Giữ hồn làng qua mùa lễ hội ở Dân Hòa

Kết nối cội nguồn từ những lễ hội giàu bản sắc

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Dân Hòa Mai Xuân Trường, toàn xã hiện có 91 di tích, trong đó 52 di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia và thành phố.

Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để Dân Hòa gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống thông qua hệ thống lễ hội làng phong phú, đặc sắc.

Lễ hội làng Thị Nguyên. Ảnh: DH.

Tiêu biểu trong chuỗi lễ hội là hội làng Thị Nguyên, nơi hội tụ chiều sâu văn hóa và lịch sử lâu đời. Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn nổi bật với nghi thức “giao hảo ba làng” giữa Thị Nguyên, Cao Xá và Trường Xuân, một nét đẹp hiếm có được duy trì theo chu kỳ 5 năm. Nghi lễ này không đơn thuần là hoạt động rước lễ mà còn là biểu tượng của tình đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa các cộng đồng cư dân.

Trong không gian linh thiêng của đình làng, người dân thành kính dâng hương lên Tam vị Đức Thượng đẳng, cầu mong quốc thái dân an, mùa màng bội thu. Những giá trị được hun đúc từ ngàn đời vẫn lặng lẽ chảy trong đời sống hôm nay, trở thành sợi dây vô hình kết nối các thế hệ.

Tương tự, lễ hội làng Canh Hoạch mang đậm dấu ấn của vùng đất “địa linh nhân kiệt”. Những nghi thức rước thánh, đánh trống sấm, múa lân rồng… không chỉ tái hiện khí thế hào hùng của cha ông mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Hình ảnh đoàn rước đi qua từng xóm nhỏ, dừng lại tại các địa danh lịch sử như giếng cổ, nền đền cũ… như một hành trình ngược dòng thời gian, giúp người dân đặc biệt là lớp trẻ hiểu hơn về cội nguồn.

Người trẻ múa rồng mừng hội làng Canh Hoạch. Ảnh: DH

Lễ hội làng Áng Phao lại gây ấn tượng với không khí tưng bừng trong niềm vui khánh thành đình làng sau trùng tu. Hòa mình vào dòng người rước kiệu, dâng hương, từ cụ già tới em nhỏ đều thể hiện lòng thành kính và niềm tự hào sâu sắc. Những người thợ mộc làng nghề, bằng đôi bàn tay tài hoa, không chỉ dựng nên công trình kiến trúc mà còn góp phần gìn giữ hồn làng qua từng đường chạm khắc.

Không chỉ dừng lại ở nghi thức truyền thống, các lễ hội ở Dân Hòa còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Qua từng nghi lễ, từng câu chuyện về các vị thành hoàng, danh nhân, thế hệ trẻ được tiếp cận với lịch sử một cách trực quan, sinh động.

Cụ Nguyễn Văn Hòa, một cao niên làng Canh Hoạch chia sẻ: “Lễ hội không chỉ để vui, mà quan trọng là để con cháu nhớ về nguồn cội. Mỗi lần tham gia rước lễ, nghe kể chuyện về các bậc tiền nhân, lớp trẻ sẽ hiểu hơn vì sao phải gìn giữ truyền thống”.

Cùng quan điểm, bà Trần Thị Lý (làng Áng Phao) cho biết: “Con cháu đi làm ăn xa, đến dịp lễ hội đều cố gắng trở về. Không khí này không nơi nào có được. Đó là dịp để gia đình sum họp, để thế hệ trẻ thấy được quê hương mình giàu truyền thống như thế nào”.

Người dân dâng lễ tại hội làng. Ảnh: DH.

Gìn giữ đạo lý, lan tỏa giá trị cho thế hệ trẻ

Đối với thế hệ trẻ, lễ hội cũng là cơ hội để trải nghiệm và gắn kết. Anh Nguyễn Văn Tuấn - thanh niên tham gia hội làng Trường Xuân bày tỏ: “Chúng tôi rất tự hào khi được tham gia vào hội làng. Qua đó, chúng tôi hiểu hơn về lịch sử quê hương và ý thức rõ trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn những giá trị này”.

Bên cạnh giá trị tinh thần, lễ hội còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Lượng du khách thập phương về tham dự ngày càng đông đã tạo điều kiện cho các hoạt động dịch vụ, thương mại phát triển, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Dân Hòa giàu truyền thống đến với bạn bè gần xa.

Mạch nguồn văn hóa quê hương Dân Hòa đang được tiếp nối bền bỉ qua những hội làng. Ảnh: DH.

Đặc biệt, các lễ hội như Mục Xá với nét đẹp kết nghĩa hai làng, hay Vũ Lăng với khí thế hào hùng tái hiện lịch sử, đều trở thành điểm nhấn văn hóa riêng biệt, góp phần làm phong phú thêm “bản đồ lễ hội” của địa phương.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc duy trì và phát huy các lễ hội làng ở Dân Hòa càng trở nên ý nghĩa. Đây không chỉ là di sản văn hóa mà còn là “bảo vật sống”, nơi lưu giữ ký ức, hun đúc tâm hồn và bồi đắp bản sắc cho cộng đồng.

Mỗi mùa lễ hội không chỉ để lại những dư âm vui tươi mà còn gieo vào lòng người, đặc biệt là thế hệ trẻ, niềm tự hào, ý thức gìn giữ và phát huy truyền thống cha ông. Từ những nghi lễ trang nghiêm đến những khoảnh khắc sum vầy, tất cả đã góp phần làm nên một Dân Hòa vừa đậm đà bản sắc, vừa tràn đầy sức sống.

Có thể nói, từ những lễ hội làng truyền thống, mạch nguồn văn hóa quê hương Dân Hòa vẫn đang được tiếp nối bền bỉ, lan tỏa qua từng thế hệ như dòng phù sa lặng lẽ bồi đắp, để hồn quê mãi trường tồn cùng năm tháng.

Lê Dung