Giúp học sinh dân tộc thiểu số làm quen tiếng Việt

Những giờ đầu làm quen tiếng Việt

“Thưa cô, em đọc: a, ă, â…”, tiếng đọc chữ cái ríu rít trở nên quen thuộc tại lớp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số (DTTS) chuẩn bị vào lớp 1, Trường Tiểu học và THCS Nguyễn Viết Xuân (xã Ia Sao trong 2 tuần qua.

Cô giáo Lê Thị Hường, giáo viên Trường Tiểu học và THCS Nguyễn Viết Xuân dạy học sinh làm quen với bảng chữ cái và chữ số. Ảnh: Vũ Chi

Trực tiếp phụ trách lớp học với 28 học sinh, trong đó có 23 em là người DTTS, cô giáo Lê Thị Hường chia sẻ: “Những ngày đầu, nhiều em còn rụt rè, chỉ trò chuyện bằng tiếng Jrai. Vì vậy, để các em mạnh dạn nói tiếng Việt, tôi sử dụng tranh ảnh, trò chơi, bài hát, kể chuyện... để các em vừa chơi vừa học. Sau 2 tuần, các em đã có thể trả lời những câu hỏi đơn giản bằng tiếng Việt, chủ động giao tiếp với giáo viên và hòa mình vào các hoạt động của lớp”.

Chị Nay H’Man (bìa trái) đưa con gái Nay H’Lin Đa đến lớp tăng cường tiếng Việt tại Trường Tiểu học và THCS Nguyễn Viết Xuân. Ảnh: Vũ Chi

Em Nay H’Lin Đa (lớp 1) bộc bạch: “Em rất vui khi được đi học, em được học chữ cái, chữ số, làm quen với các bạn. Em được chơi trò chơi và nghe cô kể chuyện nữa”.

Còn chị Nay H’Man (mẹ em H’Lin Đa) vui mừng cho biết: “Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, cả hai vợ chồng tôi không biết chữ nên không thể kèm con học ở nhà. Từ chỗ rụt rè, nay thấy con tự tin chào cô, chào ba mẹ bằng tiếng phổ thông, buổi tối còn đọc cho cả nhà nghe các chữ vừa học, tôi mừng lắm và cũng yên tâm hơn khi con vào lớp 1”.

Tại Trường Tiểu học và THCS Nay Der (xã Ia Tul), lớp tăng cường tiếng Việt cũng được tổ chức hơn 1 tuần qua. Với kinh nghiệm 31 năm dạy lớp 1, cô Ksor H’Gôn cho biết: Khó khăn lớn nhất của lớp là nhiều em thường xuyên theo cha mẹ đi làm rẫy và ở lại nhiều ngày trên núi nên không học mẫu giáo, các em chưa biết cách cầm bút, chưa thành thạo tiếng Việt. Vì vậy, lớp học không chỉ dừng ở việc làm quen với bảng chữ cái, chữ số mà còn giúp trẻ tập nói, tập nghe, tập trả lời và biết cách giới thiệu về bản thân bằng tiếng Việt.

Cô giáo Ksor H’Gôn, giáo viên Trường Tiểu học và THCS Nay Der hướng dẫn học sinh cách viết các nét cơ bản. Ảnh: Vũ Chi

Sau hơn 1 tuần học, 28 học sinh DTTS của lớp đã dần hình thành sự tự tin khi sử dụng tiếng Việt. Em Nay H’Eva vui vẻ nói: “Nhờ cô giáo hướng dẫn, em đã đọc được bảng chữ cái, chữ số. Em cũng biết giới thiệu họ tên, sở thích của mình trước cả lớp. Em được cô và ba mẹ khen”.

Giúp học sinh tự tin bước vào lớp 1

Năm học 2026 - 2027, xã Ia Tul có 411 học sinh lớp 1, với 14 lớp, trong đó trên 95% là học sinh DTTS. Theo ông Vương Chí Thông, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã, thực hiện chỉ đạo chung của ngành, địa phương đã ban hành kế hoạch hướng dẫn các trường tùy vào điều kiện thực tế, tổ chức dạy tiếng Việt cho trẻ DTTS trước khi vào lớp 1.

Thời gian triển khai trong tháng 8, thời lượng không quá 80 tiết. Hiện tất cả 4 trường đều đang thực hiện. Mục tiêu là giúp trẻ hình thành vốn tiếng Việt cơ bản, tạo tâm thế sẵn sàng trước năm học mới; qua đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào DTTS.

Giáo viên Trường Tiểu học và THCS Nay Der hướng dẫn học sinh đọc bảng chữ cái, chữ số. Ảnh: Vũ Chi

Tại Trường Tiểu học và THCS Nay Der, với 136 học sinh lớp 1 đều là người DTTS, nhà trường tổ chức 4 lớp tăng cường tiếng Việt tại 2 điểm trường từ ngày 3 đến ngày 14-8. Thầy Phan Chí Thanh, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho hay: “Nhà trường phân công giáo viên đứng lớp là giáo viên chủ nhiệm của các em trong năm học mới. Các cô đều là người Jrai, có kinh nghiệm nhiều năm dạy lớp 1 nên có thể linh hoạt kết hợp tiếng phổ thông với tiếng Jrai để hỗ trợ học sinh vượt qua rào cản ngôn ngữ. Hiện học sinh đã ra lớp đạt 100%”.

Tại Trường Tiểu học và THCS Nguyễn Viết Xuân, 2 lớp tăng cường được tổ chức từ ngày 27-7 – 8-8 với 65 học sinh. Thầy Phan Đình Trọng Hiếu, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Bên cạnh khác biệt về ngôn ngữ, việc chuyển từ môi trường mầm non sang bậc tiểu học với nền nếp học tập nghiêm túc hơn cũng là thử thách với trẻ. Vì vậy, các lớp tăng cường tiếng Việt là vô cùng cần thiết. Sau 2 tuần, học sinh mạnh dạn hơn trong giao tiếp, hào hứng trong học tập.

Ở Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (xã Phú Túc) có 113 học sinh lớp 1, biên chế thành 4 lớp, tại 3 điểm trường. Trực tiếp phụ trách lớp tại điểm trường buôn Thành Công, cô giáo Nguyễn Thị Hoài Thu, chia sẻ: “Lớp có 36 học sinh, 100% là người Jrai. Với đặc thù vốn tiếng Việt còn hạn chế nên đòi hỏi giáo viên phải có sự kiên trì hướng dẫn từng từ, từng chữ mới và quan sát khả năng của từng em để có cách hỗ trợ phù hợp. Chỉ cần học sinh nhận ra một chữ cái, đọc được một con số hay mạnh dạn trả lời câu hỏi cũng là một bước tiến đáng ghi nhận”.

Cô Lê Thị Nghiêm, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, cho biết: Được tổ chức từ ngày 3-8, lớp tăng cường tiếng Việt sẽ kéo dài 3 tuần. Hiện 99% học sinh ra lớp. Nhà trường tiếp tục phối hợp với hệ thống chính trị các thôn, làng vận động số học sinh còn lại ra lớp đầy đủ, đảm bảo 100% các em trong độ tuổi được tham gia lớp học.

VŨ CHI