Hà Nội: Chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên sông Hồng

Thay đổi nhận thức của người dân

Cuộc sống của nhiều hộ dân vạn chài ven sông Hồng, sông Đuống gắn liền với nghề đánh bắt tôm, cá. Trên những khúc sông quen thuộc, chiếc thuyền nhỏ vừa là phương tiện mưu sinh, vừa là nơi sinh hoạt của nhiều gia đình. Nguồn thu nhập phụ thuộc phần lớn vào sản lượng thủy sản khai thác được mỗi ngày, bởi vậy, việc lựa chọn phương thức đánh bắt phù hợp có ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống của người dân.

Lực lượng liên ngành tuần tra, kiểm soát trên sông Hồng ngăn chặn hoạt động khai thác thuỷ sản trái phép. Ảnh: Phạm Công

Tuy nhiên, trước áp lực mưu sinh, một số người vẫn sử dụng thiết bị kích điện, xung điện để khai thác thủy sản. Phương thức này có thể giúp bắt được cá, tôm trong thời gian ngắn, nhưng những hệ lụy đối với môi trường sinh thái và nguồn lợi tự nhiên lại kéo dài. Dòng điện phát ra từ thiết bị không chỉ làm tê liệt cá lớn mà còn có thể tiêu diệt cá non, tôm nhỏ, ảnh hưởng đến các loài thủy sinh và quá trình sinh sản của chúng.

Khi nguồn lợi thủy sản bị khai thác theo cách tận diệt, những thiệt hại không chỉ dừng lại ở môi trường tự nhiên. Sản lượng tôm, cá suy giảm sẽ tác động trực tiếp đến thu nhập của các hộ dân sống bằng nghề sông nước. Những gì thu được trước mắt có thể phải đánh đổi bằng sự thiếu hụt nguồn lợi trong tương lai, khiến việc mưu sinh ngày càng khó khăn.

Ngày 21-10, tại bến đò Văn Đức và thôn Trung Quan, xã Bát Tràng, Đội Cảnh sát đường thủy số 2, Phòng CSGT, Công an thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với Cảng vụ Đường thủy nội địa Hà Nội, Phòng Cảnh sát kinh tế Hà Nội, UBND xã Bát Tràng và Chi cục Chăn nuôi Thủy sản thành phố Hà Nội tổ chức tuyên truyền, vận động người dân không sử dụng các phương tiện, công cụ mang tính hủy diệt để khai thác thủy sản.

Liên ngành đến từng khu vực làng vạn chài tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân. Ảnh: Phạm Công

Hoạt động có sự tham gia của hơn 65 hộ dân vạn chài. Không chỉ phổ biến quy định pháp luật, lực lượng chức năng còn phát tờ rơi cho hàng trăm lượt người dân, trao tặng áo phao cứu sinh, trình chiếu video minh họa và trực tiếp giải thích những nguy cơ từ việc sử dụng kích điện, xung điện, chất nổ trong đánh bắt thủy sản.

Nội dung tuyên truyền tập trung phân tích tác hại đối với môi trường sinh thái, nguy cơ mất an toàn khi sử dụng thiết bị điện trên sông nước, đồng thời làm rõ các mức xử phạt hành chính và khả năng bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Qua đó, người dân được nâng cao nhận thức về trách nhiệm chấp hành pháp luật, chủ động loại bỏ những công cụ khai thác bị nghiêm cấm.

Không đánh đổi tương lai lấy lợi ích trước mắt

Trao đổi tại buổi tuyên truyền, Trung tá Trần Văn Công, Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát đường thủy số 2, Phòng CSGT, Công an thành phố Hà Nội cho biết, lực lượng chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng kích điện, xung điện, vật liệu nổ và các phương thức bị pháp luật nghiêm cấm để khai thác thủy sản.

Người dân đồng thuận việc bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản lâu dài trên sông. Ảnh: Phạm Công

Theo Trung tá Trần Văn Công, việc sử dụng xung điện có thể đem lại lợi ích trước mắt khi người đánh bắt thu được một lượng cá, tôm nhất định. Tuy nhiên, hậu quả đối với môi trường và khả năng tái tạo nguồn lợi thủy sản rất lớn. Bởi vậy, người dân cần thay đổi phương thức khai thác, hướng tới cách đánh bắt an toàn, phù hợp và bền vững.

Thực tế, khác với những phương thức đánh bắt có chọn lọc, việc sử dụng kích điện có nguy cơ tác động đến nhiều loài thủy sinh trong phạm vi ảnh hưởng của dòng điện. Những cá thể còn nhỏ, chưa đến thời kỳ sinh sản cũng có thể bị tiêu diệt, làm giảm khả năng bổ sung nguồn lợi tự nhiên. Nếu tình trạng này kéo dài, môi trường sống của các loài thủy sinh bị tổn hại, sự cân bằng sinh thái trên sông cũng đứng trước những thách thức.

Cùng với lực lượng CSGT, Cảng vụ Đường thủy nội địa Hà Nội phối hợp tuyên truyền, vận động người dân chấp hành các quy định về khai thác thủy sản, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và hệ sinh thái trên các tuyến sông.

Ông Trần Duy Thái, đại diện Cảng vụ Đường thủy nội địa Hà Nội cho biết, các đơn vị đang tiếp tục phối hợp tuyên truyền, khuyến cáo người dân không sử dụng vật liệu nổ, xung điện, kích điện để đánh bắt thủy sản. Đây là những phương thức có thể hủy hoại môi trường sống của các loài thủy sinh, làm mất cân bằng hệ sinh thái.

Sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng góp phần đưa công tác tuyên truyền đến đúng nhóm đối tượng, đồng thời kết hợp phổ biến pháp luật với hướng dẫn bảo đảm an toàn trong quá trình hoạt động trên sông. Bên cạnh tuyên truyền, vận động, việc làm rõ các quy định xử lý vi phạm có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa hành vi khai thác thủy sản trái phép. Người dân cần hiểu rằng lợi ích kinh tế trước mắt không thể là lý do để sử dụng công cụ gây tổn hại môi trường hoặc đe dọa an toàn của bản thân và cộng đồng. Việc chấp hành pháp luật phải được thực hiện thường xuyên, gắn với trách nhiệm bảo vệ tài nguyên chung.

Một tín hiệu tích cực tại buổi tuyên truyền ở xã Bát Tràng là sự đồng tình của nhiều người dân vạn chài đối với chủ trương không sử dụng kích điện. Nhiều hộ tự nguyện ký cam kết không mua bán, tàng trữ, sử dụng các công cụ kích điện và chất nổ để khai thác thủy sản.

Ông Nguyễn Văn Hường, người dân vạn chài thôn Trung Quan, xã Bát Tràng cho biết, cuộc sống của hơn 100 hộ dân tại khu vực phụ thuộc chủ yếu vào việc đánh bắt tôm, cá. Qua hoạt động tuyên truyền, người dân hiểu rõ hơn tác hại của kích điện đối với nguồn lợi thủy sản và thống nhất chuyển sang phương thức đánh bắt truyền thống.

Theo bác Hường, từ bỏ kích điện không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sông nước mà còn tạo điều kiện để tôm, cá sinh trưởng, sinh sản, duy trì nguồn thu nhập cho các gia đình trong tương lai. Đối với những người gắn bó lâu năm với dòng sông, việc bảo vệ nguồn lợi tự nhiên cũng chính là bảo vệ điều kiện sống của bản thân và con cháu.

Chung quan điểm, chị Trần Thị Thúy Hường, người dân vạn chài, chia sẻ rằng cuộc sống của gia đình chị cũng như nhiều hộ dân tại đây chủ yếu dựa vào việc đánh bắt tôm, cá trên sông. Trước đây, người dân thường quan tâm đến việc làm sao bắt được nhiều thủy sản hơn để có thêm thu nhập trang trải cuộc sống. Tuy nhiên, sau khi được lực lượng chức năng tuyên truyền, giải thích, chị hiểu rõ hơn những tác động lâu dài của việc sử dụng kích điện.

“Việc sử dụng kích điện không chỉ ảnh hưởng đến những con cá lớn mà còn làm chết cá nhỏ, ảnh hưởng đến quá trình sinh sản và nguồn lợi thủy sản tự nhiên. Nếu cứ đánh bắt theo cách tận diệt như vậy thì về lâu dài, cá tôm ngày càng ít đi, cuộc sống của chính những người làm nghề như chúng tôi cũng sẽ khó khăn hơn. Vì thế, tôi đồng tình với việc không sử dụng kích điện, chuyển sang cách đánh bắt phù hợp, bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Chúng tôi mong muốn dòng sông có nhiều tôm cá trở lại để người dân có thể duy trì nghề, bảo đảm cuộc sống cho gia đình và con cháu sau này”, chị Trần Thị Thúy Hường chia sẻ.

Từ những thay đổi trong nhận thức và hành động của từng hộ dân, mục tiêu khai thác thủy sản an toàn, bền vững sẽ có thêm nền tảng để thực hiện. Bảo vệ dòng sông hôm nay cũng chính là giữ gìn nguồn tôm, cá, môi trường sống và cơ hội mưu sinh cho các thế hệ cư dân vạn chài mai sau.

Phạm Công