Hà Nội thúc đẩy phát triển thương mại điện tử gắn tiêu dùng số

Động lực phát triển kinh tế số

UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Đề án “Thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử Thành phố Hà Nội”. Mục tiêu tổng quát của đề án này là xây dựng và vận hành thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử do thành phố dẫn dắt, hình thành môi trường mua sắm số minh bạch, an toàn, có truy xuất nguồn gốc, có cơ chế hỗ trợ và bảo vệ người tiêu dùng. Đồng thời, tạo nguồn dữ liệu tin cậy phục vụ công tác quản lý, điều hành, dự báo, cảnh báo rủi ro và phát triển thị trường.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, phát triển thương mại điện tử gắn với tiêu dùng số được Hà Nội xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng kinh tế số, xã hội số. Định hướng này không chỉ mở rộng hoạt động mua bán trực tuyến mà còn hướng đến tổ chức lại một phần quan trọng của thị trường trên môi trường số, tạo nền tảng phát triển minh bạch, hiện đại và bền vững.

“Một giao dịch thương mại điện tử không chỉ bao gồm người mua và người bán mà còn gắn với thanh toán số, hóa đơn điện tử, hợp đồng điện tử, giao nhận hàng hóa, truy xuất nguồn gốc, quản lý thuế, quản lý thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Vì vậy, phát triển thương mại điện tử cũng chính là hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế số, xã hội số của Thủ đô”, ông Nguyễn Thế Hiệp nhấn mạnh.

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, để cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương và TP. Hà Nội, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 84/KH-UBND ngày 5/3/2026 về phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026 - 2030. Đây được xác định là khung chiến lược trung hạn nhằm phát triển đồng bộ hệ sinh thái thương mại số của Thủ đô, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế số và đổi mới phương thức tổ chức thị trường.

Kế hoạch đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể đến năm 2030. Theo đó, doanh thu bán lẻ thương mại điện tử phấn đấu chiếm khoảng 17 - 20% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng; 80% dân số Hà Nội tham gia mua sắm trực tuyến; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong thương mại điện tử đạt 80%.

Đối với doanh nghiệp, TP. Hà Nội phấn đấu 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử; 100% doanh nghiệp sử dụng hợp đồng điện tử và 90% giao dịch trên nền tảng thương mại điện tử có hóa đơn điện tử.

Khách hàng mua sắm tại siêu thị GO! Thăng Long.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng đặt mục tiêu phát triển đồng bộ hạ tầng logistics, hệ thống kho bãi, mạng lưới giao nhận hàng hóa; kết nối dữ liệu thương mại điện tử giữa các sở, ngành với Bộ Công Thương. Đồng thời đào tạo khoảng 10.000 tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cán bộ quản lý về kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử.

Đặc biệt, TP. Hà Nội hướng tới triển khai chuyển đổi số tại các chợ và hộ kinh doanh ở xã, phường đạt từ 40 - 60%, qua đó đưa thương mại điện tử đến gần hơn với tiểu thương, làng nghề, sản phẩm OCOP và các tuyến phố thương mại.

Xây dựng hệ sinh thái thương mại số minh bạch, an toàn

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp, để hiện thực hóa các mục tiêu của Kế hoạch số 84, Sở Công Thương Hà Nội xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là gắn phát triển thương mại điện tử với mở rộng thị trường và thúc đẩy tiêu dùng thông qua việc hỗ trợ đưa các sản phẩm công nghiệp chủ lực, sản phẩm làng nghề, thủ công mỹ nghệ, nông sản, thực phẩm an toàn, sản phẩm OCOP, sản phẩm tiêu dùng và dịch vụ du lịch lên môi trường số. Qua đó giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh mở rộng thị trường trong nước và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.

Cùng với đó, Hà Nội chú trọng hoàn thiện hạ tầng phục vụ thương mại điện tử, bao gồm thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử, hợp đồng điện tử, logistics, kho bãi, điểm gom hàng, giao nhận chặng cuối và hạ tầng dữ liệu. Đây được xem là những điều kiện quan trọng để giao dịch trực tuyến diễn ra thuận lợi, minh bạch và hiệu quả.

Một trong những yêu cầu của TP. Hà Nội là đưa thương mại điện tử xuống cơ sở. Theo đó, xã, phường sẽ đóng vai trò trực tiếp hỗ trợ người dân, hộ kinh doanh và tiểu thương chuyển đổi số thông qua hướng dẫn mở gian hàng số, triển khai thanh toán không dùng tiền mặt, đào tạo kỹ năng bán hàng trực tuyến và thúc đẩy chuyển đổi số tại các chợ truyền thống.

Cùng với phát triển thị trường, Hà Nội xác định thương mại điện tử phải đi đôi với quản lý nhà nước và bảo vệ người tiêu dùng nhằm hạn chế các hành vi như kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật, gian lận khuyến mại, lừa đảo trực tuyến hay các tranh chấp trong giao dịch.

Ngoài ra, Hà Nội sẽ tăng cường quản lý thuế, hóa đơn điện tử, dữ liệu người bán, kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm an toàn giao dịch số. Đồng thời, đẩy mạnh công tác đào tạo, tuyên truyền, xây dựng văn hóa tiêu dùng số an toàn là nhiệm vụ xuyên suốt.

Theo ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, phát triển thương mại điện tử phải đi cùng quản trị thương mại điện tử, mở rộng thị trường phải đi cùng bảo vệ người tiêu dùng, thúc đẩy kinh tế số phải tạo giá trị thực cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân.

Hải Sơn