Trung Quốc thúc đẩy mô hình 'trường học khỏe mạnh'

Học sinh Trung Quốc tham gia hoạt động thể chất ngoài trời. Ảnh: Macao News

Khi bảng điểm không còn là thước đo duy nhất

Theo Tân Hoa Xã, ông Sun Mingchun, Giám đốc Vụ Giáo dục thể chất, sức khỏe và nghệ thuật (Bộ Giáo dục Trung Quốc) thẳng thắn nhìn nhận rằng dù hệ thống giáo dục đạt nhiều thành tựu, song các vấn đề như thể lực, tỷ lệ cận thị, thừa cân, sức khỏe tâm thần, an toàn thực phẩm và dinh dưỡng học đường vẫn còn là những thách thức đáng kể.

Chính vì vậy, văn bản hướng dẫn mới này giúp giải quyết các vấn đề nổi cộm một cách đồng bộ; đồng thời chuyển trọng tâm từ chỉ nhấn mạnh thành tích học tập sang thúc đẩy phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tâm lý của học sinh làm “kim chỉ nam”.

Mô hình “trường học khỏe mạnh” thực chất không phải là khái niệm xa lạ. Ở nhiều quốc gia, việc tăng cường vận động học đường, bảo đảm dinh dưỡng cân bằng hay quan tâm đến sức khỏe tâm thần học sinh được triển khai từ nhiều năm trước như một phần tất yếu của chính sách giáo dục hiện đại.

Tuy nhiên, sức hút của mô hình này lập tức gia tăng khi được nâng lên thành định hướng chiến lược cấp quốc gia tại Trung Quốc - quốc gia có quy mô học sinh thuộc hàng lớn nhất thế giới, nổi tiếng với truyền thống thi cử nghiêm ngặt và áp lực thành tích.

Xây dựng hệ sinh thái học đường lành mạnh

Sự thay đổi bắt đầu khi học sinh tiểu học và trung học phải có tối thiểu 2 giờ hoạt động thể chất tích hợp mỗi ngày. Thời gian nghỉ giữa tiết được kéo dài thành 15 phút để học sinh thực sự được vận động, thư giãn và hồi phục năng lượng. Ở bậc đại học, các chương trình nâng cao thể lực sẽ được triển khai đồng bộ hơn.

Điểm đáng chú ý hơn là cách Trung Quốc nhìn “sức khỏe” theo nghĩa rộng. Không chỉ là câu chuyện về thể lực, mà là một “hệ sinh thái” toàn diện bao gồm thị lực, dinh dưỡng, tâm lý, an toàn thực phẩm và kỹ năng sinh tồn.

Hệ thống giám sát và cảnh báo sớm về sức khỏe tâm thần sẽ được xây dựng trên phạm vi toàn quốc. Các trường phải lắp đặt máy khử rung tim tự động (AED), tăng cường kỹ năng sơ cứu và diễn tập khẩn cấp. Phòng chống cận thị được đẩy mạnh từ bậc mầm non, với trọng tâm là bảo vệ “dự trữ thị lực nhìn xa” thông qua tăng thời gian hoạt động ngoài trời.

Hơn 540 trường tại 7 địa phương, trong đó có Bắc Kinh và nhiều tỉnh, thành lớn, được lựa chọn triển khai thí điểm để hình thành mô hình có thể nhân rộng.

Lộ trình được chia thành 3 giai đoạn: hoàn tất thí điểm và xây dựng chuẩn đánh giá vào năm 2027; phổ biến rộng rãi triết lý “sức khỏe là trên hết” vào năm 2030; hướng tới hệ thống trường học khỏe mạnh chất lượng cao trên toàn quốc vào năm 2035.

China Daily dẫn lời Giáo sư Ma Jun của Đại học Bắc Kinh, cốt lõi của hướng dẫn mới này nằm ở sự chuyển đổi mang tính bước ngoặt từ cách tiếp cận “điểm số là trên hết” sang “sức khỏe là ưu tiên hàng đầu”. Xây dựng “trường học khỏe mạnh” không chỉ có ý nghĩa đối với sự phát triển toàn diện của từng học sinh, mà còn đóng vai trò quan trọng đối với tương lai của quốc gia và người dân.

THƯ LÊ