Giải pháp lâu say, bảo vệ sức khỏe cho người 'đô yếu'

Thay vì chờ đến khi say mới tìm cách "cứu vãn", việc chuẩn bị cơ thể từ trước có thể giúp giảm đáng kể tốc độ hấp thu cồn và mức độ say. Ảnh: Freepik.

Không ít người tin rằng chỉ cần "thuốc giải rượu" sau cuộc vui là đủ. Nhưng theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cách thông minh để hạn chế tác hại của rượu lại nằm ở thời điểm trước khi nâng ly.

Thay vì chờ đến khi say mới tìm cách "cứu vãn", việc chuẩn bị cơ thể từ trước có thể giúp giảm đáng kể tốc độ hấp thu cồn và mức độ say. Một bữa ăn đầy đủ với chất béo, protein và carbohydrate phức hợp được ví như "lá chắn" tự nhiên cho dạ dày.

Khi có thức ăn, dạ dày không đẩy rượu xuống ruột non ồ ạt mà xử lý từng phần nhỏ. Nhờ đó, cồn cũng được hấp thu từ từ, tránh tình trạng nồng độ cồn trong máu tăng đột ngột. Đặc biệt, các thực phẩm giàu chất béo như dầu, bơ, phô mai có khả năng làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày rõ rệt.

Trong khi đó, protein từ thịt, cá, trứng, sữa giúp kéo dài thời gian lưu giữ thức ăn trong dạ dày, khiến đường cong nồng độ cồn trong máu "thoải" hơn, giảm đỉnh say. Còn carbohydrate phức như bánh mì, ngũ cốc nguyên cám, khoai… hoạt động như "miếng bọt biển", hút bớt rượu và làm chậm tốc độ hấp thu.

Tuy nhiên, bác sĩ Hoàng nhấn mạnh những biện pháp này chỉ giúp bạn "say chậm hơn", chứ không thể khiến bạn không say.

Một lựa chọn nhẹ nhàng hơn trước khi uống là các món dễ tiêu như cháo loãng, súp, mì nước, canh rau, đặc biệt là cháo đậu xanh. Những thực phẩm này vừa bổ sung nước, vừa cung cấp năng lượng cho gan mà không gây áp lực tiêu hóa.

Uống sữa trước khi dùng rượu cũng là mẹo phổ biến. Sữa chứa cả chất béo và protein, khi vào dạ dày có thể tạo lớp dịch sánh, phần nào bảo vệ niêm mạc. Người có tiền sử đau dạ dày thường cảm thấy dễ chịu hơn nếu ăn nhẹ hoặc uống sữa trước khi uống rượu.

Bác sĩ Hoàng nhấn mạnh những biện pháp này chỉ giúp bạn "say chậm hơn", chứ không thể khiến bạn không say. Ảnh: Freepik.

Bên cạnh việc "lót dạ", cách uống cũng quyết định mức độ say. Trung bình, cơ thể cần khoảng một giờ để xử lý một đơn vị cồn. Nếu uống dồn dập nhiều ly trong thời gian ngắn, gan sẽ bị "quá tải", khiến ethanol và acetaldehyde tích tụ nhanh, dẫn đến say nhanh và nặng hơn.

Ngược lại, việc nhấp từng ngụm nhỏ, trò chuyện xen kẽ và ăn thêm thức ăn sẽ giúp gan có thời gian xử lý, giảm áp lực chuyển hóa.

Nước lọc cũng đóng vai trò quan trọng. Uống xen kẽ nước trong suốt cuộc nhậu giúp làm loãng rượu trong dạ dày, đồng thời bù nước cho cơ thể. Nhờ đó, bạn có thể cảm thấy tỉnh táo hơn và ít đau đầu vào hôm sau, dù nồng độ cồn vẫn cần thời gian để giảm tự nhiên.

Một số loại đồ uống như nước cam, chanh, mật ong gừng, nước mía hay nước dừa có thể hỗ trợ nếu dùng đúng cách. Vitamin C và chất chống oxy hóa trong nước cam, chanh; tác dụng giảm buồn nôn của gừng; fructose trong mật ong; hay khả năng bù điện giải của nước dừa… đều góp phần giúp cơ thể hồi phục sau cuộc nhậu. Tuy nhiên, người có dạ dày yếu nên tránh đồ uống chua khi đang đói để không gây kích ứng.

Đáng lưu ý, việc pha rượu với nước ngọt có ga hoặc nước tăng lực có thể khiến cồn hấp thu nhanh hơn. Caffeine trong nước tăng lực khiến bạn cảm thấy tỉnh táo giả, trong khi não bộ vẫn bị ức chế bởi rượu. Điều này làm tăng nguy cơ đánh giá sai tình huống, dẫn đến các hành vi nguy hiểm.

Sau khi uống rượu, tuyệt đối không lái xe, bơi lội, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc. Dù bạn có cảm giác "tỉnh", phản xạ và khả năng phán đoán vẫn chưa hồi phục.

Đặc biệt, không nên dùng paracetamol để giảm đau đầu sau khi uống rượu vì có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến suy gan cấp. Các biện pháp như xông hơi hay tập luyện cường độ cao để “toát mồ hôi cho nhanh tỉnh” cũng không có tác dụng đào thải cồn, ngược lại còn gây hại.

Trong trường hợp người say xuất hiện các dấu hiệu nặng như thở chậm, da lạnh, môi tím, nôn liên tục, co giật hoặc hôn mê, cần gọi cấp cứu ngay lập tức. Theo các chuyên gia, ngộ độc rượu là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, không thể xử lý bằng cách "để ngủ cho qua".

Phương Anh