Giá xăng tại Mỹ vượt 4 USD/gallon, cao nhất kể từ năm 2022

Một trạm xăng ở trung tâm thủ đô Washington DC. Ảnh: Ngọc Quang - PV TTXVN tại Mỹ

Theo hãng tin AP, Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) công bố giá xăng phổ thông trung bình toàn quốc hiện ở mức 4,02 USD/gallon, cao hơn hơn 1 USD so với thời điểm trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát. Lần gần nhất người dân Mỹ phải trả mức giá tương tự là sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine, gây ra cú sốc năng lượng toàn cầu.

Tuy nhiên, đây chỉ là mức trung bình toàn quốc, trên thực tế người dân tại nhiều bang đã phải trả mức giá vượt 4 USD/gallon từ trước đó. Chênh lệch giữa các bang phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguồn cung khu vực và chính sách thuế.

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran từ cuối tháng 2, giá dầu thô - nguyên liệu chính để sản xuất xăng - đã liên tục biến động mạnh và tăng cao. Xung đột khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn nghiêm trọng, đồng thời nhiều nhà sản xuất dầu lớn ở Trung Đông buộc phải cắt giảm sản lượng.

Áp lực chi phí lan rộng

Giá xăng tăng cao đang gây sức ép trực tiếp lên người tiêu dùng và doanh nghiệp, trong bối cảnh nhiều hộ gia đình Mỹ vốn đã chịu áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt gia tăng. Khi chi phí đổ xăng tăng lên, người dân buộc phải cắt giảm chi tiêu ở các lĩnh vực khác.

Không chỉ dừng lại ở nhiên liệu, giá xăng tăng còn kéo theo chi phí hàng loạt mặt hàng khác, từ hóa đơn điện nước đến giá hàng hóa thiết yếu. Trong ngắn hạn, các chuyên gia cảnh báo giá thực phẩm có thể tăng nhanh do chi phí vận chuyển và lưu kho leo thang.

Hoạt động vận chuyển hàng hóa và bưu kiện cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Dịch vụ Bưu chính Mỹ (USPS) đang đề xuất áp dụng phụ phí tạm thời 8% đối với một số dịch vụ phổ biến như Priority Mail để bù đắp chi phí.

Trong khi đó, giá dầu diesel - loại nhiên liệu chủ yếu cho xe tải vận chuyển - đã tăng lên mức trung bình 5,45 USD/gallon, so với khoảng 3,76 USD trước khi chiến sự nổ ra, theo dữ liệu từ AAA.

Nếu xung đột kéo dài, giá nhiên liệu có thể tiếp tục tăng. Hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz, tuyến đường chiếm khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu, hiện gần như bị đình trệ, khiến nhiều nhà sản xuất không thể đưa dầu ra thị trường. Đồng thời, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu khí của Iran, Israel và Mỹ càng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung.

Xả kho dự trữ, nỗ lực hạ nhiệt thị trường

Trước áp lực giá năng lượng, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã cam kết xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp của các nước thành viên, trong đó có Mỹ. Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng nới lỏng một số lệnh trừng phạt để tăng nguồn cung dầu từ Venezuela và tạm thời từ Nga.

Ngoài ra, Nhà Trắng cho biết sẽ miễn trừ một số quy định vận tải biển theo Đạo luật Jones trong 60 ngày nhằm tạo điều kiện cho việc vận chuyển nhiên liệu.

Dù vậy, hiệu quả của các biện pháp này vẫn chưa rõ ràng. Giá xăng chịu tác động bởi nhiều yếu tố, trong đó có độ trễ trong chuỗi cung ứng. Các nhà máy lọc dầu thường mua dầu thô trước đó, nên việc giá dầu tăng hiện nay có thể tiếp tục ảnh hưởng đến giá bán lẻ trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, giá xăng tại Mỹ thường có xu hướng tăng theo mùa khi nhu cầu đi lại gia tăng vào mùa hè. Việc chuyển sang sử dụng loại xăng pha chế mùa hè, có chi phí sản xuất cao hơn, cũng góp phần đẩy giá lên.

Trong khi đó, Đức cũng chuẩn bị áp dụng quy định giới hạn tăng giá xăng hàng ngày. Bộ Kinh tế Đức cho biết, luật mới ban hành giới hạn các trạm xăng chỉ được phép tăng giá một lần mỗi ngày, sẽ bắt đầu được áp dụng từ ngày 1/4 tới đây.

Theo phóng viên TTXVN tại Đức, một phát ngôn viên của Bộ ngày 30/3 cho biết Chính phủ Đức đã thông qua biện pháp này trong tuần trước để đối phó với giá dầu tăng cao do xung đột ở Trung Đông. Dự luật đã được Tổng thống Frank-Walter Steinmeier ký thông qua ngày 27/3 và phải được công bố trên Công báo Liên bang trước khi có hiệu lực.

Phát ngôn viên cho biết các bên liên quan đã yêu cầu luật có hiệu lực vào ngày 1/4 để đảm bảo việc thực thi suôn sẻ. Ông nói thêm rằng dự luật dự kiến sẽ được công bố vào ngày 31/3 để kịp có hiệu lực vào ngày 1/4.

Theo quy định mới, các trạm xăng chỉ được phép tăng giá một lần mỗi ngày, vào giữa trưa, trong khi việc giảm giá vẫn có thể được thực hiện bất cứ lúc nào.

Chính phủ Đức cho biết biện pháp này nhằm mục đích kiềm chế sự biến động giá cả và cải thiện tính minh bạch tại các trạm xăng. Quy định này được mô phỏng theo luật tương tự ở Áo, mặc dù các nhà phê bình và các nhóm người tiêu dùng đã cảnh báo rằng việc này chưa đủ để kiểm soát chi phí nhiên liệu leo thang.

Mỹ vẫn chịu tác động dù là nước xuất khẩu dầu

Dù là nước xuất khẩu ròng dầu mỏ, Mỹ vẫn không tránh khỏi tác động từ biến động giá toàn cầu. Dầu là mặt hàng giao dịch quốc tế, trong khi phần lớn dầu Mỹ là loại nhẹ, ngọt, còn nhiều nhà máy lọc dầu trong nước lại được thiết kế để xử lý dầu nặng, có hàm lượng lưu huỳnh cao, khiến Mỹ vẫn phải nhập khẩu một phần dầu thô.

Lịch sử cho thấy các xung đột địa chính trị thường kéo theo những cú sốc giá năng lượng. Năm 2022, giá xăng tại Mỹ từng vượt 5 USD/gallon - mức cao kỷ lục - sau khi chiến sự Ukraine bùng phát và các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga được áp dụng.

Sau đó, giá xăng đã hạ nhiệt và duy trì dưới mốc 4 USD/gallon từ giữa tháng 8/2022 cho đến trước đợt tăng mới nhất.

Diễn biến hiện tại cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu vẫn đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ căng thẳng địa chính trị, và nguy cơ giá nhiên liệu tiếp tục tăng vẫn hiện hữu nếu xung đột chưa sớm hạ nhiệt.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc