Giá vật liệu neo cao, hơn 70% doanh nghiệp xây dựng chịu áp lực lớn

Bà Phí Thị Hương Nga - Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng (Cục Thống kê, Bộ Tài chính) cho biết, ngành xây dựng đạt mức tăng trưởng 9,51% trong nửa đầu năm 2026 so với cùng kỳ. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh doanh nghiệp trong ngành vẫn phải xoay xở trước nhiều rào cản về chi phí đầu vào và nguồn vốn.

Theo bà Nga, một trong những động lực quan trọng giúp ngành xây dựng duy trì tăng trưởng là sự cải thiện của thị trường bất động sản sau khi Chính phủ đẩy mạnh tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Việc các luật này được áp dụng sớm đã góp phần giúp thị trường bất động sản dần khởi sắc, tạo thêm cơ hội việc làm và đơn hàng cho doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng dân dụng.

Tín hiệu tích cực cũng thể hiện qua số lượng doanh nghiệp thành lập mới. Trong 6 tháng đầu năm, số doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thành lập mới tăng 23,3% so với cùng kỳ năm trước, trong khi doanh nghiệp ngành xây dựng tăng 15,6%.

Doanh nghiệp xây dựng gặp khó vì giá vật liệu xây dựng duy trì ở mức cao.

Mặc dù vậy, doanh nghiệp xây dựng vẫn đang phải đối mặt với nhiều áp lực. Kết quả khảo sát của Cục Thống kê cho thấy hơn 70% doanh nghiệp cho rằng giá nguyên, nhiên vật liệu xây dựng vẫn duy trì ở mức cao, làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm hợp đồng xây dựng mới do một số phân khúc bất động sản dân dụng phục hồi chậm. Tình trạng chậm thanh quyết toán và nợ đọng xây dựng cơ bản cũng tiếp tục tạo ra những điểm nghẽn về dòng tiền đối với nhiều nhà thầu thi công.

Một vấn đề đáng chú ý khác là khó khăn trong tuyển dụng lao động có xu hướng gia tăng. Theo bà Nga, nhu cầu về lao động có trình độ, kỹ thuật và kinh nghiệm ngày càng cao, trong khi nguồn cung lao động phù hợp còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng triển khai và mở rộng hoạt động của doanh nghiệp.

Ngoài ra, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây dựng còn chịu tác động bởi thủ tục hành chính còn rườm rà, công tác giải phóng mặt bằng chậm và việc tiếp cận thông tin đấu thầu giảm.

Xét về năng lực nội tại, trong quý II/2026 có 24,9% doanh nghiệp cho rằng năng lực cạnh tranh còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tham gia đấu thầu và ký kết hợp đồng xây dựng, tăng nhẹ so với mức 24,8% của quý I/2026.

Dù gặp nhiều khó khăn, Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng đánh giá, đầu tư công vẫn là điểm tựa quan trọng của ngành xây dựng 6 tháng đầu năm 2026.

Theo Cục Thống kê, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước trong 6 tháng đầu năm tăng 12,7% so với cùng kỳ. Việc Chính phủ và các địa phương quyết liệt tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia đã tạo ra khối lượng công việc lớn cho doanh nghiệp xây dựng, qua đó bù đắp phần nào sự thiếu hụt hợp đồng từ các mảng khác.

Để giữ vững đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm, cộng đồng doanh nghiệp xây dựng kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục có các giải pháp bình ổn giá vật liệu xây dựng, bảo đảm nguồn cung khoáng sản làm vật liệu san lấp và sớm giải quyết dứt điểm tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản.

“Việc khơi thông các điểm nghẽn này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn vốn, duy trì tiến độ thi công và nâng cao khả năng phục hồi trong giai đoạn cuối năm 2026”, bà Nga chia sẻ.

Minh Thu