Hà Nội quyết liệt phòng, chống bệnh dại, hướng tới đô thị an toàn, văn minh

Ông Cao Xuân Minh - diễn giả của Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội chia sẻ về công tác kiểm soát giết mổ chó mèo trên địa bàn Hà Nội. Ảnh Hà Ngân

Hội nghị thuộc khuôn khổ Dự án “Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn Hà Nội”, được UBND thành phố phê duyệt tháng 7-2025. Mục tiêu là góp phần thực hiện chương trình quốc gia không còn ca tử vong do bệnh dại vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng lực quản lý dịch bệnh và tiếp cận các tiêu chuẩn phúc lợi động vật theo thông lệ quốc tế.

Tại hội nghị, các chuyên gia tập trung phân tích vai trò quản lý nhà nước trong phòng, chống bệnh dại; tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm soát giết mổ, kinh doanh, vận chuyển động vật; đánh giá nguy cơ lây lan dịch bệnh từ hoạt động buôn bán, giết mổ chó, mèo. Đồng thời, các đại biểu thảo luận chiến lược hướng tới mục tiêu “không còn ca tử vong do bệnh dại vào năm 2030”, trong đó nhấn mạnh giải pháp truyền thông thay đổi hành vi và hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho các hộ kinh doanh thịt chó, mèo.

Một nội dung đáng chú ý là định hướng hạn chế chăn nuôi chó lấy thịt, từ đó giảm nguy cơ lây lan bệnh dại từ gốc. Cùng với đó, người dân được khuyến khích thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng an toàn, ưu tiên thực phẩm có lợi cho sức khỏe như thịt gia cầm.

Hà Nội tăng cường phòng bệnh dại và hỗ trợ chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo. Ảnh Soi Dog Foundation

Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 16 trường hợp nghi mắc hoặc tử vong do bệnh dại tại 10 tỉnh, thành phố. Riêng tại Hà Nội đã xuất hiện ổ dịch trên động vật tại một số địa bàn như Hòa Lạc, Hạ Bằng, buộc tiêu hủy 28 con (27 chó, 1 mèo), đồng thời nhiều người phải điều trị dự phòng sau phơi nhiễm. Những con số này cho thấy virus dại vẫn đang lưu hành, đòi hỏi các biện pháp kiểm soát quyết liệt và đồng bộ hơn.

Ông Nguyễn Đình Đảng, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội nhấn mạnh, nâng cao năng lực cán bộ cơ sở là yếu tố then chốt để triển khai hiệu quả các biện pháp phòng, chống bệnh dại. Lực lượng này cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động giết mổ, kinh doanh, vận chuyển động vật; đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, kiên quyết xử lý vi phạm và xóa bỏ các cơ sở không bảo đảm điều kiện vệ sinh, dịch tễ.

Ông Ngô Đình Loát - Phó Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội tại hội nghị. Ảnh Hà Ngân

Song song với kiểm soát dịch bệnh, công tác truyền thông, vận động cộng đồng được xác định là giải pháp lâu dài. Bám sát khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, các cơ quan chức năng đang hướng dẫn người dân thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng bền vững, giảm dần tiêu thụ thịt chó, mèo. Đặc biệt, trong bối cảnh xuất hiện các ổ dịch, người dân được cảnh báo không tiếp xúc với động vật hoặc sản phẩm động vật chưa qua kiểm dịch để tránh nguy cơ lây nhiễm.

Về lộ trình quản lý, Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng mô hình đô thị văn minh, trong đó hoạt động giết mổ, kinh doanh thịt chó, mèo sẽ được kiểm soát chặt và từng bước chuyển đổi sang các ngành nghề phù hợp hơn. Ban tổ chức cũng đưa ra các mốc thời gian cụ thể là ngày 31-3 và ngày 30-6, hạn chế cũng như tiến tới chấm dứt hoàn toàn giết mổ chó mèo tại khu vực nội thành.

Ông Faizan Jalil – đại diện Tổ chức Soi Dog Foundation chia sẻ tại hội nghị. Ảnh Hà Ngân

Ông Faizan Jalil – đại diện Tổ chức Soi Dog Foundation cho biết, kinh nghiệm tại nhiều quốc gia cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động buôn bán, giết mổ chó, mèo và nguy cơ lây lan bệnh dại. Các khâu vận chuyển, giết mổ ngoài kiểm soát thú y chính là mắt xích yếu trong chuỗi phòng dịch. Do đó, việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động này được xem là tuyến phòng thủ quan trọng để ngăn chặn bệnh lây từ động vật sang người.

Ở góc độ truyền thông, bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc SBCC Vietnam, cho rằng sự thay đổi nhận thức của cán bộ cơ sở là tín hiệu tích cực. Đây là lực lượng vừa tuyên truyền, vừa trực tiếp giám sát, xử lý vi phạm, đóng vai trò then chốt trong quá trình thay đổi hành vi cộng đồng.

Từ thực tế địa phương, đại diện cán bộ cơ sở cho biết hội nghị đã cung cấp nhiều kiến thức và giải pháp thiết thực, giúp nâng cao nhận thức và năng lực triển khai. Các nội dung sẽ sớm được áp dụng vào thực tiễn nhằm kiểm soát nguy cơ dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe người dân.

Thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục mở rộng chương trình, tăng cường phối hợp liên ngành tại các địa bàn thí điểm, hướng tới xây dựng các cộng đồng an toàn, làm cơ sở nhân rộng mô hình ra các đô thị khác trên cả nước.

Hà Ngân