Giáo viên nhận định đề thi lại tốt nghiệp THPT môn Xã hội tại Tuyên Quang

Sau khi hoàn thành bài thi, nhận xét đề môn Địa lý, thầy Nguyễn Quyết Chiến - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhận định đề thi lần này so với đề thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra tháng 6/2026 có sự tương đương nhau, thể hiện ở một số điểm sau:

Thứ nhất, cả hai đề đều bám sát các yêu cầu cần đạt được xác định trong Chương trình môn Địa lí thuộc Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành (thực hiện từ năm 2018 đến nay), bao gồm: năng lực nhận thức khoa học địa lí; năng lực tìm hiểu địa lí; năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học,...

Thứ hai, cả hai đề đều bao quát chương trình môn Địa lí cấp THPT, gồm nội dung lớp 10, lớp 11 và lớp 12, trong đó tập trung chủ yếu vào nội dung lớp 12.

Thứ ba, cấu trúc đề thi (các mảng nội dung kiến thức của chương trình môn học được thể hiện trong đề), dạng câu hỏi và độ khó của đề thi lần 2 tương đương với đề thi môn Địa lí lần 1 năm 2026. Đây là yếu tố cần thiết nhằm bảo đảm sự công bằng, khách quan giữa hai lần thi.

Thứ tư, tương tự đề thi lần 1, đề thi lần 2 không đặt nặng yêu cầu ghi nhớ, tái hiện kiến thức mà chú trọng đánh giá khả năng hiểu, liên hệ và vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi.

Tương tự đề thi lần 1, đề thi lần 2 có sự phân hóa rõ giữa học sinh trung bình với học sinh khá, giỏi. Sự phân hóa được thể hiện ở từng phần của đề thi; trong mỗi phần đều có những câu hỏi bắt buộc học sinh phải tư duy logic, vận dụng kiến thức đã học để trả lời, thay vì chỉ lựa chọn đáp án dựa trên việc nhận diện từ khóa một cách máy móc. Mức độ phân hóa tập trung rõ hơn ở Phần II – câu hỏi Đúng - Sai.

Dạng câu hỏi Đúng - Sai yêu cầu học sinh có tư duy tổng hợp, tư duy hệ thống, kiến thức nền tảng và khả năng vận dụng kiến thức vững vàng; do đó, đây cũng là phần có thể khiến học sinh mất điểm nếu chưa đáp ứng được các yêu cầu trên.

Việc bảo đảm sự phân hóa của đề thi là rất quan trọng nhằm đánh giá, phân loại học sinh, bởi đề thi vừa được sử dụng để xét công nhận tốt nghiệp THPT, vừa phục vụ công tác tuyển sinh vào các trường đại học.

Khu vực Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Ảnh: Đức Hạnh

Với môn Lịch sử, thầy Nguyễn Tiến Nghĩa, Trường THPT Quế Võ 2, tỉnh Bắc Ninh đánh giá về cấu trúc và nội dung, đề thi lần 2 cơ bản giữ ổn định, tương đồng với đề thi năm 2025 và đề thi đợt 1 tháng 6/2026; bám sát Chương trình GDPT 2018, yêu cầu cần đạt của môn học và đáp ứng tốt mục tiêu của Kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Một điểm đáng chú ý là đề thi không chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ sự kiện, niên đại, nhân vật lịch sử mà ngày càng chú trọng đánh giá năng lực nhận thức lịch sử của học sinh. Thí sinh không chỉ cần nhớ đúng kiến thức mà còn phải đặt các kiến thức trong mối quan hệ để lựa chọn đáp án chính xác.

Ví dụ, ở câu 4, mã đề 0801, thí sinh phải nắm được nội dung của Hội nghị lần thứ 8 và Đại hội II, Đại hội III của Đảng để nhận diện nét tương đồng và rút ra nhận định đúng về điểm chung của các sự kiện này. Đề thi cũng chú trọng yêu cầu học sinh rút ra bài học lịch sử, xác định mối quan hệ nhân - quả, ý nghĩa lịch sử và khai thác, xử lí thông tin từ tư liệu.

Đề thi này có ưu điểm ở việc tăng cường các câu hỏi khai thác kiến thức xuyên suốt giữa Lịch sử thế giới và Lịch sử Việt Nam, cũng như giữa các giai đoạn, thời kì của lịch sử dân tộc. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng câu hỏi mà còn ở cách khai thác nội dung các sự kiện, qua đó yêu cầu học sinh có khả năng kết nối và vận dụng kiến thức ở phạm vi rộng hơn.

So với đề thi môn Lịch sử của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra vào tháng 6 vừa qua, đề thi lần này tương đồng về cấu trúc, phạm vi kiến thức và có mức độ yêu cầu gần nhau. Đề thi lần 2 có một số câu tăng yêu cầu về tư duy thông qua cách đặt câu hỏi nhằm đánh giá khả năng so sánh, khái quát và đánh giá. Tuy nhiên, xét tổng thể, độ khó của hai đề vẫn ở mức tương đương, không có sự chênh lệch lớn.

Đỗ Vi