Gia Lai: Linh hoạt điều tiết nước tưới để 'né hạn'

Bảo đảm nước tưới cho cà phê

Người trồng cà phê ở Tây Gia Lai đã tưới từ trước Tết Nguyên đán 1-2 đợt để cây ra hoa đồng loạt, hướng đến niên vụ 2026-2027 đạt năng suất, sản lượng cao.

Giá cà phê nhân hiện duy trì ở mức 90-100 triệu đồng/tấn đã và đang tạo động lực để nông dân đầu tư chăm sóc. Nhiều hộ tận dụng nguồn nước tưới tại suối, ao, hồ, giếng khoan.

Gắn bó nhiều năm với cây cà phê, anh Nưk (làng Bui, xã Biển Hồ) cho biết niên vụ vừa qua mang lại tín hiệu tích cực, tạo thêm động lực để gia đình mạnh dạn đầu tư chăm sóc vườn cây.

Anh Nưk chủ động tưới nước cho vườn cà phê của gia đình khi nguồn nước đang dồi dào. Ảnh: N.D

Anh Nưk chia sẻ: “Tôi trồng hơn 300 cây cà phê giống TRS4. Năm 2025 mới thu bói đầu tiên, vườn cây đạt hơn 2 tấn cà phê tươi là tín hiệu rất lạc quan. Nhờ giá cà phê tươi dao động từ 24.000-26.000 đồng/kg, gia đình có nguồn thu nhập khá để tái đầu tư chăm sóc.

Hiện nay, nguồn nước giếng dồi dào, tôi tưới sớm hơn mọi năm với hy vọng cuối năm nay sản lượng cà phê sẽ tăng cao hơn so với năm 2025 và giá vẫn duy trì ổn định để người trồng có lợi nhuận cao”.

Ông Hoàng Văn Hoang (thôn Tân An, xã Ia Hrung) hiện nhận khoán gần 2 ha cà phê từ Công ty Cà phê Ia Sao 2 và có thêm khoảng 1 ha của gia đình. Nhờ nguồn nước bảo đảm nên ông Hoang mạnh dạn chuyển sang phương thức tưới tiết kiệm, nâng cao hiệu quả chăm sóc vườn cây.

“Từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026 thời tiết thuận lợi, nguồn nước tưới dồi dào. Tôi tưới nước, bón phân cho cà phê bằng béc phun mưa, vừa tiết kiệm vừa rải đều, không chỉ góp phần giảm các loại rầy, rệp gây hại mà còn giảm công tưới, hiệu quả kinh tế mang lại cao hơn”, ông Hoang chia sẻ.

Ông Hoàng Văn Hoang đang lắp ống dẫn nước từ hồ chứa vào vườn cà phê để tưới béc phun mưa. Ảnh: N.D

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có hơn 106.000 ha cà phê. Ba năm trở lại đây, giá cà phê nhân duy trì ở mức cao đã giúp nhiều nông dân cải thiện thu nhập. Nhờ đó, người dân chủ động hơn trong đầu tư chăm sóc và sử dụng linh hoạt các nguồn nước tưới, giảm phụ thuộc vào thời tiết, bảo đảm cung cấp nước kịp thời cho giai đoạn ra hoa, kết trái.

Chủ động điều tiết hồ chứa

Khu vực phía Tây tỉnh hiện có 352 công trình thủy lợi, gồm hồ chứa, đập dâng, trạm bơm điện với năng lực thiết kế tưới cho 67.454 ha cây trồng các loại (lúa nước, cây công nghiệp dài ngày, hoa màu, cây ăn quả).

Trong đó, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai quản lý, vận hành 18 hồ chứa lớn cùng hệ thống đập dâng, trạm bơm điện, cung cấp nước phục vụ sản xuất.

Người trồng cà phê khu vực phía Tây tỉnh chủ động tưới cà phê bằng tưới béc phun mưa. Ảnh: N.D

Vụ Đông Xuân 2025-2026, Công ty xây dựng kế hoạch tưới 19.854 ha cây trồng (lúa nước, rau màu, cây công nghiệp ngắn và dài ngày). Nguồn nước được điều tiết phục vụ sản xuất tại các xã Biển Hồ, Ia Hrung, Ia Sao, Chư Prông… đối với cà phê; còn lúa nước tại Chư A Thai, Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, Ia Hiao, Ia Lâu… được mở nước theo lịch thời vụ từng công trình.

Sau hơn 2 tháng mở nước, mực nước tại các hồ chứa lớn vẫn duy trì cao hơn cùng kỳ, tạo tín hiệu tích cực cho giai đoạn còn lại của mùa khô 2026.

Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đầu tư xây dựng kênh mương nội đồng phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2025-2026. Ảnh: N.D

Theo ông Nguyễn Văn Lương - Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai, năm nay, Công ty chủ động mở nước sớm để người dân, doanh nghiệp trồng cà phê trong vùng tưới của từng công trình tưới nước đợt 1 và đợt 2.

Để đảm bảo nguồn nước tưới cây cà phê khoảng 3 đợt, từ đầu năm Công ty xây dựng kế hoạch tưới cụ thể đối với từng công trình. Đồng thời, thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết để điều tiết nguồn nước phù hợp, hạn chế thấp nhất tình trạng thiếu nước tưới cục bộ. Đẩy mạnh tuyên truyền người dân tưới nước tiết kiệm, tiên tiến, tưới luân phiên...

“Hiện nay, các địa phương chủ động điều chỉnh cây trồng phù hợp với khả năng của từng công trình thủy lợi. Nông dân các vùng không có công trình thủy lợi hoặc ở xa nguồn nước tưới linh hoạt sản xuất lúa sớm hơn lịch thời vụ nhằm tránh hạn cuối vụ là một điều rất đáng mừng.

Bên cạnh đó, người dân đầu tư hệ thống tưới nước tiên tiến, tiết kiệm bằng béc phun mưa hoặc tưới nhỏ giọt, hạn chế tưới dí như trước đây, mang lại hiệu quả kinh tế cao”, ông Lương cho biết.

NGUYỄN DIỆP