Hà Nội 'đánh thức' tiềm năng từ kinh tế đêm

Sôi động, đậm sắc văn hóa

Hà Nội lên đèn, khu phố Tạ Hiện (phường Hoàn Kiếm) lập tức rũ bỏ vẻ tĩnh lặng ban ngày, khoác lên mình nhịp sống hối hả, nhộn nhịp và rực rỡ. Ngay từ 19 giờ, tiếng cụng ly lanh canh, tiếng cười nói rôm rả bằng đủ thứ tiếng lấp đầy không gian phố cổ.

Du khách vui chơi, ăn uống tại phố Tạ Hiện, Hà Nội. ẢNH: NAM NGUYÊN

Dọc con phố, các tiểu thương tất bật mở hàng, chế biến và mang thức ăn cho khách. Ánh đèn neon rực rỡ từ các hàng quán hắt xuống mặt đường, hòa cùng tiếng nhạc xập xình tạo nên bầu không khí lễ hội kéo dài suốt đêm.

Anh Nguyễn Văn Tú (34 tuổi, chủ một quán ăn trên phố Tạ Hiện) vừa nhanh tay xếp thêm ghế cho một nhóm khách nước ngoài, vừa chia sẻ: “Từ khi thành phố có chủ trương khuyến khích kinh tế đêm, lượng khách tới đây vui chơi tăng rõ rệt. Doanh thu từ 20 giờ đến 2 giờ sáng hôm sau chiếm tới 70% doanh thu quán tôi”.

Không riêng khu phố cổ Tạ Hiện, bản đồ “kinh tế đêm” của Hà Nội đang ngày càng được mở rộng: từ phố ẩm thực Nguyễn Văn Tuyết, phố ẩm thực Đảo Ngọc Ngũ Xã… cho tới không gian đi bộ phố Trần Nhân Tông hay Hồ Tây lộng gió, nơi mỗi khi màn đêm buông xuống, giới trẻ và du khách lại tìm đến để thưởng thức ẩm thực, vui chơi, đắm chìm trong những giai điệu ngọt ngào.

Chia tay những khu phố sôi động, Hà Nội lại mở ra một nhịp sống khác. Trong không gian trầm mặc của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, du khách trải nghiệm tour đêm “Tinh hoa đạo học” rồi tiếp tục hòa mình vào các trải nghiệm văn hóa tại Hồ Văn như đêm hội hoa đăng, triển lãm, vẽ tranh trên giấy dó và biểu diễn âm nhạc dân tộc.

Ông Peterson (một du khách đến từ Thụy Điển) bày tỏ sự thích thú sau khi được trải nghiệm tour đêm “Tinh hoa đạo học”: “Tại đây tôi đã được trải nghiệm nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau. Các bạn có cách thể hiện rất đa dạng, hiện đại, giúp chúng tôi hiểu hơn về truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và các nét đẹp truyền thống của đất nước các bạn. Thật tuyệt vời!”.

Bà Nguyễn Liên Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, cho biết, thời gian tới trung tâm sẽ tiếp tục phát triển di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Hồ Văn theo hướng trở thành không gian văn hóa sáng tạo tiêu biểu, tiến tới hình thành trung tâm công nghiệp văn hóa của Hà Nội.

Quy hoạch lại “mỏ vàng”

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng quyết liệt, kinh tế đêm đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nhiều quốc gia và thành phố lớn trên thế giới. Nhưng thực tế cho thấy, kinh tế đêm của Hà Nội vẫn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng. Nhiều sản phẩm, dịch vụ hoạt động về đêm còn thiếu điểm nhấn và sức hấp dẫn đối với du khách.

Chị Alena, du khách đến từ Pháp, nói: “Tôi rất thích không khí ban đêm ở Hà Nội vì thanh bình và lãng mạn. Tuy nhiên, thành phố vẫn thiếu những tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn, các chương trình biểu diễn nghệ thuật đẳng cấp quốc tế cũng như những trung tâm mua sắm chất lượng cao hoạt động xuyên đêm”.

Trước thực tế trên, UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt Đề án “Phát triển Kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”. Đề án nêu rõ, đến năm 2035, kinh tế đêm trở thành một động lực quan trọng của kinh tế đô thị Hà Nội, đóng góp khoảng 7-8% GRDP, với tốc độ tăng trưởng bình quân 12-14%/năm trong các ngành dịch vụ, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Khu vực kinh tế đêm trục cảnh quan sông Hồng trở thành trung tâm kinh tế sáng tạo năng động, trung tâm công nghiệp văn hóa, hội tụ tinh hoa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thương mại giá trị cao, kết nối các khu vực kinh tế đêm trong khu vực, đóng vai trò động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mới và khẳng định vị thế thủ đô trên bản đồ sáng tạo khu vực và quốc tế.

Cùng với đó, trên địa bàn thành phố hình thành 6-8 khu kinh tế đêm trọng điểm và 15-20 không gian, tuyến phố hoạt động sau 24 giờ, được quy hoạch đồng bộ, gắn với hệ thống giao thông công cộng; trong đó ít nhất 3 khu đạt tiêu chuẩn khu trải nghiệm văn hóa - du lịch đêm cấp khu vực.

Định hướng đến năm 2045 Hà Nội trở thành trung tâm kinh tế đêm có sức cạnh tranh trong khu vực, với kinh tế đêm đóng góp trên 12% GRDP, hình thành thương hiệu “Thành phố trải nghiệm văn hóa ban đêm”.

Trao đổi về đề án trên, PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng, Hà Nội hội tụ nhiều giá trị đặc sắc với bề dày lịch sử ngàn năm văn hiến và hệ thống di sản phong phú.

Mỗi góc phố, con đường, cây cầu hay công trình kiến trúc đều mang trong mình những câu chuyện, góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng của Hà Nội. Vì vậy, khi được tổ chức bài bản, các yếu tố này sẽ góp phần biến kinh tế đêm thành “sức mạnh mềm” quan trọng, giúp kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách, đồng thời mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu Hà Nội - thành phố đáng sống, sôi động và giàu bản sắc.

TS Trần Việt Dũng, Trưởng khoa Quản trị và Kinh tế sáng tạo (Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật - Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng, Hà Nội hiện đứng trước áp lực tăng trưởng, đòi hỏi phải đạt mức tăng trưởng 2 con số. Để giải bài toán này, phát triển kinh tế đêm là chiến lược then chốt.

Hà Nội cần gắn phát triển kinh tế đêm với mô hình đô thị tích hợp đa ngành, đa lĩnh vực. Trong đó, cốt lõi là lấy nền tảng trải nghiệm văn hóa và di sản làm trục định vị chiến lược, hướng đến định hình một không gian “đêm di sản, đêm sáng tạo”. Đặc biệt, việc khai thác, biến trục cảnh quan sông Hồng thành tổng thể phát triển chung là cơ hội lớn để tạo nên bước đột phá cho kinh tế đêm của thủ đô trong tương lai.

NGUYỄN QUỐC