Giải mã mạng lưới cầu hàng không ngầm giúp Nga duy trì sản xuất vũ khí bất chấp lệnh trừng phạt

Liên bang Nga được cho là đã thiết lập một mạng lưới hậu cần hàng không quy mô lớn nhằm vô hiệu hóa các tác động từ lệnh trừng phạt quốc tế. Theo báo cáo điều tra từ công ty phân tích Dallas Analytics, hệ thống này hoạt động như một "cầu hàng không ngầm", tận dụng các phương tiện vận tải dân sự để cung cấp linh kiện thiết yếu cho tổ hợp công nghiệp quân sự.

Chiến thuật hậu cần đa cấp và mạng lưới bình phong

Trọng tâm của chiến dịch này là việc sử dụng hàng hóa dân sự làm vỏ bọc cho các thiết bị công nghệ cao. Nga đã xây dựng một hệ thống hậu cần đa cấp thông qua các công ty bình phong để mua linh kiện từ thị trường quốc tế. Quy trình này thường bắt đầu bằng việc mua hàng qua trung gian, sau đó vận chuyển đến một quốc gia thứ ba.

Tại các điểm trung chuyển này, toàn bộ giấy tờ và nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa sẽ được thay đổi trước khi đưa vào lãnh thổ Nga. Các khu vực đóng vai trò then chốt bao gồm Trung Đông, Caucasus và Trung Á. Việc sử dụng đường hàng không thay vì đường biển giúp Nga rút ngắn tối đa thời gian giao hàng, đồng thời gây khó khăn cho các cơ quan theo dõi quốc tế do lịch trình bay linh hoạt của các hãng bay tư nhân.

Vai trò của các hãng hàng không dân dụng trong chuỗi cung ứng

Các cơ quan chức năng Nga tích cực huy động đội tàu bay dân dụng để phục vụ mục tiêu quân sự. Đáng chú ý, một số hãng hàng không tư nhân đã được Bộ Quốc phòng Nga thuê để thực hiện các hợp đồng vận tải cả nội địa và quốc tế. Một chỉ thị từ Bộ Tổng tham mưu Lực lượng vũ trang Liên bang Nga cho thấy hãng Aviakon Tsitotrans đã được phép sử dụng sân bay quân sự Chkalovsky để phục vụ các hoạt động này.

Chỉ thị chính thức của Bộ Tổng tham mưu Lực lượng vũ trang Liên bang Nga về việc cho phép công ty vận tải hàng hóa dân sự Aviakon Tsitotrans sử dụng sân bay quân sự Chkalovsky.

Danh sách các đơn vị tham gia còn bao gồm Abakan Air – hãng bay đã bị Bộ Tài chính Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt từ tháng 6/2024 vì cáo buộc vận chuyển vũ khí và hỗ trợ các công ty quân sự tư nhân Nga tại châu Phi. Ngoài ra, các hãng hàng không nhỏ như Gelix Airlines cũng thường xuyên khai thác các chuyến bay thuê bao không thông báo trước cho quân đội.

Sự chuyển hướng của các tập đoàn hàng không lớn

Tập đoàn Volga-Dnepr, sau khi bị phong tỏa tài sản và đóng cửa không phận tại phương Tây, đã tái cấu trúc hoạt động để tập trung vào các hợp đồng chính phủ và quân sự trong nước. Sự chuyển dịch này giúp Nga duy trì khả năng vận tải chiến lược đối với các loại hàng hóa siêu trường, siêu trọng phục vụ quốc phòng.

Máy bay vận tải Il-76TD (số đăng ký RA-76842) của hãng hàng không Aviacon Zitotrans.

Hai mặt hàng được ưu tiên hàng đầu trong mạng lưới này là vi điện tử và linh kiện hàng không. Đây là những thành phần không thể thiếu để sản xuất các loại tên lửa, máy bay không người lái (UAV) và thiết bị dẫn đường chính xác. Việc đảm bảo nguồn cung ổn định qua đường hàng không giúp các nhà máy quốc phòng Nga duy trì sản xuất liên tục, giảm thiểu rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.

Tác động chiến lược dài hạn

Các chuyên gia tại Dallas Analytics nhận định rằng mạng lưới "cầu hàng không ngầm" không chỉ là giải pháp tình thế mà đã trở thành một hệ thống mang tính chiến lược. Điều này cho thấy khả năng thích ứng cao của nền kinh tế Nga trước áp lực bao vây từ quốc tế. Với khả năng tiếp cận công nghệ thiết yếu một cách ổn định, Nga có thể tiếp tục hiện đại hóa kho vũ khí của mình bất chấp các lệnh cấm vận nghiêm ngặt nhất.

Nhìn chung, công tác hậu cần hàng không của Nga đang trở nên linh hoạt và khó kiểm soát hơn. Việc kết hợp giữa nguồn lực dân sự và nhu cầu quân sự đã tạo ra một lỗ hổng lớn trong cơ chế trừng phạt quốc tế, đòi hỏi các bên liên quan phải có những biện pháp giám sát chặt chẽ hơn đối với các tuyến đường vận tải hàng không qua các quốc gia trung gian.

Tuệ Nhân