Hà Nội: Xây dựng văn hóa giao thông trong học đường

Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục văn hóa giao thông cho học sinh

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn trong trường học, thời gian qua, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) Thủ đô đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) cho học sinh. Từ đầu năm 2026 đến nay, Phòng CSGT Hà Nội phối hợp với công an phường, xã tổ chức được 69 buổi với khoảng 58.000 học sinh và giáo viên tham dự tuyên truyền hướng dẫn kỹ năng lái xe gắn máy an toàn cho học sinh THPT và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Thiếu tá Đoàn Ngọc Huyền, cán bộ Đội Tuyên truyền Phòng CSGT Công an thành phố Hà Nội đặt câu hỏi cho học sinh tại buổi tuyên truyền luật trật tự an toàn giao thông đường bộ ở trường THPT Phúc Lợi, Ảnh: Hồng Nhung

Tại các buổi tuyên truyền, các báo cáo viên Phòng CSGT Công an thành phố Hà Nội đã giới thiệu những điểm mới trong Nghị định 168 và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; các quy tắc khi tham gia giao thông đường bộ, hệ thống tín hiệu giao thông đường bộ; các quy định liên quan đến lứa tuổi học sinh…

Với lối tuyên truyền gần gũi, sinh động, cùng nhiều câu hỏi tương tác, trò chơi hấp dẫn, các học sinh được hướng dẫn cách nhận diện các lỗi vi phạm thường gặp; kỹ năng đội mũ bảo hiểm đúng cách; cách điều khiển xe máy điện, xe đạp điện an toàn, cũng như xử lý các tình huống giao thông thường xảy ra. Đặc biệt, phần giao lưuvà trả lời các câu hỏi về chủ đề giao thông đã góp phần làm chuyển biến mạnh mẽ ý thức tôn trọng pháp luật, tự giác chấp hành Luật Giao thông của học sinh khi tham gia giao thông trên địa bàn.

Bên cạnh đó, để thể hiện cam kết và quyết tâm thực hiện nếp sống văn minh, an toàn khi tham gia giao thông, các học sinh tại các trường và phụ huynh đã ký cam kết an toàn khi tham gia giao thông. Các cán bộ Phòng CSGT Công an thành phố Hà Nội cũng đã phát tờ rơi tuyên truyền luật trật tự an toàn giao thông đường bộ đến các em học sinh, với mong muốn mỗi học sinh sẽ là một truyền viên về văn hóa giao thông đến gia đình, người thân và bạn bè xung quanh.

Đặc biệt, mô hình “tiết học an toàn giao thông” được tổ chức vào sáng thứ Hai đầu tuần tại nhiều trường học đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Ngay từ những giờ học đầu tiên của tuần mới, học sinh được tiếp cận kiến thức pháp luật một cách trực quan, dễ hiểu, góp phần hình thành thói quen chấp hành luật giao thông một cách thường xuyên, liên tục. Bên cạnh đó, việc tổ chức ký cam kết giữa học sinh, phụ huynh và nhà trường về chấp hành TTATGT cũng tạo nên sự gắn kết trách nhiệm giữa gia đình và nhà trường trong quản lý, giáo dục học sinh.

Thực tế triển khai tại các trường cho thấy hiệu quả tích cực. Ghi nhận tại trường THPT Phúc Lợi, trong sáng 20-4, hơn 1.000 học sinh đã được tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn. Cô Nguyễn Kiều Trang, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Phúc Lợi cho biết,Nhà trường luôn xác định giáo dục pháp luật cho học sinh là một nhiệm vụ rất quan trọng và được triển khai thường xuyên, liên tục bằng nhiều hình thức. Ngay từ đầu năm học, Ban Giám hiệu nhà trường đã tổ chức các buổi tuyên truyền trong tiết sinh hoạt dưới cờ, hoạt động trải nghiệm, đồng thời tổ chức ký cam kết giữa nhà trường, cơ quan chức năng và cha mẹ học sinh về việc chấp hành pháp luật.

Học sinh được trải nghiệm lái xe an toàn. Ảnh: Hồng Nhung

Song song với đó, nội dung giáo dục pháp luật cũng được lồng ghép trong các hoạt động chính khóa, trong từng tiết dạy của giáo viên, giúp học sinh từng bước tiếp cận, nắm vững các quy định pháp luật gắn với đời sống. “Đối với các buổi tuyên truyền dưới cờ, đặc biệt khi có sự tham gia trực tiếp của các cơ quan chức năng, hiệu quả mang lại là rất rõ nét. Khi học sinh được nghe, được trao đổi và trực tiếp tham gia thực hành, các em sẽ ghi nhớ sâu hơn, hiểu rõ hơn và từ đó hình thành ý thức chấp hành pháp luật một cách tự giác, bền vững”, cô Trang cho biết.

Học sinh Nguyễn Minh Tâm, trường THPT Phúc Lợi nhấn mạnh:Các buổi tuyên truyền pháp luật trong trường học là vô cùng cần thiết. Những hoạt động này giúp nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm của học sinh. Thực tế, nhiều bạn đều hiểu tầm quan trọng của việc chấp hành luật giao thông, như đội mũ bảo hiểm hay tuân thủ quy định khi tham gia giao thông. Tuy nhiên, do tâm lý chủ quan hoặc mong muốn thể hiện bản thân ở lứa tuổi này, một số bạn vẫn còn phớt lờ các quy định, vì vậy việc tuyên truyền là rất quan trọng để nhắc nhở và điều chỉnh hành vi.

Siết kỷ cương từ gia đình đến nhà trường để giảm vi phạm giao thông học sinh

Bên cạnh số đông phụ huynh và học sinh đã chấp hành nghiêm các quy định về trật tự, an toàn giao thông, thực tế vẫn còn một bộ phận vi phạm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn. Thống kê cho thấy, từ ngày 15/3 đến 5/4/2026, lực lượng CSGT toàn thành phố đã xử lý 1.524 trường hợp học sinh vi phạm trật tự an toàn giao thông và 156 phụ huynh vi phạm hoặc giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển. Các trường hợp học sinh vi phạm đều được lập danh sách, thông báo tới ngành giáo dục để phối hợp quản lý, giáo dục.

Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa, Phó Đội trưởng Đội Tuyên truyền, Phòng CSGT Hà Nội cho biết, từ đầu năm học 2025 - 2026 đến nay, dù tình hình vi phạm đã giảm, song vẫn còn phổ biến các lỗi như: điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi, không đội mũ bảo hiểm, không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, đi ngược chiều, chở quá số người quy định, phương tiện không đảm bảo điều kiện kỹ thuật… Hệ quả là đã xảy ra 118 vụ tai nạn giao thông liên quan đến lứa tuổi học sinh, làm 32 em tử vong và 84 em bị thương.

Một số trường hợp phụ huynh đưa con đến trường nhưng không đội mũ bảo hiểm bị phát hiện, xử lý. Ảnh: Ngọc Tiến

Một thực tế đáng chú ý là không ít phụ huynh, những người đáng lẽ phải làm gương, lại vi phạm khi tham gia giao thông cùng con. Các hành vi như không đội mũ bảo hiểm, đi xe lên vỉa hè, vượt đèn đỏ, thậm chí giao xe cho con chưa đủ tuổi vẫn diễn ra. Theo Trung tá Nghĩa, phụ huynh chính là “người thầy đầu tiên”, có vai trò quyết định trong việc hình thành ý thức chấp hành pháp luật của trẻ. Nếu cha mẹ thiếu gương mẫu, việc giáo dục từ nhà trường và lực lượng chức năng sẽ khó đạt hiệu quả bền vững.

Đáng nói, học sinh hiện nay không thiếu kiến thức về luật giao thông. Qua các chương trình tuyên truyền, nhiều em có thể trả lời chính xác các câu hỏi về biển báo, quy định pháp luật. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở việc chuyển hóa kiến thức thành hành vi. Vì vậy, công tác tuyên truyền đang được đổi mới theo hướng tăng trải nghiệm, trang bị kỹ năng thực tế, giúp học sinh nhận thức rõ nguy cơ và hình thành thói quen tham gia giao thông an toàn như một kỹ năng sống.

Công tác phối hợp giữa lực lượng CSGT và ngành giáo dục cũng được tăng cường. Hai bên thường xuyên trao đổi thông tin, giám sát việc học sinh sử dụng phương tiện đến trường, triển khai các kế hoạch hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn. Nhiều trường học đã tổ chức ký cam kết với phụ huynh, đưa nội dung chấp hành luật giao thông vào tiêu chí đánh giá hạnh kiểm. Nhờ đó, tình trạng vi phạm trong lứa tuổi học sinh có xu hướng giảm.

Bên cạnh các giải pháp truyền thống, việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đang mở ra hướng tiếp cận mới. AI có thể hỗ trợ xây dựng các tình huống mô phỏng sát thực tế, giúp học sinh “hiểu nhanh, nhớ lâu”, đồng thời tạo môi trường tương tác thân thiện thông qua các chatbot để các em chủ động tìm hiểu kiến thức. Trong giám sát, công nghệ cũng góp phần nâng cao ý thức tự giác khi mọi hành vi vi phạm đều có thể bị phát hiện, xử lý.

“Để giảm thiểu vi phạm giao thông trong học sinh, cần một cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội. Nhà trường không chỉ dừng ở việc giảng dạy mà cần kiểm soát phương tiện học sinh sử dụng, chỉ cho phép gửi xe đúng quy định, đồng thời phối hợp với lực lượng chức năng trong quản lý vi phạm. Phụ huynh phải nhận thức rõ trách nhiệm pháp lý của mình, không giao xe cho con khi chưa đủ điều kiện, bởi đó không chỉ là vi phạm mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng. Chính quyền địa phương cần xây dựng môi trường giao thông an toàn quanh trường học, xử lý triệt để tình trạng trông giữ xe trái phép, tổ chức điều tiết giao thông hợp lý", Trung tá Nghĩa nhấn mạnh.

Rõ ràng, việc hình thành văn hóa giao thông cho học sinh không thể chỉ trông chờ vào một phía. Khi gia đình làm gương, nhà trường quản lý chặt chẽ và xã hội tạo môi trường an toàn, ý thức chấp hành pháp luật của học sinh mới thực sự được nâng cao một cách bền vững.

Hồng Nhung - Ánh Tuyết