vụ viễn thông sử dụng công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp.

Theo đó, Bộ đã cấp phép thí điểm cho Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam triển khai dịch vụ. Đây được kỳ vọng sẽ bổ sung hạ tầng kết nối Internet băng rộng cho các khu vực vùng sâu, vùng xa, trên biển và những nơi hạ tầng cáp quang hoặc mạng di động khó tiếp cận.

Internet vệ tinh quỹ đạo thấp được đánh giá có ưu điểm về tốc độ truyền dữ liệu cao, độ trễ thấp hơn so với vệ tinh truyền thống, đồng thời có khả năng duy trì kết nối trong các tình huống thiên tai hoặc khi hạ tầng mặt đất bị ảnh hưởng. Việc đưa công nghệ này vào thí điểm được xem là bước đi quan trọng nhằm đa dạng hóa hạ tầng viễn thông quốc gia.

Hạ tầng trung tâm dữ liệu tiếp tục mở rộng

Không chỉ phát triển mạng lưới viễn thông, Việt Nam cũng đang tăng tốc đầu tư hạ tầng dữ liệu – nền tảng quan trọng của nền kinh tế số.

Theo Bộ KHCN, đến tháng 5/2026, cả nước có 42 trung tâm dữ liệu thương mại, với tổng công suất thiết kế khoảng 372,75 MW.

Việc gia tăng số lượng trung tâm dữ liệu giúp đáp ứng nhu cầu lưu trữ, xử lý dữ liệu ngày càng lớn của doanh nghiệp, cơ quan nhà nước cũng như các nền tảng số. Đây cũng là điều kiện quan trọng để phát triển điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các dịch vụ số thế hệ mới.

Trong bối cảnh nhu cầu chuyển đổi số tăng mạnh, hạ tầng trung tâm dữ liệu được xem là một trong những trụ cột quan trọng, cùng với hạ tầng viễn thông và điện toán đám mây, tạo nền móng cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Siết chặt xác thực thuê bao di động

Một điểm nhấn khác trong công tác quản lý viễn thông là việc tăng cường chuẩn hóa thông tin thuê bao di động.

Bộ KHCN đã ban hành quy định nhằm siết chặt công tác xác thực thuê bao. Đến ngày 15/6/2026, hơn 113 triệu thuê bao di động đang hoạt động đã được đối soát, xác thực và đưa lên ứng dụng VNeID.

Đối với các thuê bao không thực hiện chuẩn hóa theo quy định, cơ quan quản lý đã áp dụng biện pháp xử lý. Hiện hơn 11 triệu thuê bao không chuẩn hóa, không xác thực lại đã bị tạm dừng dịch vụ chiều đi.

Việc chuẩn hóa thông tin thuê bao không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn giúp hạn chế SIM rác, tin nhắn rác, cuộc gọi lừa đảo, bảo đảm môi trường viễn thông an toàn và minh bạch hơn cho người dân.

Tạo nền tảng cho chuyển đổi số toàn diện

Theo Bộ KHCN, những kết quả đạt được trong nửa đầu năm 2026 cho thấy hạ tầng viễn thông Việt Nam đang được phát triển theo hướng đồng bộ, hiện đại và bao trùm.

Việc mở rộng vùng phủ sóng, ứng dụng công nghệ vệ tinh, phát triển hệ thống trung tâm dữ liệu và tăng cường quản lý thuê bao không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ viễn thông mà còn tạo nền tảng cho việc triển khai các dịch vụ số trên phạm vi toàn quốc.

Trong thời gian tới, Bộ KHCN sẽ tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông tập trung xử lý các khu vực còn lõm sóng, mở rộng vùng phủ 5G, thúc đẩy phát triển trung tâm dữ liệu, triển khai hiệu quả Internet vệ tinh và hoàn thiện công tác quản lý thuê bao. Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hạ tầng số hiện đại, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận Internet và các dịch vụ số, không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Thu Hương