Cục trưởng Cục Thống kê: Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo là động lực quan trọng

Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm 2026. Xung quanh những động lực tăng trưởng và các giải pháp cho chặng đường còn lại của năm, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính).

Công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn dắt tăng trưởng

- Thưa bà, GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng tới 8,18%. Theo bà, đâu là những động lực chính tạo nên kết quả tăng trưởng này?

Bà Nguyễn Thị Hương: Với mức tăng trưởng 8,18%, bên cạnh việc khu vực I (nông, lâm nghiệp và thủy sản) duy trì mức tăng tương đương giai đoạn trước, khu vực III (dịch vụ) vẫn đạt mức tăng trên 8%, điểm nổi bật nhất của tăng trưởng 6 tháng đầu năm là khu vực II (công nghiệp và xây dựng) với mức tăng rất ấn tượng 9,81%.

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê. Ảnh: Thanh Tuấn

Trong khu vực II, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo là động lực quan trọng nhất khi tăng trên 10,2%. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,8% - mức cao nhất của 6 tháng đầu năm trong vòng 7 năm trở lại đây (từ năm 2019 đến nay). Với tỷ trọng chiếm trên 23% GDP, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã đóng góp rất lớn vào tăng trưởng chung.

Bên cạnh đó, ngành vận tải cũng đạt mức tăng trên 10%, trong khi chiếm hơn 6% GDP. Như vậy, hai ngành có tốc độ tăng trên 10% và chiếm hơn 30% quy mô nền kinh tế đã trở thành động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng quý II cũng như 6 tháng đầu năm.

- Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm, chúng ta sẽ phải đối mặt với những áp lực gì trong 6 tháng cuối năm, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Hương: Mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả năm đặt ra áp lực rất lớn cho 6 tháng cuối năm. Theo đó, chúng ta cần đạt mức tăng trưởng khoảng 11,7% trong nửa cuối năm để hoàn thành mục tiêu.

Để đạt được kết quả này, tất cả các khu vực kinh tế đều phải nỗ lực với tốc độ tăng tương ứng. Cụ thể, khu vực I cần tăng trên 4%, khu vực II cần tăng khoảng 14%, còn khu vực III phải đạt trên 12%. Đây là những mục tiêu rất thách thức, đặc biệt đối với khu vực II và khu vực III.

Bên cạnh yêu cầu tăng trưởng, chúng ta cũng phải bảo đảm ổn định đời sống người dân, không tạo thêm áp lực lên lạm phát. Vì vậy, cần bảo đảm đầy đủ nguồn cung các mặt hàng thiết yếu, từ lương thực, thực phẩm đến xăng dầu và các hàng hóa phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân.

Đồng thời, cũng phải bảo đảm nguồn cung nguyên, nhiên, vật liệu phục vụ các hoạt động đầu tư, nhất là các dự án đầu tư công và các công trình trọng điểm của quốc gia.

Trong thời gian qua, Việt Nam đã nhập khẩu lượng lớn nguyên vật liệu đầu vào. Đây là điều kiện thuận lợi để phục vụ sản xuất trong thời gian tới. Điều quan trọng hiện nay là phải khơi thông đầu ra, sử dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu đã nhập khẩu nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng của khu vực công nghiệp và xây dựng.

- Theo bà, trong bối cảnh chi phí nguyên vật liệu, lãi suất và nhiều yếu tố bên ngoài gia tăng, đâu là thách thức lớn nhất đối với khu vực II và khu vực III? Giải pháp nào để vượt qua?

Bà Nguyễn Thị Hương: Đối với khu vực công nghiệp và xây dựng, giải pháp đầu tiên là phải bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào ổn định và đầy đủ để phục vụ sản xuất, đồng thời khơi thông đầu ra một cách kịp thời.

Chúng ta cần thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa, bởi hiện nay lượng nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo, đang ở mức rất lớn và đã được dự trữ khá dồi dào. Điều quan trọng là phải mở rộng thị trường tiêu thụ để phát huy hiệu quả nguồn nguyên liệu này.

Đối với khu vực dịch vụ, cần tăng cường các hoạt động dịch vụ phục vụ xuất khẩu, hỗ trợ sản xuất trong nước cũng như đáp ứng nhu cầu của người dân.

Ngoài ra, 6 tháng cuối năm cũng là thời điểm cần đặc biệt lưu ý đến sản xuất nông nghiệp, bởi đây là mùa mưa bão, thiên tai và biến đổi khí hậu diễn biến rất phức tạp. Muốn duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn so với 6 tháng đầu năm, phải chủ động ứng phó với các yếu tố bất lợi này.

Khơi thông nguồn lực từ địa phương

- Đối với đầu tư công, hiện nhiều dự án đang gặp khó khăn do thiếu nguyên liệu và giá vật liệu xây dựng tăng cao. Bà đánh giá như thế nào về vấn đề này?

Bà Nguyễn Thị Hương: Về giá nguyên vật liệu đầu vào, thời gian vừa qua tăng khá cao do chịu tác động của nhiều yếu tố. Trong đó, ảnh hưởng lớn nhất là giá xăng dầu tăng, làm chi phí vận chuyển cũng như giá đầu vào của sản xuất tăng theo.

Từ nay đến cuối năm, kỳ vọng căng thẳng tại Trung Đông sẽ giảm bớt. Đồng thời, nếu chúng ta tiếp tục làm chủ được nguồn cung năng lượng và có các giải pháp phù hợp sẽ giảm áp lực về lạm phát cũng như giá nguyên, nhiên, vật liệu đầu vào. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất trong 6 tháng cuối năm, không chỉ đối với ngành công nghiệp mà cả lĩnh vực xây dựng. Các dự án trọng điểm cũng sẽ được khơi thông thuận lợi hơn.

Với tỷ trọng chiếm trên 23% GDP, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã đóng góp rất lớn vào tăng trưởng kinh tế. Ảnh: Cấn Dũng

Bên cạnh đó, các chính sách của Chính phủ và Nhà nước về hỗ trợ phát triển nhà ở cho người dân cũng có ý nghĩa rất quan trọng. Không chỉ góp phần thúc đẩy ngành xây dựng phát triển, các chính sách này còn giúp ổn định giá thuê nhà, ổn định đời sống người lao động, góp phần nâng cao mức sống của người dân. Đồng thời giảm bớt chi phí sinh hoạt và chi phí đầu vào liên quan đến lao động của các doanh nghiệp.

- Bà đánh giá như thế nào về việc Chính phủ giao chỉ tiêu tăng trưởng cho từng địa phương? Vai trò của các địa phương trong việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng ra sao, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Hương: Mục tiêu tăng trưởng không chỉ phụ thuộc vào Trung ương mà mọi hoạt động sản xuất đều diễn ra tại các địa phương, trên những địa bàn cụ thể. Vì vậy, nếu muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng thì vai trò của các địa phương là hết sức quan trọng.

Mỗi địa phương phải xác định rõ trên địa bàn mình đang có những công trình trọng điểm nào, những sản phẩm chủ lực nào được tạo ra và tất cả các sản phẩm đó đều phải đạt được tốc độ tăng trưởng tương ứng.

Ngoài các công trình trọng điểm do Trung ương cũng như các tập đoàn, tổng công ty triển khai trên phạm vi cả nước, thì những sản phẩm, dự án do địa phương chịu trách nhiệm cũng phải có mức tăng trưởng tương ứng. Muốn tăng trưởng thì cả Trung ương và địa phương đều phải xây dựng, xác định rõ những sản phẩm, nhiệm vụ cần triển khai với tốc độ tăng phù hợp để tạo ra đầu ra tương ứng.

Đây không chỉ là nhiệm vụ của Trung ương hay các bộ, ngành mà tất cả các nhiệm vụ đều được triển khai trên địa bàn cụ thể, từ xã, phường đến các địa phương. Vì vậy, trách nhiệm của địa phương là phải cùng với Trung ương, cùng các bộ, ban, ngành thống nhất hành động, quyết tâm thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ đã đề ra.

- Nhìn vào việc phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng giữa các địa phương, đặc biệt là hai đầu tàu kinh tế Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, bà đánh giá như thế nào về tính khả thi của mục tiêu này?

Bà Nguyễn Thị Hương: Các nhiệm vụ giao cho địa phương sẽ tiếp tục được cập nhật, rà soát trên cơ sở kết quả thực hiện trong 6 tháng đầu năm. Đây không phải là những chỉ tiêu cố định mà sẽ liên tục được điều chỉnh, bổ sung nhằm phát huy lợi thế của từng địa phương, phát huy những kết quả đã đạt được, đồng thời khơi thông các nguồn lực và khắc phục những hạn chế, tồn tại. Đặc biệt, đối với hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, rõ ràng đây là những địa phương có đóng góp rất lớn đối với tăng trưởng của cả nước.

Đơn cử như Hà Nội, mặc dù tốc độ tăng trưởng 6 tháng đầu năm chưa đạt 10%, nhưng vẫn là địa phương có tỷ trọng đóng góp rất lớn vào tăng trưởng chung. Riêng trong quý II, tốc độ tăng trưởng của Hà Nội đã cao hơn quý I, đạt trên 11%. Đây là mức tăng trưởng quý II rất ấn tượng. Tuy nhiên, do nền so sánh của quý II năm trước ở mức rất cao nên tốc độ tăng trưởng chung của Hà Nội chỉ đạt hơn 8,2%, vẫn cao hơn mức tăng trưởng bình quân của nền kinh tế.

Vì vậy, với những địa phương có quy mô kinh tế lớn, tỷ trọng và cơ cấu đóng góp cao trong GDP thì trách nhiệm cũng nặng nề hơn. Chúng tôi sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật để làm rõ hơn đóng góp của từng địa phương, từ đó Chính phủ có cơ sở điều chỉnh, cập nhật các nghị quyết trong thời gian tới, bảo đảm phù hợp hơn với thực tiễn, sát với diễn biến kinh tế và phù hợp với vị trí, vai trò của từng địa phương trong bức tranh tăng trưởng chung.

- Xin cảm ơn bà!

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, cần đồng thời khơi thông nguồn lực sản xuất, bảo đảm nguồn cung nguyên vật liệu, ổn định thị trường và phát huy tối đa vai trò của từng địa phương trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Thanh Bình