Giữ lửa nghề, làm chủ không gian số

Chiều 16/6/2026, tại Phủ Chủ tịch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu đoạt Giải Báo chí Quốc gia qua các năm, nhân dịp Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, bài viết "Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số" của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là sự ghi nhận đối với những đóng góp của báo chí, mà còn đặt ra những yêu cầu mới đối với nền báo chí trong kỷ nguyên số.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tặng quà lưu niệm cho các nhà báo tiêu biểu. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Chưa bao giờ xã hội tiếp cận thông tin dễ dàng như hiện nay. Công nghệ số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản cách con người tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Mỗi cá nhân đều có thể trở thành một "kênh truyền thông". Mỗi chiếc điện thoại đều có thể trở thành một "tòa soạn" thu nhỏ.

Điều đó mở ra cơ hội lớn cho phổ biến tri thức, thúc đẩy dân chủ và sáng tạo. Nhưng mặt khác cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với môi trường thông tin.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Tin giả, thông tin sai lệch, nội dung bị cắt ghép, hình ảnh giả mạo hay các sản phẩm do AI tạo ra đang khiến ranh giới giữa thật và giả trở nên mong manh hơn. Trong bối cảnh ấy, xã hội càng cần những nguồn tin chính thống, đáng tin cậy để xác định đâu là sự thật.

Đó chính là giá trị cốt lõi của báo chí.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký lưu niệm vào biểu trưng của Hội Nhà báo Việt Nam. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Khi thông tin trở nên dư thừa, niềm tin trở thành tài sản quý giá nhất. Công chúng không chỉ cần biết điều gì đang xảy ra mà còn cần hiểu vì sao nó xảy ra, tác động ra sao và đâu là giải pháp. Đó là điều mà những dòng trạng thái trên mạng xã hội khó có thể thay thế được.

Tuy nhiên, để hoàn thành sứ mệnh đó, báo chí cũng phải đổi mới mạnh mẽ.

Chuyển đổi số không chỉ là đưa nội dung lên nền tảng số mà là sự thay đổi toàn diện từ tư duy quản trị, quy trình sản xuất, khai thác dữ liệu đến mô hình kinh tế báo chí. Trong môi trường mới, dữ liệu trở thành một nguồn lực quan trọng, còn công nghệ là công cụ để báo chí phục vụ công chúng hiệu quả hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chụp ảnh chung với các nhà báo tiêu biểu. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Nhưng dù công nghệ phát triển đến đâu, yếu tố quyết định vẫn là con người.

Một nền báo chí mạnh không chỉ được xây dựng bằng hạ tầng kỹ thuật hiện đại mà còn bằng đội ngũ nhà báo có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực thích ứng với môi trường số. Càng nhiều công cụ mới, người làm báo càng phải giữ vững nguyên tắc kiểm chứng và trách nhiệm xã hội.

Hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng đã đồng hành cùng những chặng đường quan trọng của dân tộc. Trong thời đại số hôm nay, hành trình ấy đang bước sang một giai đoạn mới. Và để tiếp tục là ngọn đèn soi sáng niềm tin xã hội, báo chí cần không ngừng đổi mới, nhưng trước hết phải giữ vững giá trị nền tảng của mình: phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân và bảo vệ sự thật.

Bài viết: Hiền Lương

Báo: Thể thao và Văn hóa