Hà Nội thí điểm mô hình phục hồi chức năng cộng đồng cho người yếu thế

Thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, Chương trình số 06 của Thành ủy Hà Nội và Kế hoạch số 71 của UBND Thành phố, ngành Y tế Thủ đô đang từng bước đổi mới mô hình chăm sóc sức khỏe theo hướng lấy người dân làm trung tâm, y tế cơ sở làm nền tảng và cộng đồng là môi trường chăm sóc bền vững.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương mô hình phục hồi chức năng can thiệp sớm và trợ giúp người khuyết tật, người yếu thế

Từ định hướng đó, Hà Nội lựa chọn 5 xã, phường gồm Xuân Mai, Khương Đình, Tây Mỗ, Phúc Thịnh và Ba Vì để triển khai thí điểm mô hình phát hiện sớm, can thiệp sớm, quản lý và phục hồi chức năng dựa vào gia đình và cộng đồng.

Mô hình hướng tới mục tiêu phát hiện sớm các nguy cơ suy giảm chức năng, tổ chức can thiệp kịp thời, quản lý lâu dài và nâng cao khả năng hòa nhập xã hội cho người khuyết tật cũng như các nhóm yếu thế.

Là địa phương đầu tiên triển khai, xã Xuân Mai xác định Trạm Y tế xã giữ vai trò đầu mối chuyên môn trong việc rà soát, sàng lọc, lượng giá chức năng, lập hồ sơ quản lý sức khỏe, xây dựng kế hoạch can thiệp, theo dõi và phối hợp chuyển tuyến khi cần thiết.

Đối tượng thụ hưởng không chỉ là người khuyết tật mà còn bao gồm trẻ em có nguy cơ chậm phát triển, người cao tuổi suy giảm chức năng, người sau tai biến mạch máu não, người mắc bệnh mạn tính và các trường hợp cần phục hồi chức năng tại cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà phát biểu

Tại buổi lễ, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế Vương Ánh Dương cho biết, việc triển khai mô hình phát hiện sớm, can thiệp sớm và quản lý phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng tại xã Xuân Mai là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chủ trương phát triển hệ thống phục hồi chức năng theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 1709 của Bộ Y tế về triển khai các tiểu dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.

Để mô hình phát huy hiệu quả, cần đặt người dân làm trung tâm, tăng cường sự phối hợp giữa ngành Y tế với công tác giáo dục, an sinh xã hội và chính quyền địa phương; đồng thời phát huy vai trò của gia đình và cộng đồng trong chăm sóc, hỗ trợ người khuyết tật, người cao tuổi và các đối tượng cần phục hồi chức năng.

Song song với đó, chú trọng đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế cơ sở, nhân viên cộng đồng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi, đánh giá hiệu quả can thiệp và phát triển các hình thức tư vấn, khám, phục hồi chức năng từ xa.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, việc triển khai mô hình mang tính đột phá, là một bước tiến quan trọng để đưa các dịch vụ y tế đến gần người dân hơn, người dân không phải di chuyển xa đến các bệnh viện tuyến trên mà vẫn được tiếp cận các dịch vụ y tế ngay tại tuyến cơ sở.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà tặng quà cho người khuyết tật xã Xuân Mai

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Vũ Thu Hà, trước số lượng người dân cần phục hồi chức năng và các đối tượng yếu thế trên địa bàn còn lớn, thành phố xác định phải triển khai mô hình với quyết tâm cao, bảo đảm tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau".

"Chúng ta triển khai mô hình không vì hình thức mà phải tổ chức vận hành thực sự hiệu quả, được đánh giá bằng chất lượng phục hồi chức năng và những lợi ích thiết thực mang lại cho người dân", Phó Chủ tịch UBND TP. Vũ Thu Hà nhấn mạnh.

Theo thống kê, xã Xuân Mai hiện có khoảng 1.742 người khuyết tật và người yếu thế, chiếm 2,6% dân số toàn xã; trong đó có 758 nữ, tương đương 43,5%.; riêng nhóm người yếu thế có 782 người.

Đối với người khuyết tật, địa phương đã xác định mức độ khuyết tật cho gần 1.000 trường hợp, trong đó chủ yếu là người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng. Theo dạng tật, người khuyết tật vận động chiếm tỉ lệ cao nhất, tiếp đến là khuyết tật trí tuệ, thần kinh tâm thần và các dạng khuyết tật khác.

Thực tế hiện nay, khoảng 80% người khuyết tật mới chỉ được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thông thường như các nhóm đối tượng khác, trong khi nhu cầu khám sàng lọc, phục hồi chức năng chuyên sâu, can thiệp sớm và quản lý sức khỏe lâu dài vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ.

Phần lớn các trường hợp đang được quản lý mới tập trung ở nhóm hưởng chính sách bảo trợ xã hội, chưa bao quát hết những người có nhu cầu chăm sóc và phục hồi chức năng tại cộng đồng.

Nhiều người cao tuổi, người khuyết tật được khám phục hồi chức năng tại ngày đầu khai trương

Ngay trong ngày đầu triển khai mô hình tại điểm y tế Thủy Xuân Tiên, với sự hỗ trợ chuyên môn của Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội và Bệnh viện đa khoa Chương Mỹ, chương trình đã tổ chức khám sàng lọc cho 50 người dân có nguy cơ hoặc biểu hiện khuyết tật nhưng chưa được xác định mức độ khuyết tật; đồng thời tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí, hướng dẫn tập luyện và thực hiện các kỹ thuật phục hồi chức năng đối với những trường hợp cần can thiệp.

Nhân dịp này, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà đã trao quà cho 10 người khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, đồng thời thực hiện nghi thức nhấn nút chính thức ra mắt mô hình.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, các đơn vị gồm Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, Bệnh viện đa khoa Chương Mỹ, Trung tâm Phục hồi chức năng Việt Hàn, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Xuân Mai, Trạm Y tế xã và Hội Người cao tuổi xã Xuân Mai đã ký kết chương trình phối hợp nhằm tăng cường kết nối nguồn lực, hỗ trợ chuyên môn và phát triển mạng lưới phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

Nhằm bảo đảm nguồn lực thực hiện, UBND xã dự kiến bố trí nguồn kinh phí ban đầu khoảng 500 triệu đồng từ ngân sách địa phương phục vụ cho công tác điều tra, mua sắm trang thiết bị tối thiểu và nâng cấp cơ sở vật chất, kết hợp với nguồn chi trả của Bảo hiểm y tế cùng các nguồn lực xã hội hóa khác.

THU VÂN