Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII với nhiều điểm mới

Họp báo thông tin về Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. Ảnh: BTC

Ngày 3.3, Trung ương Hội Xuất bản Việt Nam thông tin về giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. Để tiếp tục nâng cao chất lượng và đưa giải thưởng xứng tầm cấp quốc gia, Bộ VHTTDL tiếp tục sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện điều lệ, quy chế giải thưởng với nhiều điểm mới.

Cơ cấu giải được điều chỉnh tinh gọn từ 5 mảng xuống còn 4 mảng, trên cơ sở hợp nhất các mảng có tính tương đồng về nội dung học thuật và định hướng tư tưởng. Cụ thể, hợp nhất mảng sách chính trị, kinh tế và mảng sách khoa học xã hội và nhân văn thành mảng sách chính trị, kinh tế, khoa học xã hội và nhân văn.

Việc sắp xếp lại này không chỉ bảo đảm phù hợp với thực tiễn xuất bản hiện nay mà còn tạo điều kiện để đánh giá tác phẩm một cách toàn diện, liên ngành và thực chất hơn.

Đồng thời, mảng sách khoa học được mở rộng, bổ sung các nội dung về giáo dục và đổi mới sáng tạo, phản ánh đúng yêu cầu phát triển tri thức trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế tri thức. Cách tiếp cận mới giúp tăng khả năng lựa chọn những bộ sách có giá trị ứng dụng cao, gắn với thực tiễn phát triển đất nước.

Hệ thống tiêu chí ở mùa giải này cũng được rà soát, bổ sung và cụ thể hóa theo hướng rõ ràng, minh bạch, thuận lợi cho việc chấm và phản biện.

Cơ cấu điểm được điều chỉnh hợp lý nhằm đề cao giá trị tư tưởng, học thuật và đóng góp thực tiễn của tác phẩm; nhấn mạnh tính phổ cập tri thức mới, đặc biệt ở mảng giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

Tăng tỉ trọng đánh giá về khả năng tiếp cận bạn đọc và mức độ lan tỏa trong xã hội; Bổ sung tiêu chí riêng đối với sách dịch, bảo đảm sự công bằng và phù hợp đặc thù.

Việc hoàn thiện tiêu chí không chỉ nâng cao chất lượng xét chọn mà còn tạo điều kiện để nhiều bộ sách có giá trị thực sự, có ảnh hưởng tích cực trong đời sống học thuật và xã hội được xem xét, tôn vinh xứng đáng.

Một điểm mới của năm nay là mở rộng nguồn đề cử, tăng cường sự tham gia của xã hội. Theo đó, bên cạnh đề cử từ các nhà xuất bản, Giải thưởng tiếp tục mở rộng đối tượng đề cử, cho phép bạn đọc và cơ quan báo chí tham gia giới thiệu tác phẩm.

Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” được duy trì và hoàn thiện quy trình xét chọn, kết hợp chấm chuyên môn và bình chọn công khai. Cách làm này giúp Giải thưởng phản ánh đầy đủ hơn tiếng nói của xã hội, đồng thời phát hiện thêm nhiều tác phẩm có sức sống trong cộng đồng, từ đó mở rộng cơ hội để các bộ sách có giá trị và được đông đảo bạn đọc đón nhận được vinh danh.

Cùng với đó, lần đầu tiên ứng dụng phân tích dữ liệu truyền thông trong quá trình xét chọn. Cụ thể, đối với các tác phẩm được đề nghị trao giải cao, Ban Tổ chức phối hợp với đơn vị công nghệ thực hiện tổng hợp, phân tích dữ liệu dư luận từ báo chí và các nền tảng truyền thông.

Việc tham chiếu dữ liệu khách quan góp phần hỗ trợ Hội đồng trong quá trình xem xét, bảo đảm tính thận trọng, đồng thuận xã hội, đồng thời phản ánh mức độ quan tâm thực tế của xã hội đối với tác phẩm.

Theo Kế hoạch số 3878 của Bộ VHTTDL, Giải năm nay thu hút 46/52 nhà xuất bản tham gia, với 397 tên sách và bộ sách (512 cuốn), tăng 25 tên sách và bộ sách, 57 cuốn so với mùa trước. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” ghi nhận hơn 150 cuốn do độc giả đề cử.

Hội đồng Sơ khảo, Chung khảo và Hội đồng Giải thưởng quy tụ hơn 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý uy tín. Quy trình chấm giải được thực hiện qua nhiều vòng đánh giá độc lập, phản biện và bỏ phiếu kín, bảo đảm khách quan, minh bạch, tuân thủ Điều lệ và Quy chế Giải.

Căn cứ kết quả bỏ phiếu, Cục Xuất bản, In và Phát hành phối hợp Hội Xuất bản Việt Nam đã trình Bộ trưởng Bộ VHTTDL xem xét trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII cho 50 cuốn sách, bộ sách, gồm: 2 Giải A, 17 Giải B, 23 Giải C, 5 Giải Khuyến khích và 5 Giải Sách được bạn đọc yêu thích (trong đó có 2 cuốn đạt đồng thời 2 giải).

Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức phối hợp các nhà xuất bản trưng bày, giới thiệu các tác phẩm có giá trị cao và sách đạt giải qua các kỳ. Với những điều chỉnh đồng bộ về tiêu chí và tổ chức, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII tiếp tục khẳng định vai trò tôn vinh các giá trị tri thức, góp phần thúc đẩy phát triển văn hóa đọc và nâng cao chất lượng đời sống tinh thần xã hội.

TÙNG QUANG