Áp lực tuyển sinh lớp 10 Hà Nội: Gần 60.000 học sinh có nguy cơ trượt công lập

Ảnh minh họa

Điều đó đồng nghĩa gần 60.000 học sinh, chiếm khoảng 35%, có khả năng không trúng tuyển hệ công lập và phải lựa chọn các hướng đi khác như trường tư thục, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên hoặc các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Thông tin Hà Nội dự kiến bỏ quy định khu vực tuyển sinh lớp 10 đang thu hút sự quan tâm lớn từ phụ huynh và học sinh. Theo phương án dự kiến của UBND TP. Hà Nội, từ năm học 2026 - 2027, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập có thể không còn phụ thuộc vào điều kiện hộ khẩu thường trú như trước đây.

Thay vào đó, học sinh chỉ cần cư trú trên địa bàn Hà Nội là có thể đăng ký dự tuyển vào các trường THPT công lập theo chủ trương tuyển sinh không phụ thuộc địa giới hành chính.

Trước đó, Hà Nội chia địa bàn thành 12 khu vực tuyển sinh lớp 10. Học sinh thường đăng ký nguyện vọng 1 và nguyện vọng 2 vào các trường trong khu vực nơi mình hoặc cha mẹ có hộ khẩu thường trú, còn nguyện vọng 3 mới được đăng ký sang khu vực khác. Cách làm này nhằm hạn chế việc học sinh phải di chuyển quá xa khi theo học tại các trường THPT.

Tuy nhiên, nếu phương án mới được triển khai, học sinh sẽ không còn bị ràng buộc bởi địa bàn hành chính, đồng thời được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào bất kỳ trường THPT công lập nào trên địa bàn thành phố, tùy theo năng lực và điều kiện của bản thân.

Sự thay đổi này được kỳ vọng mở rộng cơ hội lựa chọn trường cho học sinh. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh cũng bày tỏ lo ngại rằng khi bỏ rào cản khu vực tuyển sinh, mức độ cạnh tranh có thể tăng lên đáng kể.

Chị Nguyễn Phương Linh, phụ huynh có con đang học lớp 9 tại phường Cầu Giấy cho rằng, nếu không còn giới hạn địa bàn, học sinh có thể lựa chọn trường phù hợp với năng lực hơn. Tuy vậy, chị cũng lo ngại rằng nhiều thí sinh trên toàn thành phố sẽ tập trung đăng ký vào các trường có chất lượng tốt, khiến tỉ lệ cạnh tranh trở nên gay gắt hơn.

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, việc điều chỉnh phương án tuyển sinh nhằm tạo điều kiện để học sinh có nhiều lựa chọn hơn, đồng thời tăng tính công bằng trong tiếp cận giáo dục giữa các địa bàn. Khi không còn ràng buộc bởi khu vực tuyển sinh, học sinh có thể đăng ký vào những trường phù hợp với năng lực và định hướng học tập của mình.

Thay đổi này cũng gắn với việc Hà Nội thực hiện sắp xếp lại địa giới hành chính và tổ chức bộ máy. Trong bối cảnh đó, mô hình chia 12 khu vực tuyển sinh dựa trên địa bàn quận, huyện trước đây được cho là không còn phù hợp.

Bên cạnh việc xem xét điều chỉnh phương án tuyển sinh, Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đã công bố môn Ngoại ngữ là môn thi thứ 3 trong kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập. Thí sinh được lựa chọn một trong các ngoại ngữ gồm tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật Bản hoặc tiếng Hàn Quốc và có thể đăng ký thi khác với ngoại ngữ đang học tại trường THCS.

Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận, một số phụ huynh cũng lo ngại nguy cơ mất cân đối giữa các trường. Anh Trần Văn Sơn cho rằng, những trường có chất lượng tốt hoặc nằm ở khu vực trung tâm có thể nhận lượng hồ sơ đăng ký rất lớn, dẫn đến mức độ cạnh tranh cao hơn. Nếu nhiều học sinh dồn về một số trường nổi tiếng, trong khi các trường khác ít được lựa chọn, hệ thống tuyển sinh có thể gặp tình trạng mất cân đối.

Từ những băn khoăn này, nhiều phụ huynh mong muốn cơ quan quản lý sớm công bố phương án tuyển sinh cụ thể nếu có điều chỉnh, đồng thời đưa ra giải pháp phân bổ chỉ tiêu hợp lý giữa các trường để vừa mở rộng cơ hội lựa chọn cho học sinh, vừa hạn chế áp lực thi cử.

Lãnh đạo một trường THCS tại Hà Nội cho biết, hiện các thông tin mới chỉ dừng ở mức dự kiến, chưa có văn bản chính thức nên phụ huynh và học sinh chưa cần quá lo lắng. Ở thời điểm này các nhà trường vẫn tập trung hỗ trợ học sinh củng cố kiến thức, còn việc đăng ký nguyện vọng cụ thể sẽ phụ thuộc vào phương án tuyển sinh khi được ban hành.

Hiện Hà Nội có khoảng 120 trường THPT công lập, hơn 100 trường tư thục cùng nhiều loại hình giáo dục khác. Tuy nhiên, tình trạng thiếu trường THPT công lập vẫn diễn ra trong nhiều năm qua.

Mỗi năm kỳ thi vào lớp 10 thu hút hơn 100.000 thí sinh dự thi, trong khi chỉ khoảng 64% học sinh có cơ hội vào trường công lập, thậm chí có năm tỉ lệ này chỉ khoảng 55%. Chính sự chênh lệch lớn giữa số lượng thí sinh và chỉ tiêu tuyển sinh đã khiến cuộc đua vào lớp 10 tại Hà Nội luôn nóng và đầy áp lực.

NHƯ PHÚC