Hà Nội kích hoạt kịch bản chống ngập cao nhất, nước rút nhanh sau mưa lớn

Từ chiều 27/8 đến sáng 28/8, nhiều khu vực Hà Nội xuất hiện mưa, trong đó một số nơi ghi nhận lượng mưa lớn như Tây Mỗ 136 mm, Đại Mỗ 117 mm, Phú Diễn 116 mm, Cầu Giấy 105 mm, Xuân Đỉnh 103 mm.

Mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn khiến một số tuyến phố xuất hiện tình trạng ngập cục bộ. Đến 20h ngày 27/8, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội ghi nhận 8 điểm úng ngập trên địa bàn do đơn vị quản lý.

Các điểm ngập nằm tại phố Hoa Bằng, khu vực ngã ba 246 đường Mỹ Đình, phố Nguyễn Gia Bồng, phố Ngọc Lâm, phố Phú Xá, phố Trần Bình, phố Đinh Tiên Hoàng và đường Võ Chí Công, khu vực UDIC.

Tại phố Hòe Nhai, có thời điểm nước dâng khoảng 40-50 cm, tuy nhiên tình trạng ngập không kéo dài.

Theo ghi nhận, tại một số vị trí, nước dâng khoảng 30-50 cm, ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân. Tuy nhiên, tình trạng ngập không kéo dài. Khi mưa giảm, nước tại các điểm ngập nhanh chóng rút.

Đến 6h ngày 28/8, theo báo cáo của các đơn vị thoát nước, trên địa bàn thành phố không còn điểm úng ngập.

Kết quả này cho thấy, trong điều kiện mưa lớn, việc kiểm soát thời gian và phạm vi ngập đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng trong công tác chống úng ngập đô thị.

Vận hành đồng bộ để nước rút nhanh

Để ứng phó với trận mưa, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội chỉ đạo Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội và các đơn vị duy trì thoát nước triển khai phương án ứng phó theo kịch bản ở mức cao nhất.

Lực lượng được duy trì ứng trực 24/24, đồng thời tổ chức tua vớt rác tại các ga thu, khơi thông dòng chảy, mở cửa phai các hồ điều hòa và vận hành các trạm bơm đầu mối để chủ động hạ mực nước trên hệ thống.

Điểm đáng chú ý trong phương án này là việc tiêu thoát nước không chỉ được triển khai sau khi xuất hiện ngập mà được chuẩn bị từ trước khi mưa lớn.

Việc hạ mực nước trên hệ thống tạo thêm dung tích dự phòng, giúp hệ thống thoát nước có khả năng tiếp nhận lượng nước lớn trong thời gian ngắn. Khi mưa xảy ra, các trạm bơm, hồ điều hòa, cửa phai và hệ thống cống được vận hành đồng bộ theo diễn biến thực tế.

Các trạm bơm đầu mối như Yên Sở, Cổ Nhuế, Đồng Bông 1, Hà Trì, Mậu Lương, Vạn Phúc, Đa Sỹ, Kim Liên, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Hoàng Tôn, Đông Trù, Phúc Đồng, Phú Xá, Cầu Ngà 1, Cầu Ngà 2, Đồng Tép, Phú Thượng được vận hành để hạ mực nước trên hệ thống.

Cùng với đó, Hà Nội phối hợp với các đơn vị thủy lợi vận hành các trạm bơm Yên Nghĩa, Đào Nguyên, Cầu Sa để hạ mực nước trên hệ thống sông Nhuệ và sông Cầu Ngà.

Trong thời gian mưa, lực lượng thoát nước được bố trí tại các khu vực có nguy cơ úng ngập để theo dõi diễn biến, hướng dẫn giao thông và xử lý các tình huống phát sinh. Công nhân thoát nước tổ chức tua vớt rác, khơi thông dòng chảy tại các cửa thu, hạn chế tình trạng rác làm cản trở khả năng tiêu thoát nước.

Các trạm bơm được vận hành theo diễn biến lượng mưa và mực nước thực tế. Sau khi mưa giảm, việc tiêu thoát tiếp tục được duy trì để nhanh chóng đưa mực nước về mức an toàn.

Qua theo dõi trận mưa chiều tối 27/8, các điểm úng ngập phát sinh chủ yếu tại một số khu vực có địa hình trũng thấp hoặc hệ thống thoát nước chưa được đầu tư hoàn chỉnh.

Trong khi đó, tại khu vực trung tâm thành phố và những nơi được đầu tư các dự án chống úng ngập cục bộ, khẩn cấp, tình trạng ngập xuất hiện trong mưa nhưng rút nhanh khi mưa dừng.

Đây cũng là khác biệt quan trọng trong cách tiếp cận bài toán chống ngập đô thị: không chỉ hướng tới việc xóa hoàn toàn các điểm ngập mà còn nâng cao khả năng tiếp nhận, điều tiết và tiêu thoát nước để giảm mức độ và thời gian ảnh hưởng đến người dân.

Nhân viên Xí nghiệp Thoát nước có mặt, đặt biển cảnh báo để hướng dẫn, nhắc nhở người dân khi đi qua khu vực.

Hiệu quả từ các công trình chống ngập

Thời gian gần đây, Hà Nội triển khai nhiều dự án nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước, trong đó có các công trình chống úng ngập cục bộ và công trình khẩn cấp.

Các công trình mới đưa vào vận hành được Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố theo dõi, vận hành phù hợp với diễn biến lượng mưa và mực nước, đồng thời phối hợp với hệ thống thoát nước hiện hữu.

Việc kết nối, vận hành đồng bộ các công trình giúp tăng khả năng điều tiết, thu gom và bơm tiêu nước tại những khu vực có nguy cơ ngập.

Trận mưa lớn ngày 27/8 là một phép thử thực tế đối với năng lực vận hành của hệ thống. Dù một số điểm vẫn xuất hiện ngập cục bộ, nước rút nhanh sau khi mưa giảm và đến 6h sáng 28/8 không còn điểm úng ngập được ghi nhận.

Kết quả này không có nghĩa Hà Nội đã hoàn toàn giải quyết bài toán ngập úng. Những khu vực có địa hình thấp, hệ thống thoát nước chưa hoàn chỉnh vẫn có thể phát sinh ngập khi xuất hiện các trận mưa cực đoan.

Tuy nhiên, việc chủ động chuẩn bị dung tích tiêu thoát, vận hành các công trình đầu mối và bố trí lực lượng xử lý tại hiện trường giúp thành phố nâng cao khả năng ứng phó, hạn chế thời gian nước tồn đọng trên đường.

Theo dự báo, trong ngày 28/8, Hà Nội tiếp tục có mưa rào và dông. Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố yêu cầu các đơn vị tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, lượng mưa và mực nước trên hệ thống.

Các đơn vị duy trì lực lượng bám sát hiện trường, chủ động vận hành trạm bơm đầu mối, cửa phai, hồ điều hòa; đồng thời phối hợp với các đơn vị quản lý, vận hành công trình thủy lợi tại các nguồn tiêu để tiếp tục hạ mực nước, tạo dung tích dự phòng.

Minh Tuệ