Gỡ khó cho xe bán tải lưu thông như xe con, hiểu sao cho đúng?

Hài hòa tổ chức giao thông và nhu cầu xã hội

Mấy năm trở lại đây, dòng xe bán tải-Pickup ngày một trở nên phổ biến và đa dụng hơn với người tiêu dùng. Không còn chỉ là dòng xe xuất hiện ở các khu vực nông thôn, trung du miền núi để chở hàng hóa mà tại các đô thị lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM, xe bán tải ngày càng phổ biến hơn, đa dụng hơn. Một chiếc xe đi làm hàng ngày, chở con đi học; chiếc xe chở gia đình đi "phượt" vào cuối tuần ở ven đô; chiếc xe chở hàng hóa, đồ dùng khi cần…

Cũng bởi sự đa dụng này mà nhiều năm gần đây, doanh số bán ra dòng bán tải của một số hãng xe lớn như Ford đều dẫn đầu, thậm chí là dòng xe chủ lực. Dù đã được Chính phủ tháo gỡ về mặt tổ chức giao thông, nhưng người sử dụng xe bán tải vẫn nơm nớp lo ngại, một ngày nào đấy, liệu chính sách có thay đổi, xe bán tải lại bị xếp vào hàng xe tải?.

Tại tọa đàm "Xe bán tải: Từ nhu cầu thực tiễn đến hoàn thiện chính sách" do Báo Xây dựng tổ chức sáng 7/7, ông Nguyễn Đông Phong, Trưởng phòng Phương tiện giao thông đường bộ (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, xe bán tải theo thuật ngữ của đăng kiểm được gọi là xe pickup.

Xe bán tải được nhắc đến tại Nghị định 241 là xe tải pickup, bản thân từ “bán tải” đã cho thấy tính lưỡng dụng của phương tiện là vừa chở người, vừa chở hàng. Xe bán tải có 2 loại, một là xe ô tô con pickup (coi như xe ô tô con được quy định tại Phụ lục I Thông tư 53) và xe tải pickup (coi như xe tải được quy định tại Phụ lục IV Thông tư 53).

Nhóm 2 thiên về xe tải hơn được thể hiện trong mục IV ở Thông tư 53. Phân biệt rõ nhất là tỷ lệ giữa khối lượng người và khối lượng hàng cho phép ở mốc 80%, thiên về người hơn là xe con, mà thiên về hàng hơn là xe tải.

Xe bán tải ngày càng trở nên thông dụng hơn, được sử dụng đa mục đích

Về chu kỳ kiểm định, do xe tải pickup được xếp vào loại xe tải thông dụng, được sử dụng phục vụ sản xuất là chủ yếu thay vì chỉ phục vụ nhu cầu cá nhân. Điều này còn liên quan đến cường độ vận hành, chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện. Do đó, được giới hạn theo chu kỳ kiểm định của xe tải và niên hạn 25 năm.

Cũng theo ông Phong, xe pickup hiện nay đã có nhiều thay đổi về thiết kế, tăng tính tiện nghi, tăng tính kỹ thuật và có thiết kế gần như ô tô con.

Chính vì vậy, cùng những kiến nghị của người dân, doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, các cơ quan quản lý, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã phối hợp, nghiên cứu để sửa đổi quy định sao cho vừa đảm bảo hài hòa về vấn đề kỹ thuật, về tổ chức giao thông và đáp ứng nhu cầu xã hội.

"Sau nhiều nghiên cứu, trao đổi, các cơ quan quản lý đã đi đến thống nhất đề xuất sửa đổi Nghị định 165 theo hướng cho phép xe pickup, xe tải VAN dưới 3,5 tấn được lưu thông như ô tô con, đảm bảo hài hòa về mặt thực tiễn, doanh nghiệp, người dân", ông Phong cho hay.

Chỉ thay đổi phương thức tổ chức giao thông, không thay đổi loại xe

Còn ông Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Quản lý và tổ chức giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam thông tin, ngay sau khi Nghị định 241 được ký ban hành ngày 29/6, Cục Đường bộ Việt Nam đã có văn bản gửi các Sở Xây dựng và cơ quan liên quan để triển khai thực hiện từ ngày 1/7.

Xe bán tải chỉ được cởi trói về mặt tổ chức giao thông, không thay đổi loại phương tiện

Theo đó, các địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát hệ thống biển báo, điều chỉnh những vị trí chưa phù hợp để bảo đảm xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn được lưu thông đúng theo quy định mới.

Ông Điệp khẳng định, những vướng mắc thời gian qua chủ yếu xuất phát từ cách hiểu chưa thống nhất của cơ quan thực thi trong việc tổ chức giao thông, không phải do quy định pháp luật. Nghị định 241 được ban hành nhằm khắc phục tình trạng này trên phạm vi toàn quốc.

Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó trưởng Phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục CSGT (Bộ Công an) nhấn mạnh, Điều 11 Nghị định 241 không thay đổi việc phân loại xe mà chỉ điều chỉnh cách thức tổ chức giao thông đối với xe bán tải. Quy định mới tạo thuận lợi hơn cho người sử dụng và người điều khiển xe bán tải khi tham gia giao thông từ ngày 1/7.

Cụ thể, xe bán tải được áp dụng tổ chức giao thông như xe con, thay vì như xe tải trước đây. Tuy nhiên, cần lưu ý, Nghị định 241 chỉ thay đổi cách thức tổ chức giao thông, không thay đổi việc phân loại phương tiện theo các quy định hiện hành.

Theo thống kê từ cơ quan đăng kiểm, đến tháng 3/2026, cả nước có khoảng 291.000 xe bán tải cabin kép đang lưu hành; riêng Hà Nội có hơn 40.000 xe và TP.HCM gần 45.000 xe.

Ngân Tuyền