Giáo dục truyền thống cách mạng và khát vọng hòa bình từ di tích lịch sử

Lịch sử dân tộc dường như đã chọn Quảng Trị làm nơi ký thác những sự kiện in hằn lên đất đai và ký ức của nhiều thế hệ, khắc sâu trong tâm khảm cộng đồng về những biến cố không thể nào quên. Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, đặc biệt là trong kháng chiến chống Mỹ, Quảng Trị đã trở thành nơi đối đầu khốc liệt. Nhiều tên đất, tên làng, địa danh như Hòn La, Cảnh Dương, phà Gianh, Cự Nẫm, Cha Lo, phà Quán Hàu, Ngư Thủy… ở phía Bắc và Hiền Lương, Vịnh Mốc, Cồn Tiên, Dốc Miếu, Tà Cơn, Làng Vây, Thành Cổ Quảng Trị… ở phía Nam đã đi vào lịch sử.

Nhiều địa điểm đã trở thành di tích lịch sử, di tích chiến tranh cách mạng cấp tỉnh, cấp quốc gia, cấp đặc biệt quốc gia, chiếm phần lớn trong toàn bộ di tích của địa phương, tựa như một “bảo tàng chiến tranh” ghi dấu vô vàn chiến công oanh liệt cùng những đau thương, mất mát khó nguôi của những năm dài chia cắt, qua đó thắp lên khát vọng hòa bình.

Đã có nhà văn gọi Quảng Trị bằng cái tên rất xác đáng: Xứ sở trận mạc. Vì vậy, bao năm nay, nhiều du khách tìm đến mảnh đất này để hoài niệm về quá khứ, nhìn lại bóng dáng chiến tranh và suy ngẫm về giá trị của hòa bình, nhất là tại các di tích quốc gia đặc biệt như Thành Cổ Quảng Trị.

Anh Đinh Văn Lấp, một du khách, chia sẻ: “Chúng tôi đến Quảng Trị, đến Thành Cổ nhiều lần mà lần nào cũng xúc động trước sự hy sinh vô bờ bến của các anh hùng liệt sĩ vì độc lập, tự do. Thật đáng trân trọng, tự hào và suy ngẫm”.

Lễ hội Thống nhất non sông được tổ chức tại Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải - Ảnh: X.D

Khách du lịch đến với các di tích lịch sử không chỉ muốn tìm hiểu về quá khứ hào hùng, bi tráng, hiểu hơn về ý nghĩa của sự hy sinh to lớn, thấu cảm những đau thương, mất mát mà còn lắng đọng những suy tư về cuộc sống hôm nay trong yên hưởng thái bình. Nhằm giúp du khách trong nước và quốc tế có thể cảm nhận sâu sắc hơn về các di tích lịch sử, chiến tranh cách mạng, thời gian qua, các cấp, ngành, đơn vị, địa phương, đặc biệt là ban quản lý các khu di tích trên địa bàn tỉnh đã có nhiều cách làm đổi mới, sáng tạo và thiết thực trong việc xúc tiến, quảng bá điểm đến thông qua việc tổ chức các đoàn khảo sát, tăng cường kết nối với các đơn vị du lịch lớn... Đáng chú ý là tỉnh đã xây dựng các sản phẩm du lịch cụ thể, chất lượng, giàu ý nghĩa và hấp dẫn.

Bà Cấp Thị Thiên Trang, Trưởng Ban Quản lý di tích khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành Cổ Quảng Trị, chia sẻ: “Quảng Trị có nhiều di tích lịch sử và chiến tranh cách mạng được du khách gần xa biết đến và tìm về. Chúng tôi luôn cố gắng hoàn thiện công tác trưng bày, giới thiệu, thuyết minh một cách chân thực, giàu cảm xúc để lan tỏa sự ngưỡng vọng đối với những hy sinh cao cả vì Tổ quốc, đồng thời nhân lên khát vọng hòa bình. Những dân tộc từng trải qua mất mát chiến tranh như Việt Nam càng thấu hiểu và trân trọng giá trị to lớn của hòa bình, qua đó tăng cường kết nối hữu nghị với bạn bè quốc tế”.

Quảng Trị sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú, đồ sộ và độc đáo. Những năm qua, công tác bảo tồn, gìn giữ di sản văn hóa được tỉnh chú trọng nhằm phát huy giá trị văn hóa trong đời sống và tạo điều kiện cho du lịch phát triển bền vững. Trong đó, việc phát huy giá trị di sản thông qua việc hình thành và phát triển tour du lịch lịch sử là một trong những cách làm ý nghĩa để góp phần giáo dục tinh thần yêu nước, để mỗi người dân thấy rõ trách nhiệm của mình trong cuộc sống hôm nay, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng lòng, đồng sức quyết tâm xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng.

Chiến tranh đã lùi xa nhưng những dấu tích lịch sử vẫn còn đó, đồng hành với hiện tại và tương lai. Đây không chỉ là những “địa chỉ đỏ” giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, truyền thống anh hùng của cha ông, mà còn là nguồn tài nguyên vô giá để phát triển du lịch lịch sử, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Đó cũng là thông điệp từ di tích hướng đến "Lễ hội Vì hòa bình" trên đất thiêng Quảng Trị hôm nay.

Phạm Xuân Dũng