Góp ý hoàn thiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)

Hoàn thiện hành lang pháp lý đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Chiều 6/8, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam tổ chức Hội thảo "Góp ý Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)". Hội thảo thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các hội ngành toàn quốc.

Hội thảo do ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và ông Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam đồng chủ trì.

Quang cảnh hội thảo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Quyết Chiến cho biết, sau 14 năm triển khai thi hành, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp và các cơ quan, đơn vị triển khai đồng bộ nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Qua đó, từng bước nâng cao hiểu biết pháp luật của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới của đất nước và yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại, một số quy định của Luật hiện hành đã bộc lộ những hạn chế, bất cập cần được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn. Theo ông Nguyễn Quyết Chiến, việc xây dựng Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần đổi mới phương thức truyền thông chính sách, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật, đồng thời phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, chuyên gia trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật.

Ông Nguyễn Quyết Chiến cho biết, việc xây dựng Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) góp phần đổi mới phương thức truyền thông chính sách, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật.

Để góp phần hoàn thiện dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) trước khi được Quốc hội thảo luận tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, ông Nguyễn Quyết Chiến đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học tập trung góp ý về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các nguyên tắc của dự thảo luật nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. Đồng thời làm rõ vai trò, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, các hội xã hội - nghề nghiệp, các cơ quan báo chí, xuất bản trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

Nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật

Góp ý về triết lý, chính sách và các nguyên tắc xây dựng Luật, Tiến sĩ khoa học Nghiêm Vũ Khải, Đại biểu Quốc hội khóa XI, XII, XIV, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nguyên Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, truyền thông chính sách, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và mở rộng xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Đây là những bước tiến phù hợp với yêu cầu đổi mới của đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

Tuy nhiên, để các chính sách mới phát huy hiệu quả lâu dài, theo ông Nghiêm Vũ Khải, cần tiếp tục xem xét, hoàn thiện các quy định tại Điều 3, Điều 4, Điều 5 và Điều 6. Theo ông, việc sửa đổi không chỉ là hoàn thiện kỹ thuật lập pháp mà còn là cơ hội xác lập rõ hơn triết lý của Luật trong giai đoạn phát triển mới: đưa pháp luật đến với Nhân dân và bằng sự tham gia tích cực của Nhân dân. Qua đó, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực sự của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Tiến sĩ khoa học Nghiêm Vũ Khải, Đại biểu Quốc hội khóa XI, XII, XIV, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nguyên Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Ông Nghiêm Vũ Khải đề xuất bổ sung chính sách đầu tư hạ tầng số, xây dựng hệ thống trợ lý pháp lý quốc gia ứng dụng AI để hỗ trợ tra cứu, hỏi đáp, cảnh báo rủi ro pháp lý và cung cấp thông tin pháp luật chính thống nhanh chóng, chính xác, miễn phí. Bên cạnh đó, cần bổ sung quyền của công dân được tiếp cận miễn phí cơ sở dữ liệu pháp luật và sử dụng các nền tảng số do Nhà nước cung cấp; quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc thường xuyên công bố cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, rủi ro trong giao dịch điện tử và tài chính số.

Góp ý về Điều 16 của dự thảo Luật quy định các đối tượng đặc thù để phổ biến, giáo dục pháp luật, Tiến sĩ Đặng Đình Luyến, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng, việc quy định đối tượng đặc thù phải thể hiện đúng bản chất đặc thù để có phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng nhóm đối tượng. Theo đó, ông đề nghị bổ sung người dân ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển và hải đảo vào nhóm đối tượng đặc thù quy định tại khoản 1 Điều 16 của dự thảo Luật. Đồng thời, đề nghị không đưa người lao động có mức lương bằng mức lương tối thiểu vùng theo quy định của pháp luật, người thuộc hộ cận nghèo và người cao tuổi vào nhóm đối tượng đặc thù.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đồng tình với các nội dung quy định được đề xuất trong Dự thảo Luật; từ đó đề xuất đổi mới nội dung, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các nền tảng số và mạng xã hội để nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật.

Diệu Linh