Giải mã GoGlobal: Bài toán vốn và lối đi thực chiến cho doanh nghiệp Việt

GoGlobal không chỉ hướng tới đưa hàng Việt ra nước ngoài, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, phát triển kênh phân phối và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Với cộng đồng doanh nghiệp, điều đáng chú ý là những công cụ hỗ trợ đang được xây dựng và khả năng tiếp cận nguồn lực để hiện thực hóa kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế.

GOGLOBAL: XÂY DỰNG HIỆN DIỆN QUỐC TẾ

Ngày 12/6, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 1406/QĐ-BCT về Chương trình hành động triển khai Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Chương trình “Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026–2030”, gọi tắt là GoGlobal.

Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo ít nhất 10.000 lượt doanh nghiệp, tư vấn cho 1.000 doanh nghiệp xây dựng kế hoạch vươn ra quốc tế; hỗ trợ 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, cùng 100 doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới.

Điểm đáng chú ý của GoGlobal là chuyển từ hỗ trợ xuất khẩu từng đơn hàng sang thúc đẩy sự hiện diện lâu dài của doanh nghiệp Việt tại thị trường nước ngoài, thông qua thương hiệu, hệ thống phân phối, văn phòng, nhà máy, kho hàng hoặc kênh bán hàng trực tuyến.

Thực tế, một số doanh nghiệp Việt Nam đã cho thấy nhiều con đường khác nhau để mở rộng ra thế giới. Vingroup lựa chọn hướng đi đầu tư công nghiệp, phát triển VinFast và từng bước xây dựng sự hiện diện tại các thị trường quốc tế. Vinamilk kiên trì phát triển xuất khẩu song song với đầu tư vào các đơn vị hoạt động ở nước ngoài, mở rộng mạng lưới kinh doanh và phân phối. Trong khi đó, Trung Nguyên Legend phát triển thương hiệu cà phê thông qua hệ thống không gian quán tại những thị trường như Mỹ và Trung Quốc, kết hợp sản phẩm với trải nghiệm thương hiệu.

Các trường hợp này cho thấy không có một công thức chung cho hành trình Go Global. Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ xuất khẩu, thương mại điện tử, hợp tác với nhà phân phối bản địa, nhượng quyền thương hiệu hoặc đầu tư trực tiếp ra nước ngoài. Lựa chọn mô hình nào phụ thuộc vào ngành hàng, quy mô vốn, năng lực quản trị và mức độ am hiểu thị trường mục tiêu.

Để hỗ trợ quá trình này, GoGlobal định hướng xây dựng nền tảng số GoGlobal Platform kết nối doanh nghiệp với các dịch vụ hỗ trợ, bộ chỉ số GoGlobal Index đánh giá mức độ sẵn sàng vươn ra quốc tế, cùng các công cụ phát triển thương hiệu và kết nối cộng đồng doanh nghiệp Việt ở nước ngoài. Theo lộ trình được công bố, GoGlobal Index dự kiến ban hành vào tháng 2/2027, còn GoGlobal Platform dự kiến vận hành từ quý 2/2027.

GỠ NÚT THẮT THÔNG TIN, NGUỒN VỐN

Trao đổi với cộng đồng doanh nghiệp thuộc Hiệp hội Phát triển hàng tiêu dùng Việt Nam - VACOD, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương tập trung làm rõ những vấn đề doanh nghiệp cần giải quyết khi tiếp cận thị trường quốc tế, từ tìm kiếm thông tin, đánh giá năng lực đến nguồn lực tài chính.

Một trong những hướng hỗ trợ đang được xúc tiến là xây dựng hệ thống học liệu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phối hợp với Trường Đại học Ngoại thương. Theo ông Phú, công cụ này dự kiến triển khai vào khoảng cuối năm 2026, giúp doanh nghiệp tra cứu và giải đáp những vướng mắc thường gặp trong quá trình xuất khẩu.

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương

Nội dung được thiết kế theo từng nhóm nghiệp vụ, từ xác định thị trường mục tiêu, nghiên cứu marketing, thủ tục pháp lý đến các yêu cầu về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện riêng của từng thị trường. Khi gặp vấn đề phức tạp, doanh nghiệp có thể được định hướng tìm đến sự hỗ trợ chuyên sâu từ chuyên gia.

Cùng với đó, GoGlobal Index dự kiến được ban hành vào tháng 2/2027, giúp doanh nghiệp nhận diện những điểm còn thiếu trước khi mở rộng ra nước ngoài. Theo ông Phú, bộ tiêu chí này sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá năng lực hiện tại, xác định hạn chế và lựa chọn những nội dung cần ưu tiên hoàn thiện.

“Đây là vấn đề thiết thực bởi nhu cầu của mỗi doanh nghiệp không giống nhau. Có đơn vị cần chuẩn hóa sản phẩm, quản trị và hồ sơ pháp lý; có đơn vị đã xuất khẩu nhưng chưa phát triển được mạng lưới phân phối ổn định; trong khi những doanh nghiệp khác cần tư vấn về thương hiệu, đầu tư hoặc thương mại điện tử xuyên biên giới. Việc xác định đúng điểm yếu sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn hướng đi phù hợp, tránh đầu tư dàn trải khi chưa đủ nguồn lực”, ông Phú nhấn mạnh

Bên cạnh thông tin và tư vấn, nguồn vốn là vấn đề được doanh nghiệp quan tâm khi chi phí mở rộng thị trường có thể bao gồm nghiên cứu thị trường, bảo hộ nhãn hiệu, phát triển hệ thống phân phối, mở văn phòng hoặc đầu tư cơ sở sản xuất ở nước ngoài.

Theo ông Vũ Bá Phú, Quyết định số 626/QĐ-TTg giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu thành lập quỹ hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra toàn cầu hoặc một hình thức hỗ trợ phù hợp khác. Tuy nhiên, việc nghiên cứu phải tính đến yêu cầu tại Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị về hạn chế tối đa hình thành các quỹ có nguồn từ ngân sách nhà nước, trừ trường hợp đặc biệt cần thiết.

Cục Xúc tiến thương mại đang nghiên cứu các mô hình tài chính hỗ trợ xuất khẩu tại một số quốc gia, trong đó có mô hình ngân hàng chuyên biệt phục vụ hoạt động xuất khẩu. Một phương án bước đầu được xem xét là nghiên cứu bổ sung chức năng hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, kinh doanh tại thị trường quốc tế cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam.

Lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại lưu ý đây mới là phương án nghiên cứu ban đầu, cần tiếp tục đánh giá trước khi đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét. Do đó, doanh nghiệp cần phân biệt giữa những công cụ đã có lộ trình triển khai và cơ chế tài chính vẫn đang được nghiên cứu, chưa phải chính sách hỗ trợ chính thức.

Với doanh nghiệp, điều quan trọng không chỉ là có thêm nguồn vốn, mà còn là cơ chế hỗ trợ giải quyết được nhu cầu nào, áp dụng theo tiêu chí gì và có phù hợp với đặc thù ngành hàng hay không. Chi phí tư vấn, nghiên cứu thị trường, bảo hộ thương hiệu và kết nối đối tác có tính chất khác nhau, đòi hỏi phương thức hỗ trợ đủ rõ để doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch.

Trong định hướng triển khai GoGlobal, Nhà nước tập trung hỗ trợ đào tạo, tư vấn, thông tin, kết nối và tháo gỡ vướng mắc về thể chế; doanh nghiệp vẫn giữ vai trò quyết định trong chiến lược kinh doanh và chịu trách nhiệm về năng lực cạnh tranh. Việc lựa chọn doanh nghiệp nhận hỗ trợ chuyên sâu dự kiến được thực hiện có chọn lọc, công khai, minh bạch; doanh nghiệp cùng đối ứng một phần kinh phí.

Bảo An