Giảm trừ thuế thu nhập cá nhân: Nâng cao chất lượng đời sống người dân

Giảm nghĩa vụ thuế cho nhiều đối tượng

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15. Tại dự thảo nghị định, Bộ Tài chính đã đưa ra quy định cụ thể về 21 khoản thu nhập được miễn thuế (bổ sung 5 khoản thu nhập được miễn thuế so với trước đây). Đồng thời, sẽ miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Miễn thuế trong thời hạn 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao; Miễn thuế trong thời hạn 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghệ cao thực hiện hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược...

Chính sách miễn thuế này được ban hành sẽ cụ thể hóa nội dung Nghị quyết 57-NQ/TW của Đảng, tạo động lực cho các chuyên gia, nhà khoa học làm việc cũng như kiến tạo sức cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên công nghệ.

Người lao động yên tâm hơn khi được giảm thêm các khoản chi phí y tế khi tính thuế thu nhập cá nhân. Ảnh: TN

Ngoài ra, đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công bên cạnh việc giảm nghĩa vụ thuế do điều chỉnh tăng các các khoản giảm trừ còn có thể được giảm nghĩa vụ thuế thông qua các quy định mới được sửa đổi, bổ sung tại Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và dự thảo nghị định như quy định không tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân các khoản gồm: Một là, khoản tiền làm việc ban đêm, làm thêm giờ (quy định trước đó là chỉ được miễn thuế đối với phần tiền lương trả cao hơn so với tiền lương làm ban ngày, làm trong giờ theo quy định của pháp luật).

Hai là, toàn bộ khoản trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm được nhận, kể cả cao hơn mức quy định của pháp luật về lao động (quy định trước đó là chỉ được miễn thuế đối với phần nhận được theo mức quy định pháp luật lao động).

Ba là, khoản tiền do người sử dụng lao động đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Luật Bảo hiểm xã hội, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động không quá 3 triệu đồng/người/năm (hiện nay mức khống chế là 1 triệu đồng/người/năm).

Theo Bộ Tài chính, việc thực hiện quy định này sẽ góp phần giảm nghĩa vụ thuế cho nhiều đối tượng nhưng tỷ lệ giảm cho các đối tượng nộp thuế ở bậc thấp sẽ cao hơn.

Nâng cao chất lượng cuộc sống người dân

Điểm đáng chú ý được nhiều người lao động quan tâm đó là mức giảm trừ gia cảnh. Theo quy định mới của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, năm 2026, khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế sẽ được giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng và giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Mức giảm trừ mới của năm 2026 tăng hơn 40% so với trước đây.

Một trong những nội dung đang thu hút đông đảo sự quan tâm của chuyên gia cũng như người dân đó là đề xuất bổ sung các khoản giảm trừ cho y tế, giáo dục - đào tạo trước khi tính thuế thu nhập cá nhân. Cụ thể, tại dự thảo nghị định, Bộ Tài chính đã đưa ra 2 phương án giảm trừ, trong đó, phương án 1 giảm 20 triệu đồng/năm đối với chi cho y tế và giảm 21 triệu đồng/năm đối với chi cho giáo dục - đào tạo; phương án 2 giảm 23 triệu đồng/năm đối với chi cho y tế và giảm 24 triệu đồng/năm đối với chi cho giáo dục - đào tạo.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, áp dụng theo phương án 2 thì trường hợp người nộp thuế phát sinh chi phí cho y tế, giáo dục - đào tạo và được giảm trừ theo phương án này khi tính thuế thu nhập cá nhân thì tổng mức giảm thu ngân sách khoảng 7.697 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, việc thực hiện giải pháp này sẽ góp phần giảm chi phí y tế, giáo dục - đào tạo cho người nộp thuế, thể hiện sự hỗ trợ, chia sẻ của nhà nước với người dân.

Theo Bộ Tài chính, đề xuất này là phần được giảm trừ thêm sau các khoản giảm trừ gia cảnh, nhằm thúc đẩy cho bản thân người nộp thuế học tập nâng cao trình độ tay nghề, và đối với người phụ thuộc đây cũng là phần hỗ trợ thêm để thúc đẩy đầu tư cho giáo dục đào tạo.

Tuy nhiên, để đảm bảo không bị trùng lắp về chính sách, tại dự thảo nghị định quy định các khoản chi phí mà người nộp thuế được giảm trừ phải đáp ứng các điều kiện: Có hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật; riêng đối với khoản chi cho y tế phải có thêm bảng kê chi phí khám bệnh, chữa bệnh sử dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế; và không được chi trả từ các nguồn khác...

Các chuyên gia cho rằng, về lâu dài, chính sách này sẽ góp phần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào y tế và giáo dục - đào tạo, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy sự phát triển của các ngành dịch vụ liên quan và góp phần tăng năng suất lao động, giảm gánh nặng thuế, tăng thu nhập khả dụng và tạo động lực chi tiêu nhiều hơn cho chăm sóc sức khỏe và học tập, qua đó, nâng cao chất lượng cuộc sống và phúc lợi xã hội.

Theo ông Nguyễn Văn Được - Tổng giám đốc Công ty TNHH kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, khi được bổ sung giảm trừ đối với chi phí y tế, giáo dục - đào tạo trước khi tính thuế thu nhập cá nhân, nhiều người có thể không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, hoặc số phải nộp giảm đi đáng kể.

Anh Đỗ Trọng Hải - xã Đại Thanh, TP Hà Nội cho biết, gia đình có 2 cháu hiện đang theo học tại các trường công trên địa bàn, chi học phí mỗi cháu là hơn 5 triệu đồng/tháng; việc được giảm thêm các khoản chi phí y tế, giáo dục trước khi tính thuế thu nhập cá nhân, gia đình sẽ có thêm nguồn kinh phí lo cho việc khác hoặc đầu tư cho các cháu học thêm các lớp kỹ năng như âm nhạc, vẽ…, để nâng cao trình độ hiểu biết.

Cùng bày tỏ niềm vui, anh Phạm Tiến Trung - TP Hải Phòng cho rằng, khoản giảm trừ này sẽ giúp người lao động nhẹ bớt nỗi lo khi đi khám chữa bệnh, nguồn tiền được giảm trừ không phải nộp thuế sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động; việc được nâng cao chất lượng cuộc sống có thể sẽ giảm thiểu bệnh tật của người dân, qua đó giảm chi phí cho xã hội. Nêu quan điểm về 2 phương án giảm trừ cho y tế và giáo dục mà Bộ Tài chính đề xuất, anh Trung bày tỏ mong muốn sẽ được áp dụng theo phương án 2.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó Tổng thư ký Hội tư vấn thuế Việt Nam khẳng định, đây là chính sách rất nhân văn, thể hiện sự đồng hành, chia sẻ của Nhà nước với người nộp thuế. Theo bà Hà, để đảm bảo tính ổn định lâu dài của chính sách, nên áp dụng theo phương án 2 mà dự thảo nghị định Bộ Tài chính đề xuất là giảm 23 triệu đồng/năm đối với chi phí y tế và giảm 24 triệu đồng/năm đối với chi phí cho giáo dục - đào tạo.

Theo bà Hà, với việc đưa ra chính sách giảm trừ phù hợp sẽ khuyến khích người nộp thuế đầu tư nhiều hơn cho học tập khám chữa bệnh nâng cao sức khỏe trình độ, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao; đồng thời cũng hỗ trợ thêm cho các gia đình trong việc chi tiêu cho giáo dục, đào tạo của người phụ thuộc./.

Văn Tuấn