Hà Nội giảm tỉ lệ học sinh vào lớp 10 THPT công lập, lo ngại số lượng thí sinh dự thi tăng vọt

Cuối tuần trước, UBND Thành phố Hà Nội công bố kế hoạch tuyển sinh lớp 10 cho năm học tới.

Năm học 2025-2026, Hà Nội có 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS nhưng chỉ có 88.000 em vào học THPT công lập, tương đương khoảng 60%. Như vậy, 59.000 em còn lại sẽ học trường tư, cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Con số này thấp hơn năm ngoái và những năm trước. Năm ngoái, số lượng học sinh trúng tuyển vào các trường THPT công lập đạt tỷ lệ 64%, những năm trước khoảng 61-63%.

Năm ngoái, toàn thành phố có 127.000 học sinh tốt nghiệp THCS, sau khi phân luồng, hướng nghiệp, số học sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 THPT khoảng gần 103.000 em.

Năm học này, Hà Nội tăng vọt số lượng học sinh tốt nghiệp THCS lên 147.000 em (tăng khoảng 20.000 em so với năm ngoái). Tuy nhiên, số lượng trường THPT công lập xây mới chỉ có 2 trường gồm: THPT Việt Hùng tại xã Đông Anh và 1 trường THPT ở ô đất A11 khu đô thị mới Cầu Giấy.

Hiện, Hà Nội chưa có số lượng học sinh đăng ký dự thi, mới chỉ công bố số lượng học sinh dự kiến được tuyển vào các trường công lập năm học tới là khoảng 88.000 em.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay tại Hà Nội dự kiến tiếp tục căng thẳng vì tỉ lệ vào trường công lập thấp.

Điều đáng nói, 88.000 là tổng chỉ tiêu tuyển sinh gồm trường THPT, trung tâm GDNN – GDTX, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, không phải riêng của 124 trường THPT công lập.

Số chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường THPT công lập thực tế, ít hơn con số kể trên.

Hà Nội hiện có 247 trường THPT bao gồm công lập, tư thục. Trong đó, công lập có: 4 trường THPT chuyên, 119 trường THPT công lập không chuyên và các trường tự chủ tài chính, trường hiệp quản.

Lo ngại số lượng học sinh dự thi tăng vọt

GS.TS Nguyễn Tất Dong, nguyên Phó trưởng Ban Khoa giáo T.Ư cho rằng, ở thành phố, nơi người dân có điều kiện thuận lợi đầu tư cho con em học tập, có nhu cầu học tiếp THPT cao hơn ở khu vực khó khăn. UBND Thành phố Hà Nội có trách nhiệm phải đảm bảo cơ sở vật chất, trường lớp, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

Thực tế, nhiều năm qua, Hà Nội để xảy ra tình trạng thiếu trường THPT công lập trầm trọng. Đặc biệt là ở khu vực nội đô, khu vực có phát triển nhanh chóng, dân số tăng nhanh nhưng vắng bóng trường công lập.

Đơn cử, nhiều phường đông dân nhưng hiện chưa có trường công ở bậc THPT gồm: phường Định Công; phường Đông Ngạc; phường Kiến Hưng; phường Ngọc Hà; phường Phương Liệt; phường Tương Mai; phường Vĩnh Tuy…

Ít trường công, số lượng học sinh đông lại tăng vọt hằng năm dẫn đến kỳ thi tuyển sinh vượt cấp căng thẳng, áp lực hơn thi tuyển đại học. Nhiều học sinh vừa chập chững vào lớp 6 bậc THCS đã phải lên kế hoạch học thêm, luyện thi cho mục tiêu vượt kỳ thi tuyển sinh lớp 10 cam go.

Một điểm mới trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm nay là Hà Nội bỏ điều kiện hộ khẩu, thay vào đó, chỉ cần “tạm trú” là có thể dự tuyển.

Anh Nguyễn Văn Đức, lao động tự do, ở phường Thanh Xuân (Hà Nội) bày tỏ vui mừng khi không cần “hộ khẩu”, con vẫn có thể thi vào trường công, giảm áp lực chi phí học tập.

Tuy nhiên, thầy T., hiệu trưởng một trường THCS bày tỏ lo ngại, số học sinh dự thi vào lớp 10 THPT công lập năm nay sẽ tăng vọt.

Trước đây, học sinh cần có “nơi thường trú” mới được dự thi. Năm nay, với điều chỉnh, chỉ cần có “tạm trú”, các em được dự tuyển vào trường công lập. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho những em học sinh là con, em người dân lao động, công nhân không có hộ khẩu Hà Nội cũng được dự thi, tăng cơ hội học tập cho học sinh trên địa bàn thành phố, thúc đẩy giáo dục bình đẳng, công bằng.

“Mặt khác, với điều kiện này, không chỉ 147.000 học sinh THCS của Hà Nội mà các em ở địa phương lân cận có điều kiện muốn về Hà Nội học tập cũng có thể đăng ký dự thi. Trong bối cảnh Thủ đô đang thiếu trường công lập trầm trọng, quy định “mở toang” cửa để tuyển sinh bậc THPT cũng có thể khiến số lượng thí sinh dự thi tăng vọt, tăng tỉ lệ cạnh tranh suất học trường công, đẩy kỳ thi trở nên áp lực, căng thẳng hơn”, thầy T. nói.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của Hà Nội diễn ra trong 2 ngày 30-31/5 tới. Thí sinh thực hiện 3 bài thi gồm: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ để lấy kết quả dự tuyển vào các trường THPT. Mỗi em được đăng ký 3 nguyện vọng vào trường công lập, trong đó nếu không trúng tuyển nguyện vọng 1 sẽ được xét nguyện vọng 2 với điều kiện có điểm cao hơn điểm chuẩn 0,5 điểm; không trúng tuyển nguyện vọng 2 sẽ được xét nguyện vọng 3 nếu có điểm cao hơn điểm chuẩn 1 điểm.

Hà Linh