Hà Nội viết tiếp truyền thống hiếu học của dân tộc

Tối 29/1, tại Trung tâm Hoạt động Văn hóa - Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Thủ đô Hà Nội long trọng tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu “Thành phố học tập toàn cầu”, chính thức trở thành thành viên Mạng lưới Thành phố Học tập Toàn cầu của UNESCO. Sự kiện không chỉ là dấu mốc quan trọng của riêng Hà Nội, mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với tiến trình xây dựng xã hội học tập, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển bền vững của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Tới dự có Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng, Phó Bí thư Thành ủy - Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP. Trần Thế Cương, Trưởng đại điện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Jonathan Baker cùng các đại sứ, trưởng cơ quan đại diện ngoại giao, các tổ chức quốc tế, đại diện các sở ngành, các nhà khoa học, các chuyên gia, các thầy giáo, cô giáo và những học sinh tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội.

Các đại biểu thực hiện nghi lễ dâng hương tại Nhà Thái Học trong khu Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Giáo dục - nền tảng để Hà Nội xây dựng “Thành phố học tập”

Lễ đón nhận danh hiệu được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của Việt Nam, di sản tư liệu thế giới, biểu tượng của trí tuệ, đạo học và truyền thống hiếu học ngàn năm của dân tộc. Không gian đặc biệt này cho thấy sự tiếp nối mạch hiếu học của Thăng Long – Hà Nội, đồng thời khẳng định khát vọng phát triển tri thức trong thời đại mới, khi học tập không còn bó hẹp trong nhà trường mà trở thành động lực cốt lõi của phát triển đô thị và xã hội.

Trong những năm qua, sự nghiệp giáo dục và đào tạo của Thủ đô luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước. Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị năm 2022 về phương hướng phát triển Thủ đô Hà Nội, cùng Luật Thủ đô năm 2024, đã xác định rõ mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm giáo dục – đào tạo chất lượng cao, đi đầu trong đổi mới mô hình phát triển dựa trên tri thức và nguồn nhân lực.

Cụ thể hóa các chủ trương lớn đó, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình số 05 ngày 12/01/2026 thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Chương trình tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển giáo dục mũi nhọn, đổi mới cơ chế tài chính cho giáo dục, đồng thời xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô theo định hướng “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc”.

Hiện nay, Hà Nội có gần 3.000 cơ sở giáo dục các cấp; chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn không ngừng được nâng cao; kết quả thi tốt nghiệp THPT duy trì ổn định; thành tích học sinh giỏi quốc gia và quốc tế tiếp tục khẳng định vị thế của Thủ đô. Cùng với giáo dục chính quy, các mô hình học tập cộng đồng, trung tâm học tập suốt đời và các thiết chế văn hóa – giáo dục cơ sở cũng được chú trọng đầu tư, góp phần lan tỏa tinh thần học tập đến từng khu dân cư.

Triển khai Nghị quyết số 23-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội về khuyến học, khuyến tài và xây dựng xã hội học tập, thành phố đã chủ động đăng ký và hoàn thiện hồ sơ gia nhập Mạng lưới Thành phố Học tập Toàn cầu của UNESCO. Ngày 4/12/2025, UNESCO chính thức công bố Hà Nội là một trong 72 thành phố của 46 quốc gia được công nhận là thành viên mới của mạng lưới này.

Gia nhập Mạng lưới Thành phố Học tập Toàn cầu cũng mở ra cơ hội để Hà Nội mở rộng hợp tác quốc tế, trao đổi tri thức và chia sẻ kinh nghiệm với hơn 400 thành phố thành viên từ 91 quốc gia trên thế giới, qua đó nâng cao năng lực quản trị đô thị, phát triển nguồn nhân lực và thích ứng hiệu quả với những thách thức toàn cầu.

Giáo dục - trụ cột trong chiến lược phát triển Thủ đô

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, việc gia nhập Mạng lưới Thành phố Học tập Toàn cầu của UNESCO là niềm tự hào lớn của Thủ đô, đồng thời đặt ra trách nhiệm quan trọng trong việc hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm lớn, tiêu biểu của cả nước về giáo dục và đào tạo chất lượng cao, gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

“Đây là cam kết mạnh mẽ của Hà Nội trong việc đặt giáo dục, tri thức và con người ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển,” Chủ tịch UBND thành phố khẳng định.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại buổi lễ.

Với việc trở thành "Thành phố học tập toàn cầu", Hà Nội tiếp tục làm giàu thêm hệ thống các danh hiệu và di sản đã được UNESCO ghi danh. Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, các danh hiệu này tạo thành một hệ giá trị thống nhất, trong đó giáo dục, tri thức và con người là nền tảng cốt lõi.

“Thành phố học tập là bước phát triển tiếp theo, thể hiện nỗ lực toàn diện của Hà Nội trong việc xây dựng môi trường phát triển hòa bình, công bằng và bền vững, phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc,” Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, xây dựng "Thành phố học tập" là một hành trình bền bỉ, lâu dài, không có điểm kết thúc, đòi hỏi quyết tâm cao và sự chung tay của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Với truyền thống ngàn năm văn hiến, Chủ tịch UBND thành phố bày tỏ tin tưởng Hà Nội sẽ vươn lên trở thành một Thành phố học tập tiêu biểu. “Hà Nội phấn đấu trở thành một ngọn hải đăng về trí tuệ và nhân văn trong khu vực và trên thế giới,” Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch Vũ Đại Thắng, trong thời gian tới, Hà Nội sẽ nghiêm túc thực hiện các cam kết khi gia nhập Mạng lưới Thành phố Học tập Toàn cầu của UNESCO; tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm với các thành phố thành viên; đồng thời đẩy mạnh giáo dục và đào tạo gắn với ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số, huy động tối đa các nguồn lực xã hội để đầu tư cho giáo dục và học tập suốt đời, qua đó khẳng định vị thế của một Thủ đô năng động, sáng tạo và không ngừng học hỏi.

Hà Nội là hình mẫu về “Thành phố học tập”

Phát biểu tại buổi lễ, ông Jonathan Baker – Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam – khẳng định, danh hiệu Thành phố Học tập Toàn cầu không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực của Hà Nội, mà còn là một cam kết dài hạn trong chiến lược phát triển. “Hà Nội đang thể hiện rõ lựa chọn đặt con người, học tập và sự hòa nhập ở vị trí trung tâm của phát triển đô thị,” ông Jonathan Baker nhấn mạnh.

Theo đại diện UNESCO, trong đợt công bố tháng 12/2025, Hà Nội là một trong 11 thủ đô trên thế giới được công nhận gia nhập Mạng lưới Thành phố Học tập Toàn cầu, đồng thời là Thành phố Học tập thứ sáu của Việt Nam. “Điều này cho thấy vai trò tiên phong và sức lan tỏa của Hà Nội trong việc thúc đẩy học tập suốt đời, không chỉ cho riêng Thủ đô mà còn tạo động lực cho các địa phương khác,” ông Jonathan Baker đánh giá.

Trưởng đại điện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Jonathan Baker.

UNESCO đặc biệt ghi nhận cách Hà Nội tích hợp học tập suốt đời vào phát triển đô thị một cách thực chất và toàn diện. Từ gia đình, cộng đồng, trường học đến các không gian công cộng và nền tảng số, học tập được mở rộng ra ngoài khuôn khổ giáo dục truyền thống. Theo đại diện UNESCO, “học tập tại Hà Nội không chỉ nhằm nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, mà còn hướng tới xây dựng những công dân có trách nhiệm, tăng cường gắn kết xã hội, nuôi dưỡng sáng tạo và các giá trị chung.”

Bên cạnh đó, Hà Nội được đánh giá cao trong việc thúc đẩy công bằng và hòa nhập trong giáo dục. Thành phố chú trọng bảo đảm cơ hội học tập cho phụ nữ, trẻ em gái, người cao tuổi, thanh thiếu niên và các nhóm dễ bị tổn thương. Việc vận dụng các nguyên tắc “Trường học hạnh phúc” của UNESCO, chú trọng sức khỏe tinh thần, môi trường học tập an toàn và hỗ trợ tâm lý – xã hội cho người học, được coi là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận nhân văn và tiến bộ của Thủ đô.

“Những gì Hà Nội đang làm cho thấy học tập suốt đời không chỉ là một khẩu hiệu, mà đã trở thành một phần của đời sống đô thị và chiến lược phát triển bền vững,” Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam nhận định.

Khiếu Hương