Giới đầu tư ồ ạt mua hợp đồng bảo hiểm rủi ro vỡ nợ trái phiếu AI

Ảnh minh họa - Ảnh: NYSE.

Nhu cầu này khiến khối lượng giao dịch của loại công cụ tài chính từng nổi bật trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu tăng mạnh trong thời gian gần đây.

Làn sóng vay nợ để đầu tư hàng nghìn tỷ USD vào cơ sở hạ tầng AI đang thúc đẩy nhu cầu mua CDS - một công cụ phái sinh dạng bảo hiểm sẽ mang lại cho người mua khoản tiền bồi thường trong trường hợp công ty được bảo hiểm rơi vào cảnh vỡ nợ.

CDS - THƯỚC ĐO TÂM LÝ CỦA NHÀ ĐẦU TƯ

Tờ báo Financial Times dẫn một nghiên cứu từ ngân hàng Morgan Stanley cho thấy trong tháng 9 vừa qua, khối lượng giao dịch trung bình hàng tuần của các hợp đồng CDS liên quan đến trái phiếu của các công ty có mức đầu tư lớn vào AI như Oracle, SpaceX, Alphabet, Amazon, Meta, Broadcom và Nvidia đã đạt hơn 9 tỷ USD, tăng mạnh so với mức dưới 2 tỷ USD vào tháng 7.

Dữ liệu từ hãng tin Bloomberg cũng cho thấy khối lượng giao dịch hợp đồng CDS doanh nghiệp tại Mỹ tính đến thời điểm hiện tại trong năm nay đã vượt tổng khối lượng của cả năm ngoái.

Khi nhà đầu tư ngày càng lo ngại về tình trạng vay nợ ồ ạt để đầu tư AI, chi phí để mua hợp đồng CDS bảo hiểm rủi ro các công ty liên quan đến AI vỡ nợ cũng đã chạm mức cao kỷ lục trong tháng 10 này. Gần đây, mức chênh lệch hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS spread - mức chi phí hàng năm mà nhà đầu tư trả để một tài sản được bảo hiểm) không chỉ tăng đối với các doanh nghiệp bị đánh giá là có rủi ro cao hơn - chẳng hạn như nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây AI CoreWeave - mà còn tăng đối với cả những cái tên được coi là tương đối an toàn như Microsoft.

Ông Manish Kabra, trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu Mỹ tại ngân hàng Societe Generale, nhận định: “CDS đã trở thành thước đo quan trọng về tâm lý nhà đầu tư đối với hoạt động huy động vốn của các nhà cung cấp hạ tầng AI quy mô lớn và xu hướng đầu tư vào AI nói chung”.

Theo Morgan Stanley, hoạt động phát hành nợ liên quan đến AI đã tăng dữ dội trong năm nay. Trong đó, các công ty đã huy động được khoảng 466 tỷ USD, tăng mạnh so với con số 101 tỷ USD cùng kỳ năm trước, để đầu tư vào cơ sở hạ tầng như các trung tâm dữ liệu và chip xử lý.

Mặc dù tốc độ vay nợ của các công ty đầu tư vào AI gần đây đã chậm lại so với đỉnh điểm vào tháng 6, các nhà đầu tư cho biết số lượng các doanh nghiệp lớn đang đối mặt rủi ro từ cơn sốt AI, cùng với những lo ngại về khả năng tạo ra lợi nhuận từ các khoản đầu tư vào AI của các công ty này, chính là những yếu tố thúc đẩy nhu cầu đối với các hợp đồng CDS.

“Rõ ràng là khi nhà đầu tư tham gia một thị trường mà rủi ro tập trung cao độ, thì công cụ họ nên mua chính là CDS”, ông Jim Caron, Giám đốc đầu tư tại nhóm giải pháp danh mục của Morgan Stanley Investment Management, cho biết. Ông nói thêm rằng các hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng này cũng đóng vai trò là một “phương thức phòng ngừa rủi ro giá rẻ” cho các nhà đầu tư.

Trước đây, CDS vốn chỉ dành cho các nhà đầu tư chuyên về tín dụng, nhưng hiện nay, các nhà quản lý danh mục đa tài sản và cổ phiếu đang ngày càng sử dụng các hợp đồng này như một cách hiệu quả về chi phí để phòng ngừa rủi ro liên quan đến AI, góp phần đẩy giá CDS lên mức cao kỷ lục.

Ông Caron từ Morgan Stanley nhận định: “Một phần nhu cầu đến từ các nhà đầu tư trái phiếu thực thụ, những người muốn phòng ngừa rủi ro cho danh mục của mình. Phần khác đến từ các nhà đầu cơ đa tài sản và cổ phiếu, những người đang tìm kiếm một phương thức phòng ngừa rủi ro giá rẻ cho các khoản đầu tư vào lĩnh vực công nghệ”.

NHỮNG MỨC CHÊNH LỆCH CDS CAO KỶ LỤC

Mối quan hệ tài chính đan xen trong lĩnh vực AI đã làm dấy lên lo ngại về tình trạng “bong bóng”. Theo các nhà đầu tư, điều này đã thúc đẩy họ mua CDS đối với các công ty cung cấp cơ sở hạ tầng điện toán cho OpenAI và Anthropic, chẳng hạn như Oracle và Alphabet.

Ông Gavan Nolan, Giám đốc điều hành tại công ty S&P Global Market Intelligence, cho biết: “Các cổ phiếu công nghệ này đang phải gánh thêm một khoản phí bù đắp cho sự phức tạp”, ám chỉ cấu trúc tài chính phức tạp và có mối liên hệ chằng chịt trong lĩnh vực AI. Ông nói thêm rằng những biến động mạnh trong ngày của chênh lệch hoán đổi rủi ro tín dụng chính là dấu hiệu cho thấy “sự bất ổn đang hiện hữu”.

Trong tháng này, chênh lệch hợp đồng CDS kỳ hạn 5 năm đối với Meta đã tăng lên 108 điểm cơ bản, tương đương chi phí 108.000 USD mỗi năm để bảo hiểm cho khoản nợ 10 triệu USD trước nguy cơ vỡ nợ, trong khi các công cụ phái sinh liên quan đến Nvidia cũng tăng lên 101 điểm cơ bản - cả hai đều là những mức cao kỷ lục.

Chi phí bảo hiểm trước rủi ro vỡ nợ đối với Alphabet và Amazon hiện cũng đang ở mức cao nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, dù giá CDS đối với một số "ông lớn" công nghệ đang tăng lên, mức này vẫn tương đối thấp so với chênh lệch CDS đối với các công ty trong lĩnh vực AI - những đơn vị mà nhà đầu tư cho là có rủi ro cao hơn, chẳng hạn như do gánh nặng nợ lớn.

Đầu tuần này, chênh lệch CDS đối với Oracle được niêm yết ở mức 322 điểm cơ bản, tăng mạnh so với mức 144 điểm cơ bản hồi đầu năm. CDS đối với SpaceX, công ty do người giàu nhất thế giới Elon Musk sáng lập, cũng đạt mức kỷ lục 226 điểm cơ bản vào đầu tuần này, tăng nhiều so với mức 110 điểm cơ bản ghi nhận khi bắt đầu giao dịch vào cuối tháng 6.

Dù vậy, nhiều nhà đầu tư vẫn coi các công cụ phái sinh là phương thức tương đối rẻ và đơn giản để tự bảo vệ mình trước nguy cơ xảy ra sự sụp đổ.

Ông Kabra nói: “Nhà đầu tư có thể chọn mua hợp đồng CDS hoặc quyền chọn bán cổ phiếu, nhưng giá các cổ phiếu này đôi khi có độ biến động cực kỳ lớn. Việc phòng ngừa rủi ro cho một tài sản có độ biến động cao như vậy là vô cùng khó khăn và chi phí cũng rất đắt đỏ”.

Ông Robert Dafforn, giám đốc đầu tư tại Polus Capital - một công ty chuyên về nợ xấu có trụ sở tại London - chỉ ra tình trạng vay nợ với “đòn bẩy rất cao” trong lĩnh vực AI. Ông nói thêm rằng mức độ liên kết chằng chịt trong hệ thống tài chính AI đồng nghĩa với việc “bất kỳ mắt xích yếu nhất nào cũng có thể bắt đầu làm suy yếu toàn bộ hệ thống”.

Mối lo ngại lớn nhất trên thị trường hiện nay tập trung vào công ty điện toán đám mây thế hệ mới CoreWeave, khi một số trái phiếu của doanh nghiệp này đã bị bán tháo đến mức trở thành “nợ xấu”. Hợp đồng CDS kỳ hạn 5 năm đối với nợ của công ty này hiện đang giao dịch ở mức chênh lệch khoảng 1.090 điểm cơ bản. Nhu cầu cao đến mức bên mua hợp đồng bảo vệ trị giá 10 triệu USD sẽ phải trả trước 1,82 triệu USD, kèm theo các khoản thanh toán định kỳ hàng quý là 125.000 USD.

Bình Minh