Giấc mơ nghệ thuật đời sống

Nồng nhiệt chào đón nghệ sĩ giữa lòng phố cổ. Ảnh: Đặng Kế Đông

Nơi gặp gỡ bình yên

Năm 2025, “Hội An - Art & Craft Festival” - trình diễn nghệ thuật thử nghiệm với các loại hình múa đương đại, điện ảnh, âm nhạc cũng như các workshop, trở thành nơi hội tụ của nhiều nghệ sĩ trong và ngoài nước. Mỗi con đường, khoảnh sân, góc phố... đều trở thành không gian nghệ thuật. Ở đó, các nghệ sĩ hết mình với những sáng tạo, còn người dân lẫn du khách trở thành người tương tác trong những sáng tạo ấy.

Jasmin Norris là nhà biểu diễn, đạo diễn, nhà văn tham gia “Hội An - Art & Craft Festival”. Cô đã từng đưa những tác phẩm của mình biểu diễn ở Anh, Ba Lan, Ý, Séc và Việt Nam. Với quan niệm dùng nghệ thuật như một động lực để học tập, kể chuyện và kết nối, tại Hội An, cô thực hiện tác phẩm biểu diễn cùng Lora, kết hợp giữa saxophone và múa đương đại, với phần hòa âm của Sam Norris. Các tác phẩm mang tinh thần kết nối cộng đồng, thiên nhiên và sức khỏe thông qua nghệ thuật… nhận được rất nhiều tán thưởng của người thưởng ngoạn.

Hội An - không gian nghệ thuật mở là một nhận diện của vùng đất từ những nhà hoạt động nghệ thuật, người yêu nghệ thuật khắp nơi. Không gian nền nã của phố cổ là chất xúc tác để nghệ sĩ thăng hoa. Minh chứng cho điều này là hàng loạt sự kiện nghệ thuật trong nước và quốc tế lựa chọn Hội An làm địa điểm tổ chức. Đó cũng là lý do để hiệp hội Interkultur (Đức) nhiều năm liền tổ chức Hội thi Hợp xướng quốc tế hằng năm tại Hội An.

Ở đô thị cổ này, người dân phố cổ và du khách hòa cùng nghệ sĩ, khiến những sự kiện nghệ thuật trở nên khác biệt so với nhiều nơi. Ông Gunter Titsch - Chủ tịch Hiệp hội Interkultur nói, Hội An được các nghệ sĩ xem như một “nơi gặp gỡ bình yên”. Theo ông, Hội An đã mang lại những điều kiện tốt nhất cho những người tham gia sự kiện. Cùng đến với nhau một cách bình yên là yêu cầu cơ bản cho một sự kiện thành công.

Nghệ thuật gõ cửa đời sống

Mở rộng biên độ để thấy, Đà Nẵng nhiều năm qua được xem là một trong những đô thị có đời sống lễ hội sôi động nhất cả nước. Chính định danh “thành phố của sự kiện” đã thu hút khá đông lực lượng văn nghệ sĩ trong nước lẫn quốc tế về “định cư”.

Điệu múa truyền thống của Hàn Quốc trên đường phố Hội An. Ảnh: Minh Hải

Etienne Bossot là một nhiếp ảnh gia khá sõi tiếng Việt. Anh sống đủ lâu tại Đà Nẵng để nhận ra, chạm vào phần linh hồn của mỗi vùng đất là phải bắt lấy cả những điều không đẹp của đời sống. Đó là vết bùn trên ống quần, bàn tay nhăn của người vá lưới, cái nhìn mệt mỏi lúc chợ tan của người lao động buổi khuya sớm. Khởi nghiệp bằng cách “dạy” chụp ảnh, từ Hoian Photo tour cho đến “Pics of Asia” của hiện tại, gần như là tâm huyết của Etienne Bossot.

Cũng là một trong những người quen tên trong giới mỹ thuật, họa sĩ Nguyễn Như Đức (Đức Bẹt), từ Hà Nội về định cư ở phố Hội, là một trong số những nghệ sĩ góp phần để Hội An trở thành không gian lưu trú sáng tác của nghệ sĩ khắp nơi.

Cùng với sự hội ngộ của giới nghệ sĩ, thói quen hưởng thụ văn hóa của người dân sở tại được hình thành. Bà Nguyễn Thị Trinh - Phó Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, phụ trách Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng cho rằng, từ năm 2016, khi Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng mở rộng cửa đón công chúng thì hàng loạt không gian nghệ thuật như: Không gian đọc sách và thưởng lãm mỹ thuật Olive Gallery, nhà trưng bày tác phẩm nghệ thuật quận Sơn Trà, một số phòng tranh cá nhân, các quán cà phê sách và tranh nghệ thuật... dần xuất hiện, lặng lẽ bồi đắp thẩm mỹ thị giác cho cộng đồng.

Cạnh đó, các công trình công cộng như Công viên APEC, các điểm trưng bày điêu khắc ngoài trời, trang trí đường phố dịp lễ hội... cũng góp phần đáng kể đưa nghệ thuật gần hơn với đại chúng.

Theo bà Trinh, sự quan tâm ngày càng nhiều hơn của người dân đối với nghệ thuật là minh chứng rõ ràng cho một đô thị đang trưởng thành từ chiều sâu văn hóa. Trong tương lai, khi được tiếp tục quan tâm và đầu tư, nghệ thuật chắc chắn sẽ là một trong những nền tảng cốt lõi làm nên bản sắc, sự mềm mại và bền vững cho thành phố Đà Nẵng mới - một đô thị đẹp, sáng tạo và nhân văn.

Trong khi đó, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Phương - Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, tại buổi góp ý về đề án phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố Đà Nẵng cho biết, Đà Nẵng phải chuyển từ mô hình trung tâm du lịch - dịch vụ sang trung tâm sáng tạo miền Trung, đóng vai trò dẫn dắt phát triển ngành quảng cáo, thiết kế sáng tạo, du lịch văn hóa - MICE, nội dung số, công nghiệp sự kiện và nghệ thuật đương đại; đồng thời đóng vai trò “hub kết nối” với Hội An như một đô thị di sản sáng tạo đặc thù.

Đà Nẵng đang hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, nơi nghệ thuật trở thành một lĩnh vực kinh tế sáng tạo có khả năng tạo giá trị lâu dài. Để làm được như vậy, nghệ thuật không chỉ xuất hiện trong các sự kiện văn hóa, mà cần phải hiện diện trong từng ngõ ngách của đời sống. Theo thời gian, những giá trị nghệ thuật được hình thành sẽ trở nên thói quen văn hóa của người đô thị. Và chính thói quen ấy mới là nền móng lâu dài cho đời sống nghệ thuật của thành phố.

XUÂN HIỀN