Giới trẻ Anh bỏ điện thoại, trả tiền để đi đọc sách

Đặt điện thoại vào một chiếc hộp có khóa nghe có vẻ cực đoan, nhưng lại là cách nhiều người chọn để tạm ngắt kết nối. Tại Anh, nhu cầu này đã thúc đẩy sự ra đời của hàng loạt mô hình "cai nghiện điện thoại", từ workshop đến các kỳ nghỉ không màn hình, The Guardian đưa tin.

Cai nghiện kỹ thuật số

Theo báo cáo Online Nation 2025 của Ofcom, người trưởng thành ở Anh dành trung bình khoảng 4,5 giờ mỗi ngày trên Internet chủ yếu thông qua điện thoại.

Khảo sát TouchPoints năm 2025 của Viện Thực hành Quảng cáo (IPA) cũng cho thấy lần đầu tiên người trưởng thành tại Anh dành nhiều thời gian cho điện thoại hơn xem truyền hình.

Để tiến hành “cai nghiện”, tháng 8/2025, Pele Zachariah đã sáng lập của Offline Project, một dự án chuyên tổ chức các sự kiện không sử dụng điện thoại. Điểm chung duy nhất của các hoạt động do Offline Project tổ chức là người tham gia đều phải cất điện thoại vào chiếc hộp có khóa trước khi nhập tiệc.

“Tôi muốn họ cảm nhận rằng trong 2-3 giờ tới, họ sẽ hoàn toàn đắm chìm ở đây. Ban đầu, nhiều người tỏ vẻ khó chịu khi thiếu điện thoại, rồi một lúc sau, họ nhận ra bản thân phụ thuộc vào nó nhiều đến mức nào”, Pele nói.

Người tham gia Offline Project sau đó sẽ được trải nghiệm các hoạt động như cùng đi bộ, học ghép tranh hay ăn tối cùng nhau để đốt thời gian thay vì dán mắt vào điện thoại.

Jarred Laros (31 tuổi), sống tại Essex (Anh), là một trong những người gắn bó với Offline Project từ những ngày đầu. Một trong những sự kiện đầu tiên anh tham gia là buổi "vẽ tranh và nhâm nhi", nơi mọi người cùng học vẽ phong cảnh, thưởng thức đồ uống, ăn nhẹ và trò chuyện với nhau.

"Tôi thích ý tưởng 'cai nghiện' điện thoại để sử dụng thời gian có ý nghĩa hơn. Bình thường tôi sẽ không tự đi học vẽ, nhưng khi làm điều đó cùng một nhóm người, mọi thứ diễn ra rất tự nhiên. Cuộc trò chuyện cũng vì thế mà dễ bắt đầu hơn", Laros chia sẻ.

Điều hành doanh nghiệp riêng, Laros gần như làm việc cả ngày trước màn hình. Hết máy tính bảng, laptop đến điện thoại, có lúc anh phải dùng cả 3 thiết bị cùng lúc. Ngoài công việc, anh còn thường xuyên rơi vào trạng thái lướt mạng xã hội trong vô thức, đến mức mỗi ngày dành hơn 7 tiếng trước màn hình.

Người tham gia cùng đào đất sét để làm đồ gốm thủ công cùng nhóm Native Hands. Ảnh: Natasa Leoni

Lớp học thủ công, CLB sách, quán bar cấm điện thoại

Bên cạnh các CLB, nhiều lớp học thủ công cũng trở thành điểm đến của những người muốn "cai nghiện" điện thoại. Tại Native Hands, người tham gia sẽ học đan rổ, làm gốm hay kỹ năng sinh tồn giữa thiên nhiên, trong khi Curious House tổ chức các lớp vẽ, đan lát và bắt đầu mỗi buổi bằng vài phút chánh niệm để mọi người gác lại những xao nhãng.

Nhiều spa và phòng xông hơi tại Anh cũng bắt đầu siết chặt việc sử dụng điện thoại, coi đây là một phần của trải nghiệm thư giãn.

Tại Thermae Bath Spa, khách phải cất điện thoại vào túi có khóa trước khi vào khu vực spa như một phần của trải nghiệm cai nghiện công nghệ. Trong khi đó, Careys Manor ở New Forest còn cung cấp gói nghỉ dưỡng “giải độc kỹ thuật số”, bao gồm các liệu pháp thư giãn, một cuốn sổ tay và chiếc hộp khóa điện thoại đặt ngay trong phòng.

Từ khi khai trương năm 2023, spa Bothy tại Heckfield Place (Hampshire) đã áp dụng quy định cấm điện thoại.

"Thật khó để thư giãn khi xung quanh vẫn có người dán mắt vào điện thoại. Tôi mong mọi người đến đây để sống chậm lại, lắng nghe bản thân và tạm gác những xao nhãng của cuộc sống thường ngày", Giám đốc spa Reka Seres-Erdei nói.

Sự kết hợp giữa đọc sách và không gian không có điện thoại cũng đang thu hút nhiều người. Kelly Wickson, chủ hiệu sách Chapter 34, đã nảy ra ý tưởng tổ chức CLB đọc sách ngay trong phòng xông hơi. Mỗi tháng một lần, cô cùng các thành viên gặp nhau tại Nomadic Sauna trên bãi biển Kingston (Sussex) để đọc và trao đổi về một cuốn sách. Theo cô, đây cũng là cách giúp nhiều người cai nghiện điện thoại mà không cảm thấy bị ép buộc.

"Bạn chẳng thể mang điện thoại vào phòng xông hơi vì nhiệt độ sẽ làm hỏng nó", Wickson nói.

Mỗi buổi kéo dài khoảng một giờ. Người tham gia luân phiên vào phòng xông hơi, nghỉ giữa giờ rồi thậm chí lao xuống biển tắm trước khi quay lại đọc sách tiếp.

Đó là lý do Silent Book Club, mạng lưới CLB đọc sách với khẩu hiệu “Hãy đặt điện thoại xuống, cầm một cuốn sách lên”, phát triển mạnh trên toàn thế giới. Hiện tổ chức này có khoảng 2.000 chi nhánh tại hơn 60 quốc gia, trong đó gần 150 chi nhánh đặt ở Anh và Ireland.

Một chuyến đi nghỉ dưỡng đọc sách ở Hawaii cùng Silent Book Club. Ảnh: Silent Book Club.

Không chỉ spa hay các lớp học, nhiều quán bar và hộp đêm tại Anh cũng hạn chế sử dụng điện thoại để khuyến khích khách tận hưởng trọn vẹn trải nghiệm.

Khi mở Roses of Elagabalus ở Đông London vào năm ngoái, Camille Jetzer và James Nasmyth đã định hình đây là không gian để mọi người tạm rời xa màn hình. Quán kết hợp bar, nhà hàng, sàn nhảy và các buổi biểu diễn, với mong muốn khách hàng tận hưởng buổi tiệc thay vì mải chụp ảnh hay đăng bài lên mạng xã hội.

Tuy nhiên, nhân viên sẽ không thu điện thoại mà chọn dán tem che camera ngay từ khi khách bước vào, đồng thời thông báo quy định này trên thực đơn. Nhiều địa điểm khác tại London như Esmeralda's Mayfair hay Spy Bar cũng áp dụng cách tương tự.

Nếu muốn tìm một nơi thật sự biệt lập, khách hàng cũng còn có nhiều lựa chọn khác. Tại Unyoked, startup du lịch được thành lập tại Australia vào năm 2017 bởi Chris Grant và Cam Grant, hãng sẽ cung cấp những cabin nhỏ đặt ở các khu vực biệt lập giữa rừng, núi hoặc đồng cỏ trên đất tư nhân để khách hàng tận hưởng không gian hoang dã. Hiện Unyoked đã có mặt tại Vương quốc Anh và New Zealand.

Các cabin của Unyoked sử dụng năng lượng mặt trời, không có Wi-Fi và hầu như không có sóng điện thoại. Đơn vị này thậm chí còn đánh dấu mức độ "mất kết nối" của từng cabin để khách biết trước mình sẽ được cai nghiện thế giới số đến đâu.

Những mô hình tương tự cũng xuất hiện ở nhiều nơi trên khắp nước Anh.

Tại Sharpham Trust ở Devon, các khóa nghỉ dưỡng tập trung vào chánh niệm và kết nối với thiên nhiên luôn khuyến khích người tham gia tắt điện thoại. Trong khi đó, tại Detox Barn ở Suffolk, khách dành 48 giờ không thiết bị điện tử để ăn chay, tập yoga, trị liệu bằng âm thanh và đi dạo giữa vùng quê.

"Chỉ 2 ngày không điện thoại cũng đủ khiến nhiều người cảm thấy nhẹ nhõm. Họ cởi mở hơn, chia sẻ nhiều hơn và kết nối với nhau theo cách mà màn hình không thể mang lại", Lauretta Gavin, đồng sáng lập Detox Barn, chia sẻ.

Tâm Đan