Giá xăng đã giảm, vì sao giá tô phở, ly cà phê chưa giảm?

Giá đồ ăn, thức uống chưa giảm theo giá xăng. Ảnh: Trần Hiền.

Trong giai đoạn tháng 3-5, khi giá xăng dầu trong nước tăng vọt theo biến động giá thế giới, một loạt hàng hóa, dịch vụ đã bị điều chỉnh tăng theo với lý do giá xăng dầu tăng cao. Tuy nhiên, đến nay, khi giá xăng dầu đã giảm về mức trước giai đoạn biến động, giá các mặt hàng từng tăng theo giá xăng chưa hề có dấu hiệu giảm trở lại.

Theo các chuyên gia, lý do giá hàng hóa, dịch vụ chưa giảm theo giá xăng dầu bởi đây chỉ là một trong nhiều yếu tố cấu thành giá bán, trong khi phần lớn chi phí vận hành của ngành F&B vẫn đang neo ở mức cao.

Giá xăng giảm nhưng giá hàng hóa, dịch vụ vẫn giữ nguyên

"Trước đó quán phở gần nhà tôi đã tăng giá từ 45.000 đồng lên 50.000 đồng một tô với lý do giá xăng và nguyên liệu đều tăng. Đến giờ giá xăng giảm khá nhiều nhưng giá bán vẫn giữ nguyên", chị Minh Anh (TP.HCM) chia sẻ.

Tương tự, anh Hoàng Nam (Hà Nội) cho biết ly cà phê sữa anh thường mua đã tăng từ 30.000 đồng lên 35.000 đồng từ nhiều tháng trước và đến nay chưa có dấu hiệu điều chỉnh. "Không chỉ một quán mà khá nhiều nơi đều giữ nguyên mức giá mới", anh nói.

Quán cơm ở phường Tân Thuận tăng giá 3.000 đồng/phần từ ngày 1/5 và hiện vẫn giữ nguyên giá. Ảnh: Diệu Thanh.

Khảo sát của Tri Thức - Znews tại một số quán ăn, quán cà phê ở TP.HCM cho thấy giá các hàng hóa, dịch vụ phổ biến như cơm văn phòng, bún, phở, bánh mì hay cà phê vẫn duy trì ở mặt bằng đã điều chỉnh tăng trước đó.

"Lương không tăng nhưng chi phí ăn, uống cứ tăng chóng mặt. Tôi phải cân nhắc, liệu cơm gắp mắm từng bữa ăn", chị Minh Anh nói thêm.

Trong khi đó, theo dữ liệu điều hành của Bộ Công Thương, giá xăng (RON 95 trước đây, hiện tại dùng E10 RON 95) từng tăng lên mức hơn 27.000 đồng/lít hồi đầu tháng 3. Sau nhiều kỳ điều chỉnh liên tiếp, giá mặt hàng này hiện đã giảm xuống vùng 20.000 đồng/lít, thấp hơn khoảng 7.000 đồng/lít, tương đương mức giảm hơn 25%.

Chị N.T, chủ một quán cơm tại phường Tân Thuận, TP.HCM cho biết sau nhiều tháng "gồng" các loại chi phí, nguyên vật liệu tăng cao, chị mới tăng giá thêm 3.000 đồng/suất ăn từ đầu tháng 5.

"Giá xăng giảm nhưng các chi phí khác chưa giảm theo nên tôi vẫn phân vân chuyện điều chỉnh giá tiếp", chị nói thêm.

Tương tự, giá xăng giảm nhưng giá nhiều hàng hóa, nguyên liệu đầu vào chưa giảm cũng là lý do nhiều chủ hàng quán đưa ra để giải thích cho việc chưa điều chỉnh giảm giá hàng hóa, dịch vụ tương ứng.

Giá xăng chỉ là "điểm kích hoạt" tăng giá

Ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director và nhà sáng lập Horeca Business School, cho rằng nhiều người có xu hướng cho rằng giá xăng giảm thì giá đồ ăn cũng phải giảm theo. Tuy nhiên, thực tế cấu trúc chi phí của ngành F&B phức tạp hơn nhiều.

Theo ông, một món ăn hay ly đồ uống không chỉ chịu tác động từ chi phí vận chuyển mà còn chịu áp lực từ giá nguyên vật liệu, nhân công, mặt bằng, điện nước, gas, bao bì, chi phí nền tảng giao hàng, marketing và các khoản vận hành hàng ngày.

"Thực tế, nhiều hàng quán không tăng giá chỉ vì xăng. Giá xăng tăng thường chỉ là điểm kích hoạt để họ điều chỉnh lại mức giá vốn đã bị nén trong thời gian dài. Khi mức giá mới đã được thị trường chấp nhận, doanh nghiệp rất khó giảm trở lại vì điều đó đồng nghĩa với việc tự thu hẹp vùng an toàn lợi nhuận", ông Thanh nói.

Theo vị chuyên gia, nhiều mô hình F&B hiện nay cũng chưa tính đầy đủ các nghĩa vụ về thuế, bảo hiểm xã hội và các chi phí tuân thủ vào giá bán. Nếu các khoản chi này được phản ánh đầy đủ, mặt bằng giá hiện tại của không ít hàng quán thậm chí vẫn chưa chắc đã đủ an toàn.

Ở góc độ khác, ông Nguyễn Thái Bình, chuyên gia vận hành F&B, cho rằng không nên nhìn câu chuyện theo hướng "xăng tăng thì quán tăng giá, xăng giảm thì phải giảm ngay".

Ông phân tích xăng dầu chỉ là một biến số trong toàn bộ cấu trúc chi phí. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, chi phí logistics tăng gần như ngay lập tức, kéo theo giá nguyên liệu, hàng nhập khẩu, bao bì và nhiều đầu vào khác. Tuy nhiên, khi giá xăng giảm, các chi phí này không tự động giảm ngay.

"Một phần vì nhà cung cấp vẫn còn lượng hàng tồn kho nhập ở mức giá cao, một phần vì các chi phí như mặt bằng, nhân sự, điện nước, nền tảng giao hàng hay chi phí tuân thủ vẫn đang neo ở mức cao", ông Bình nhận định.

Theo ông, giá bán trong ngành F&B luôn có độ trễ. Nếu cửa hàng hôm nay giảm giá nhưng vài tuần sau giá nguyên liệu hoặc xăng dầu tăng trở lại rồi phải tăng giá tiếp, trải nghiệm của khách hàng sẽ bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, khi khách hàng đã chấp nhận mức giá mới, việc giảm giá cũng là quyết định không dễ dàng với các chủ quán có biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng.

Mặt bằng giá khó quay về như trước

Dự báo về giá các hàng hóa, dịch vụ ăn uống thời gian tới, ông Đỗ Duy Thanh cho rằng mặt bằng giá khó có thể quay trở lại mức cũ.

Theo ông, từ cuối năm nay đến đầu năm sau, ngành F&B có thể tiếp tục đối mặt với một làn sóng tăng giá mới khi các hàng quán phải tính đầy đủ hơn các chi phí về thuế, bảo hiểm xã hội, nhân công, mặt bằng và các yêu cầu tuân thủ trong vận hành.

Tuy nhiên, xu hướng này sẽ không diễn ra đồng đều. Các quán ăn bình dân, cơm văn phòng hay đồ uống phổ thông sẽ chịu áp lực cạnh tranh lớn hơn nên khó tăng giá mạnh. Trong khi đó, các thương hiệu có vị trí tốt, chất lượng ổn định và tệp khách hàng có khả năng chi trả cao vẫn có thể điều chỉnh tăng nhẹ.

Ở góc độ vận hành, ông Nguyễn Thái Bình cũng nhận định thị trường có thể xuất hiện nhiều chương trình khuyến mãi, bán theo combo hoặc điều chỉnh giá cục bộ, nhưng mặt bằng giá chung nhiều khả năng vẫn sẽ đi ngang hoặc tăng nhẹ.

Ông Nguyễn Thái Bình cho rằng giá hàng hóa, dịch vụ ngành F&B sẽ đi ngang hoặc tăng nhẹ trong thời gian tới. Ảnh: NVCC.

Theo ông, áp lực từ giá nguyên liệu, nhân công, mặt bằng, điện nước, bao bì, chi phí vận hành và các nền tảng giao hàng vẫn chưa biến mất. Trong khi đó, người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm hơn với giá.

"Thời gian tới sẽ là sự phân hóa rõ rệt. Những quán vận hành tốt sẽ có dư địa giữ giá và giữ khách. Ngược lại, những đơn vị vận hành kém có thể buộc phải tăng giá, nhưng càng tăng lại càng dễ mất khách", ông Bình nhận định.

Diệu Thanh