Hà Nội ban hành 3 Nghị quyết thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Ảnh minh họa.

Chiều nay 15/6, Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua 3 Nghị quyết quan trọng nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nền tảng chính sách và nguồn lực cho phát triển kinh tế số, xã hội số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.

Có thể thấy Hà Nội đang bước vào một giai đoạn mới trong việc kiến tạo cơ chế phát triển cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ba nghị quyết được Hội đồng Nhân dân thành phố xem xét, ban hành đồng bộ không chỉ cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 mà còn tạo thành một khung chính sách liên hoàn, kết nối nguồn lực tài chính, hạ tầng số, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Hình thành công cụ tài chính cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Điểm đáng chú ý đầu tiên là Nghị quyết về việc thành lập, cơ chế tổ chức, hoạt động và quản lý Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố Hà Nội. Theo dự thảo, Quỹ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách trực thuộc Ủy ban Nhân dân thành phố, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, có tư cách pháp nhân, báo cáo tài chính riêng, con dấu và tài khoản riêng.

Mục tiêu của Quỹ là quản lý, sử dụng nguồn ngân sách thành phố cho các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội hợp pháp để thúc đẩy khoa học công nghệ trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ảnh minh họa. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Quỹ còn được thiết kế như một công cụ điều phối và chấp nhận rủi ro có kiểm soát. Nghị quyết quy định rõ nguyên tắc công khai, minh bạch, không hỗ trợ trùng lặp từ ngân sách nhà nước, không để nguồn tài trợ tạo lợi ích trái quy định cho bên đóng góp, đồng thời bảo đảm phòng chống xung đột lợi ích, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Quỹ có thể ký và quản lý hợp đồng tài trợ, đặt hàng, hỗ trợ lãi suất vay, hỗ trợ phát triển hạ tầng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hỗ trợ quản lý và thương mại hóa tài sản trí tuệ, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và văn hóa đổi mới sáng tạo.

Cơ cấu vận hành của Quỹ cũng được xây dựng theo hướng chuyên nghiệp hóa. Dự thảo nêu rõ Quỹ có Hội đồng quản lý, Cơ quan điều hành và Ban Kiểm soát; Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan thường trực, làm đầu mối tham mưu chiến lược, định hướng ưu tiên, danh mục nhiệm vụ đặt hàng và tài trợ.

Cơ quan điều hành Quỹ chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý, vận hành nguồn tài chính, giải ngân, thanh toán, quyết toán và hậu kiểm hiệu quả sử dụng vốn. Ban Kiểm soát hoạt động độc lập, theo dõi việc tuân thủ Điều lệ, quy chế tài chính và cơ chế phòng ngừa xung đột lợi ích. Đây là một cấu trúc nhằm bảo đảm Quỹ vừa linh hoạt, vừa có kiểm soát.

Hoàn thiện chính sách thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển sản phẩm công nghệ số

Cùng với cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ, Hà Nội ban hành Nghị quyết quy định chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trên địa bàn thành phố.

Nghị quyết tập trung vào thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số. Dự thảo quy định nhiều nội dung hỗ trợ gắn trực tiếp với hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và các công nghệ số mới.

Nghị quyết cũng làm rõ các trường hợp được áp dụng chỉ định thầu đối với nhiệm vụ, dự án chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số sử dụng ngân sách thành phố, trong đó có các hạng mục như trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, nền tảng tích hợp chia sẻ dữ liệu, nền tảng trí tuệ nhân tạo, kho dữ liệu tập trung, cổng dữ liệu thành phố và các hệ thống nghiệp vụ dùng chung.

Ảnh minh họa.

Một điểm nhấn rất rõ trong dự thảo này là chính sách hỗ trợ con người và doanh nghiệp trong môi trường số. Đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong hệ thống chính trị Thành phố được hỗ trợ chi phí đào tạo nâng cao năng lực số, với mức tối đa 3 triệu đồng/người/năm.

Với cán bộ lãnh đạo, quản lý, thành phố còn hỗ trợ một lần 20 triệu đồng để trang bị máy tính xách tay hoặc máy tính bảng phục vụ điều hành, xử lý công việc từ xa.

Cùng với đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh trên địa bàn thành phố được hỗ trợ chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử bằng cơ chế phiếu hỗ trợ đối với các sản phẩm, dịch vụ số, dịch vụ tư vấn, đào tạo, an toàn thông tin và các công cụ phục vụ kinh doanh điện tử.

Thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và bảo hộ sở hữu trí tuệ

Nếu Nghị quyết về chuyển đổi số tạo nền tảng cho hạ tầng và công cụ số, thì Nghị quyết về khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ lại đi thẳng vào trọng tâm của hệ sinh thái đổi mới.

Dự thảo Nghị quyết nêu rất cụ thể các khái niệm như dự án khởi nghiệp sáng tạo, dự án đổi mới sáng tạo, hỗ trợ bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, bài toán đổi mới sáng tạo của thành phố. Điều đó cho thấy Hà Nội không chỉ nói đến đổi mới sáng tạo như một khẩu hiệu, mà đang xây dựng một hệ ngôn ngữ chính sách đủ rõ để triển khai, thẩm định và đo lường kết quả.

Các cơ chế hỗ trợ trong nghị quyết này cũng rất mạnh tay. Dự án khởi nghiệp sáng tạo có thể được hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê chuyên gia tư vấn, 100% chi phí sử dụng cơ sở kỹ thuật và cơ sở ươm tạo để thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm; được hỗ trợ tới 50% chi phí tham gia khóa huấn luyện ngắn hạn ở nước ngoài; được hỗ trợ 100% chi phí tham gia các chương trình, cuộc thi, diễn đàn, hoạt động trình diễn, giới thiệu ý tưởng, sản phẩm, công nghệ, giải pháp do thành phố tổ chức.

Doanh nghiệp trong 5 năm đầu thành lập còn được hỗ trợ 100% chi phí đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ, 100% chi phí đăng ký chất lượng sản phẩm, dịch vụ; cá nhân, nhóm cá nhân, hộ kinh doanh được hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn pháp lý để thành lập doanh nghiệp triển khai dự án.

Đặc biệt, dự thảo dành sự quan tâm tới không gian và hạ tầng công cho khởi nghiệp sáng tạo. Các dự án đáp ứng điều kiện có thể được sử dụng không gian làm việc, cơ sở hạ tầng, tài sản công thuộc phạm vi quản lý của thành phố trong thời gian tối đa 3 năm, trường hợp cần thiết được gia hạn thêm 1 lần với thời gian tối đa 1 năm.

Ảnh minh họa.

Với doanh nghiệp một người, thành phố còn hỗ trợ 100% chi phí sử dụng chữ ký số, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán và nền tảng quản trị doanh nghiệp trên nền tảng đám mây trong 2 năm đầu thành lập. Đây là những cơ chế rất cụ thể để biến ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm, rồi từ sản phẩm thành doanh nghiệp.

Ở bình diện rộng hơn, cả ba Nghị quyết cho thấy một cách tiếp cận thống nhất: nguồn lực tài chính phải đi cùng hạ tầng số, công cụ số phải đi cùng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và con người, còn đổi mới sáng tạo phải đi cùng cơ chế bảo hộ sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Cả 3 Nghị quyết này đều có hiệu lực từ 1/7/2026. Ba Nghị quyết được ban hành đồng bộ sẽ hình thành một khung chính sách tương đối toàn diện, kết nối giữa nguồn lực tài chính, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, tạo môi trường thuận lợi cho tổ chức, doanh nghiệp, nhà khoa học và các chủ thể đổi mới sáng tạo phát triển.

Trong bối cảnh Hà Nội được trao thêm các cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô, việc đồng thời ban hành ba Nghị quyết này có thể xem là một bước đi mang tính nền tảng. Điều này giúp thành phố Hà Nội không chỉ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho phát triển khoa học công nghệ mà còn tạo đà để biến các mục tiêu lớn thành hành động cụ thể, phù hợp với tinh thần mà Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã đặt ra./.

(Vietnam+)