Hà Nội ứng dụng internet vạn vật trong giao thông thông minh

UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 261/KH-UBND về việc ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong lĩnh vực giao thông thông minh (ITS).

Kế hoạch này hướng tới xây dựng một hệ sinh thái công nghệ đồng bộ nhằm hiện đại hóa hạ tầng, giảm ùn tắc, nâng cao an toàn vận tải, tối ưu hóa chi phí logistics và giảm phát thải, góp phần thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Theo đó, kế hoạch phân chia lộ trình thực hiện thành hai giai đoạn rõ rệt với các mục tiêu cụ thể nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả kiểm soát.

Ứng dụng IoT nhằm hiện đại hóa hạ tầng, giảm ùn tắc, giảm phát thải, góp phần thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia tại Hà Nội. Ảnh minh họa

Theo đó, giai đoạn 2026 - 2028 sẽ thành lập và vận hành thí điểm tối thiểu 1 trung tâm điều hành giao thông thông minh (TOC) tích hợp dữ liệu IoT giao thông với tối thiểu 9 chức năng, đồng thời nghiên cứu tích hợp vào Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh thành phố (IOC).

Hoàn thiện hệ thống thu phí dịch vụ đường bộ không dừng (ETC) tại 100% các điểm trông giữ phương tiện, điểm thu phí trên địa bàn và tích hợp toàn bộ dữ liệu về TOC.

Xây dựng và ban hành tối thiểu 90% văn bản pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật địa phương về IoT giao thông.

Lắp đặt thiết bị IoT ngoại vi đồng bộ tại tối thiểu 80% nút giao trên các đường Vành đai 1, 2, 2.5, 3, 3.5 và các trục xuyên tâm bên trong đường Vành đai 3.

Giai đoạn 2029 - 2035, nâng cấp TOC vận hành đầy đủ 12 chức năng, phủ sóng hệ thống ITS toàn bộ các đường Vành đai 1, 2, 3 và các tuyến đường chính.

Tích hợp dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích, dự báo, điều hành giao thông toàn diện.

Chuẩn hóa 100% dữ liệu IoT giao thông, sẵn sàng kết nối và chia sẻ liên thông giữa Bộ Xây dựng, Bộ Công an và TP. Hà Nội.

Triển khai dịch vụ giao thông đa phương thức (MaaS) trên toàn địa bàn, xây dựng mạng lưới trạm sạc xe điện thông minh và thí điểm xe tự hành tại tối thiểu 2 khu vực đô thị và khu công nghiệp.

Các thiết bị IoT sẽ được triển khai, lắp đặt đồng bộ

Hướng tới mục tiêu giảm tối thiểu 30% tỷ lệ ùn tắc tại các điểm nóng giao thông so với đường cơ sở năm 2025.

Để hiện thực hóa lộ trình trên, Hà Nội tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp từ cơ chế chính sách, xây dựng hạ tầng kỹ thuật cho đến ứng dụng công nghệ thực tiễn.

TP. Hà Nội tập trung xây dựng hành lang pháp lý vững chắc, tạo cơ sở triển khai các ứng dụng công nghệ.

Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng kỹ thuật được xác định là giải pháp giữ vai trò then chốt.

Hạ tầng này được xây dựng theo hướng tích hợp, mở, linh hoạt và an toàn, gắn kết giữa đầu tư công và xã hội hóa; bao gồm các thiết bị cảm biến, mạng viễn thông, trung tâm dữ liệu, hệ thống điện toán biên, nền tảng kết nối, phân tích dữ liệu cùng các cơ chế bảo mật.

Đây là nền tảng quyết định khả năng triển khai hệ thống giao thông hợp tác (C-ITS), quản lý logistics thông minh, thu phí ETC và dịch vụ MaaS.

Ngoài ra, xác định IoT là nền tảng quan trọng giúp điều hành giao thông đô thị linh hoạt và hiệu quả.

Giải pháp cụ thể bao gồm lắp đặt camera thông minh và cảm biến lưu lượng để thu thập dữ liệu, kết hợp hệ thống đèn tín hiệu thích ứng và các ứng dụng điều hướng phục vụ người dân.

Toàn bộ dữ liệu thu thập sẽ truyền trực tiếp về Trung tâm quản lý giao thông thông minh để xử lý và hỗ trợ ra quyết định điều hành kịp thời.

Ứng dụng công nghệ RFID vào hệ thống thu phí tự động nhằm mang lại hiệu quả thực tiễn rõ rệt.

Ứng dụng IoT vào giao thông thông minh góp phần giảm ùn tắc, giảm phát thải

Giải pháp kỹ thuật này bao gồm thẻ RFID gắn trực tiếp trên các phương tiện phối hợp cùng hệ thống ăng-ten và đầu đọc RFID bố trí cố định tại các trạm thu phí.

Ở hạ tầng trung tâm, hệ thống phần mềm Back-End sẽ đảm nhận vai trò tiếp nhận, xử lý dữ liệu thu phí từ nhiều trạm, xác thực giao dịch, quản lý dòng tiền, tự động báo cáo doanh thu và đồng bộ cung cấp dữ liệu cho cơ quan quản lý nhà nước.

Nâng cao an toàn vận tải đường bộ và tích hợp ứng dụng đa nền tảng, nhóm giải pháp này tập trung đầu tư các thiết bị IoT chuyên dụng gồm thiết bị giám sát GPS để theo dõi vị trí, tốc độ, thời gian hoạt động của phương tiện; các cảm biến an toàn giám sát tình trạng phanh, lốp, nhiên liệu và hệ thống cảnh báo sớm.

Toàn bộ dữ liệu được chuyển về Trung tâm quản lý dữ liệu vận tải để phục vụ công tác phân tích hành trình và hỗ trợ xử lý vi phạm.

Song song đó, TP. Hà Nội nâng cấp các ứng dụng công nghệ như iHanoi, VneTraffic hoặc VneID để tích hợp toàn diện thông tin dịch vụ của xe buýt, metro, taxi, xe công nghệ, xe đạp điện và các loại hình vận tải phù hợp khác.

Hà Nội tiến hành triển khai hệ thống các trạm sạc thông minh có kết nối IoT nhằm quản lý phương tiện xe điện, đồng thời tích hợp trực tiếp vào mạng lưới điện thông minh.

Toàn bộ nguồn năng lượng này được điều phối bởi Trung tâm điều phối năng lượng nhằm quản lý tối ưu dữ liệu tiêu thụ điện cũng như điều tiết các nguồn năng lượng tái tạo hiệu quả.

TP. Hà Nội cũng chủ động mở rộng quan hệ hợp tác song phương và đa phương nhằm trao đổi, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đi đầu trong lĩnh vực công nghệ như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore.

Mục tiêu cụ thể là nghiên cứu, xúc tiến và ký kết tối thiểu 3 biên bản ghi nhớ (MOU) hợp tác về lĩnh vực ITS và IoT đô thị thông minh.

Đây chính là đòn bẩy để Hà Nội đẩy mạnh thu hút đầu tư FDI, mời gọi các tập đoàn công nghệ lớn tham gia rót vốn xây dựng hạ tầng viễn thông, trung tâm quản lý, cùng hệ thống phân tích và xử lý dữ liệu IoT giao thông trong các giai đoạn tiếp theo.

QUẢNG XƯƠNG