Chuyên gia Mỹ trao tặng tài liệu tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại TPHCM

Ngày 18/6, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TPHCM (Ban Chỉ đạo 515 TPHCM) có buổi làm việc với nhóm chuyên gia của Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson thuộc Đại học Công nghệ Texas (Mỹ) nhằm trao đổi, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn TPHCM.

Tại buổi làm việc, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung - Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 515 TPHCM, cho biết, Ban Chỉ đạo đang triển khai khẩn trương, quyết liệt việc tìm kiếm, quy tập, xác định hài cốt liệt sĩ. Trong quá trình này, thành phố nhận được sự quan tâm rất lớn từ cộng đồng mạng, người dân khắp cả nước.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung trao đổi tại buổi làm việc. Ảnh: Ngô Tùng

Theo Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson của Đại học Công nghệ Texas đang có rất nhiều tài liệu về chiến tranh Việt Nam, trong đó có nhiều dữ liệu, tài liệu liên quan đến địa bàn TPHCM. Ban Chỉ đạo 515 TPHCM rất trân trọng và biết ơn sự ủng hộ, đóng góp của Trung tâm trong việc hỗ trợ công tác tìm kiếm, quy tập liệt sĩ của Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng.

Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM cho biết, từ năm 1968 đến 1975 đã diễn ra các trận đánh thuộc địa bàn TPHCM hiện nay và có nhiều liệt sĩ hy sinh được phía nước ngoài chôn cất, như trận đánh vào phía Tây cầu Bình Lợi, trận Bình Ba, hay trận Gò Mây trong đợt 2 Chiến dịch Mậu Thân năm 1968…

Hiện, các đơn vị đang gặp khó khăn trong việc tìm nhân chứng và đặc biệt là những dữ liệu liên quan đến việc chôn cất các liệt sĩ trong các trận đánh đó. Số nhân chứng ở Việt Nam còn lại rất ít và cũng đã cao tuổi.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung hy vọng các chuyên gia của Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson tiếp tục hỗ trợ, đồng thời có thể giúp truy xuất dữ liệu từ các cựu binh Mỹ, Úc để tìm thêm thông tin, đặc biệt là vị trí chôn tập thể, tạo cơ sở để TPHCM đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Ông Stephen Maxner bày tỏ sẵn sàng tham gia hỗ trợ các hoạt động tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Việt Nam trong thời gian tới.

Ông Stephen Maxner - Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson, cho biết, đơn vị đang thực hiện nghiên cứu toàn diện, tập trung vào vùng địa lý hoặc vị trí cụ thể. Từ những thông tin mô tả, chia sẻ về các trận đánh trong đợt Mậu Thân 1968, ông và các cộng sự có rất nhiều nguồn lực để hỗ trợ trong công tác ý nghĩa này.

“Nguồn lực không chỉ có tại Trung tâm lưu trữ Việt Nam ở Đại học Công nghệ Texas mà còn từ việc kết nối với một số trung tâm lưu trữ của Mỹ, cùng nhiều không ảnh, ảnh vệ tinh...”, ông Stephen Maxner nói và khẳng định đây là những dữ liệu rất quan trọng không chỉ với hoạt động nghiên cứu của nhóm ông mà còn đối với công tác quy tập hài cốt liệt sĩ nói chung.

Theo kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng (thành viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, thành viên Tổ giúp việc cho Phó Thủ tướng trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ), nhiều tài liệu thu được từ thi thể liệt sĩ Việt Nam được lập một cách bài bản, khoa học, nhiều tài liệu còn gắn với tên của đương sự.

“Ngoài tài liệu thu được từ bộ đội Việt Nam, phía Mỹ còn lưu trữ rất nhiều báo cáo sau trận đánh, các nhật ký bộ đàm... Họ hệ thống rất nhiều và tài liệu được lưu trữ nhiều nơi ở Mỹ”, ông Thắng nói.

Theo kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng, để nghiên cứu một cách tổng quát vấn đề này cần có sự tham gia, cùng vào cuộc của rất nhiều nhà khoa học, nhà lịch sử và cơ quan khác nhau.

Kỷ vật thiêng liêng

Các chuyên gia đến từ Đại học Công nghệ Texas (Mỹ) chia sẻ tư liệu đã thu thập, nghiên cứu.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung cho biết, thông qua kết nối, các cựu binh Úc từng tham chiến tại địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ đã trao cho phía chúng ta nhiều kỷ vật của các liệt sĩ và quân đội cũng đã lập các đoàn đến tận gia đình thân nhân các liệt sĩ để trao lại các kỷ vật thiêng liêng đó.

“Tôi đã chứng kiến khi người thân nhìn thấy các kỷ vật thì họ đã khóc”, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM chia sẻ và mong thời gian tới có thể tiếp nhận thêm các kỷ vật để trao trả cho thân nhân các liệt sĩ.

Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM Nguyễn Thành Trung chia sẻ hình ảnh về hoạt động trao lại kỷ vật đến thân nhân liệt sĩ.

Ông Stephen Maxner cũng khẳng định việc trao trả kỷ vật là việc làm rất ý nghĩa đối với gia đình liệt sĩ khi phần nào giúp họ hiểu được trải nghiệm của người lính cũng như những việc gì đã xảy ra với người thân mình. “Đây cũng là một phần mà tôi xem như tài sản quốc gia ghi nhận sự hy sinh của người lính”, ông Stephen Maxner nói.

TS Alex-Thai Dinh Vo - Trợ lý Giáo sư nghiên cứu tại Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson, cho rằng việc tìm kiếm và trao trả lại những kỷ vật, di vật còn nhằm kết nối với những gia đình để ít nhất là mang lại sự an ủi cho những gia đình liệt sĩ.

“Chúng tôi không chỉ phối hợp với lãnh đạo TPHCM mà còn cùng với lãnh đạo Trung ương, trực tiếp là Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trong việc hoàn thiện hồ sơ về di vật cũng như các hồ sơ liên quan đến mất tích, mất tin để trao trả cho phía Việt Nam”, vị chuyên gia nêu rõ.

Nhóm chuyên gia đến từ Đại học Công nghệ Texas tặng một số hồ sơ, tư liệu về liệt sĩ cho Ban Chỉ đạo 515 TPHCM.

Đảng ủy - Bộ Tư lệnh TPHCM tặng quà cám ơn sự hỗ trợ tích cực từ nhóm chuyên gia. Ảnh: Ngô Tùng

Ngay sau buổi làm việc, ông Stephen Maxner cùng các cộng sự và đoàn công tác Bộ Tư lệnh TPHCM đã đến dâng hoa, dâng hương tại Bia tưởng niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú, Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 và Nhà bia ghi danh liệt sĩ quận 10 (cũ) trong khuôn viên Công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: CTV

Ngô Tùng