Bộ Xây dựng giải ngân vốn đầu tư công thấp hơn mức bình quân chung cả nước

Nhà thầu thi công thảm bêtông nhựa nền đường một tuyến cao tốc. (Ảnh: Khánh Hùng/Vietnam+)

Trong sáu tháng đầu năm, kết quả giải ngân vốn đầu tư công của Bộ Xây dựng lần đầu tiên có tiến độ thấp hơn so với mức bình quân chung của cả nước. Do đó, nhiều giải pháp đã được đưa ra nhằm hoàn thành mục tiêu kế hoạch giải ngân của năm nay.

Mới đạt được gần 23%

Tại Hội nghị Sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Bộ Xây dựng chiều ngày 7/7, theo ông Trần Minh Phương, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính, năm 2026, tổng kế hoạch vốn Bộ Xây dựng được Thủ tướng Chính phủ giao là 137.298 tỷ đồng.

Căn cứ thực tiễn triển khai, Vụ Kế hoạch-Tài chính đã tham mưu Bộ trưởng báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh kế hoạch đầu tư công năm 2026 gồm: điều chuyển 10.825 tỷ đồng kế hoạch năm 2026 của Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam cho 15 địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam để thực hiện 16 dự án độc lập bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; điều chỉnh giảm 79.918 tỷ đồng kế hoạch năm 2026 của 2 dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam (44.522 tỷ đồng) và đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng (35.396 tỷ đồng).

Ông Phương cho biết khi được chấp thuận điều chỉnh, tổng kế hoạch vốn năm 2026 của Bộ Xây dựng phải giải ngân là 46.554 tỷ đồng (gồm 43.099 tỷ đồng kế hoạch giao và 3.455 tỷ đồng vốn kéo dài).

Nhà thầu đang triển khai thi công hạng mục thi công hầm đường bộ trên cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Báo cáo của Vụ Kế hoạch-Tài chính cho thấy, tính đến hết tháng 6/2026, các chủ đầu tư thuộc Bộ Xây dựng giải ngân gần 10.300 tỷ đồng, đạt gần 23% kế hoạch, thấp hơn mức giải ngân bình quân chung vốn ngân sách Trung ương cả nước (29,3%).

Một số chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân còn thấp như: Ban Quản lý dự án Đường sắt (đạt hơn 10%); Ban Quản lý dự án Hàng hải và Đường thủy (đạt 15%); Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh (đạt 21%); Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận (đạt hơn 21%); Ban Quản lý dự án Thăng Long (đạt gần 27%).

Ngoài ra, theo báo cáo rà soát khả năng giải ngân kế hoạch năm 2026 của các chủ đầu tư, ngoài số vốn đang báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh giảm của 2 dự án đường sắt, một số dự án tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành giải ngân hết kế hoạch khoảng 3.964 tỷ đồng.

Về phía các chủ đầu tư khác thuộc địa phương, tổng giá trị giải ngân tính đến hết tháng Sáu đạt 242 tỷ đồng, tương đương hơn 20% kế hoạch.

Lãnh đạo chịu trách nhiệm nếu chậm giải ngân

Để đẩy nhanh kế hoạch hoàn thành mục tiêu giải ngân năm 2026, lãnh đạo Vụ Kế hoạch-Tài chính đề nghị các chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện thủ tục để khởi công 3 dự án (hầm Cù Mông trong tháng 7/2026; Dự án hành lang thủy logistics phía Nam và dự án nâng cấp 3 tuyến Quốc lộ 53, 62, 91B trong quý IV/2026).

Đối với 5 dự án đang chậm giải ngân và chưa chuyển biến nhiều so với kỳ tháng 5/2026 gồm: Mở rộng cao tốc Cam Lộ-La Sơn; đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi-Bến Nhất, Gò Quao-Vĩnh Thuận và đoạn Chợ Chu-ngã Ba Trung Sơn; nâng cấp Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên-Việt Trì; Dự án nâng cao tĩnh không các cầu đường bộ, đường sắt cắt qua tuyến đường thủy quốc gia-giai đoạn 1, các chủ đầu tư được đề nghị phải tập trung phối hợp tháo gỡ khó khăn, chấn chỉnh và yêu cầu nhà thầu tăng tốc thi công.

Vụ Kế hoạch-Tài chính đề nghị các chủ đầu tư/ban quản lý dự án cũng phải có trách nhiệm rà soát khả năng giải ngân kế hoạch năm 2026 các dự án chuyển tiếp để giải ngân số vốn được bố trí, ngoại trừ số vốn hết nhiệm vụ chi.

“Trường hợp, dự án chậm giải ngân, không bảo đảm tiến độ hoàn thành theo yêu cầu sẽ không được điều chỉnh giảm kế hoạch năm. Kết quả giải ngân các dự án sẽ làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ tập thể, cá nhân theo quy định. Thủ trưởng các chủ đầu tư chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Bộ trưởng nếu không hoàn thành mục tiêu giải ngân hoặc để xảy ra thất thoát, lãng phí; đẩy nhanh tiến độ phải gắn liền với đảm bảo chất lượng công trình,” lãnh đạo Vụ Kế hoạch-Tài chính nhấn mạnh.

Thủ trưởng các chủ đầu tư chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Bộ trưởng Bộ Xây dựng nếu không hoàn thành mục tiêu giải ngân. (Ảnh: Khánh Hùng/Vietnam+)

Đối với các dự án hết nhiệm vụ chi, Vụ Kế hoạch-Tài chính đề nghị các chủ đầu tư rà soát, chuẩn xác số vốn hết nhiệm vụ chi để báo cáo cấp có thẩm quyền điều chuyển sang các bộ, ngành, địa phương khác.

Đối với các dự án chậm công tác giải phóng mặt bằng, lãnh đạo Vụ Kế hoạch-Tài chính cho rằng Bộ trưởng đã có văn bản đề nghị lãnh đạo các địa phương quan tâm chỉ đạo cơ quan đơn vị có liên quan, các chủ đầu tư cần chủ động, tích cực khẩn trương phối hợp địa phương để giải quyết dứt điểm; chỉ đạo các cơ quan đơn vị liên quan sớm bàn giao mốc, ranh giới giải phóng mặt bằng để địa phương triển khai thực hiện đối với các dự án chuẩn bị khởi công, đặc biệt là công tác bàn giao mốc, cọc ranh giới giải phóng mặt bằng tại các vị trí ga thuộc dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng.

Triển khai nhiệm vụ sáu tháng cuối năm và đẩy mạnh công tác giải ngân vốn đầu tư công, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục đôn đốc, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung, đẩy nhanh tiến độ công tác chuẩn bị đầu tư, triển khai các dự án, đặc biệt là Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, Dự án Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, Dự án Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình, các dự án đường bộ cao tốc.../.

(Vietnam+)