Giáp Tết, làng mật mía xứ Thanh 'đỏ lửa', thu trăm triệu mỗi lò

Vào thời điểm cuối năm, không khí sản xuất mật mía ở thôn Lâm Thành trở nên nhộn nhịp. Tận dụng thời gian nông nhàn, nhiều gia đình tập trung tại các lò nấu mật, làm việc từ tờ mờ sáng đến đêm khuya. Những lò than đỏ rực, nồi chảo lớn liên tục sôi sục, hòa cùng tiếng người nói cười, tạo nên bức tranh lao động sôi nổi, tất bật.

Bà Đỗ Thị Nhàn, người có thâm niên trong nghề, cho biết nghề nấu mật truyền thống gắn bó với người dân Lâm Thành qua nhiều thế hệ. Năm nay, nhu cầu thị trường dịp Tết tăng cao khiến nhiều lò phải hoạt động hết công suất. Công việc ép mía, nấu mật xuyên đêm vẫn không kịp giao hàng cho khách.

“Có những hôm cả nhà thức trắng đêm canh lửa, sáng ra lại tiếp tục ép mía. Mệt thì có mệt, nhưng Tết mà, khách đặt hàng nhiều, không làm thì tiếc lắm”, bà Nhàn chia sẻ.

Người dân thôn Lâm Thành tất bật nấu mật ngày cận Tết. Ảnh: Lê Dương

Theo bà Nhàn, sau vụ thu hoạch mía cuối năm, cả gia đình lại tập trung tại lò, bước vào giai đoạn làm việc liên tục kéo dài khoảng ba tháng.

“Nấu mật không chỉ cần sức mà còn cần kinh nghiệm. Lửa to quá thì mật bị khét, lửa yếu thì mật không sánh. Phải đứng canh liên tục, khuấy đều tay mới cho ra mẻ mật đạt”, bà Nhàn nói.

Năm nay, bà Nhàn dự kiến lò mật của gia đình cho ra khoảng 10 tấn mật mía. Với giá bán dao động từ 14.000-16.000 đồng/kg, tổng doanh thu ước đạt khoảng 160 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí mía nguyên liệu, củi đốt và công xá, gia đình bà lãi khoảng 100 triệu đồng.

Mật mía sau khi nấu xong. Ảnh: Lê Dương

Bà Nhàn đang rót mật vào can để giao cho khách. Ảnh: Lê Dương

Không riêng gia đình bà Nhàn, nhiều hộ dân khác trong thôn cũng đang tất bật chạy đua với thời gian. Gia đình ông Đinh Văn Trung mỗi vụ nấu mật sử dụng khoảng 300 tấn mía nguyên liệu, cho ra lò khoảng 30 tấn mật thành phẩm.

Năm nay, ông Trung dự kiến lượng khách đặt hàng nhiều hơn mọi năm, đặc biệt là các mối quen trong và ngoài tỉnh. Vì vậy, ngày nào gia đình ông cũng phải ép mía đến khuya mà vẫn chưa kịp hoàn thành các đơn hàng.

Theo ông, quy trình nấu mật mía ở Lâm Thành vẫn giữ nguyên phương thức truyền thống. Mía sau khi thu hoạch được đưa vào ép lấy nước, lọc bỏ bã rồi đổ vào các chảo lớn đặt trên bếp lửa. Nước mía được nấu liên tục nhiều giờ liền, đến khi cô đặc, chuyển sang màu nâu cánh gián và đạt độ sánh nhất định mới được đưa ra khỏi bếp, làm nguội và đóng can để bán cho khách.

Nguyên liệu mía dùng để nấu mật. Ảnh: Lê Dương

Theo lãnh đạo xã Kim Tân, hiện nay làng mật mía Lâm Thành có hơn 20 lò nấu mật. Việc sản xuất mật mía đã góp phần tăng thu nhập cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Trung bình mỗi vụ, một lò sử dụng khoảng 100-120 tấn mía nguyên liệu, tạo việc làm và mang lại thu nhập ổn định khoảng 200 triệu đồng cho các hộ.

Việc duy trì làng nghề nấu mật mía không chỉ giúp tiêu thụ mía nguyên liệu cho nông dân mà còn tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho nhiều lao động trong thời gian nông nhàn. Đặc biệt, những ngày giáp Tết, không khí lao động hối hả tại các lò mật đã trở thành hình ảnh quen thuộc, góp phần giữ gìn nét đẹp của làng nghề truyền thống.

Lê Dương