Giá dầu vượt 100 USD, Tổng thống Nga Putin nói về cung năng lượng cho châu Âu, 'sẵn sàng xuất kho với điều kiện nhất định'

Tổng thống Putin nhấn mạnh "điều kiện quan hệ hợp tác phải mang tính lâu dài và không kèm theo các sức ép chính trị", khi đưa ra những phát biểu trên trong bối cảnh giá dầu tăng vọt vượt mốc 100 USD/thùng, đạt mức chưa từng thấy kể từ khi Moscow mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine (2/2022).

"Chưa bao giờ từ chối hợp tác"

Phát biểu trong cuộc họp được truyền hình trực tiếp ngày 9/3, Tổng thống Nga cho biết, Moscow sẵn sàng hợp tác trở lại với các khách hàng châu Âu, những người phần lớn đã ngừng mua hàng từ nước ông nhằm mục đích ngăn chặn việc tài trợ cho cuộc xung đột quân sự tại Ukraine, nếu họ muốn quay trở lại hợp tác lâu dài. Ông nêu rõ, Nga sẽ tiếp tục ưu tiên cung cấp năng lượng cho các đối tác “đáng tin cậy”, trong đó có các thị trường châu Á, cũng như một số quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) như Hungary và Slovakia.

“Nếu các doanh nghiệp và người mua châu Âu đột nhiên quyết định định hướng ngược lại và bảo đảm cho chúng tôi sự hợp tác lâu dài, bền vững, không bị áp lực chính trị, thì vâng, chúng tôi chưa bao giờ từ chối điều đó. Chúng tôi cũng sẵn sàng hợp tác với người châu Âu”, ông Putin nói tại một cuộc họp với các quan chức chính phủ và người đứng đầu các nhà sản xuất dầu khí hàng đầu nước Nga.

Ông chủ Điện Kremlin cũng nhắc nhở các công ty Nga nên tận dụng lợi thế của cuộc xung đột ở Trung Đông, nơi Iran đã tạm dừng hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới - nơi vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.

Giá dầu thế giới đã tăng mạnh kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2 và có thời điểm vượt ngưỡng 100 USD/thùng - mức cao nhất kể từ cuộc xung đột Nga-ukraine. Giá dầu Brent đã tăng hơn 30% vào cuối tuần qua, có thời điểm vượt quá 119 USD/thùng, khi nỗi lo ngại về sự gián đoạn kéo dài đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu ngày càng gia tăng.

Tuần trước, Tổng thống Putin đã chỉ thị chính phủ xem xét chuyển hướng dòng chảy dầu khí còn lại của Nga ra khỏi châu Âu, trước khi EU bắt đầu thực thi quyết định cấm hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch của Nga.

Trước xung đột Nga-Ukraine, châu Âu mua hơn 40% lượng khí đốt từ Moscow. Đến năm 2025, doanh số bán khí đốt đường ống và LNG từ Nga chỉ chiếm 13% tổng lượng nhập khẩu của EU. Từ khi mất thị trường châu Âu, Nga buộc phải tìm cách bán dầu khí với giá chiết khấu rất lớn cho nhiều khách hàng khác.

Đối phó thế nào với giá năng lượng tăng vọt?

Bình luận trên của Tổng thống Putin được đưa ra vài giờ sau khi Thủ tướng Hungary Viktor Orban kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với dầu khí Nga để đối phó với giá năng lượng tăng vọt do chiến tranh ở Trung Đông.

Tại Hungary, Thủ tướng nước này Viktor Orban thông báo chính phủ quyết định áp trần giá bán lẻ nhiên liệu để giảm bớt tác động đối với người dân và doanh nghiệp. Với biện pháp này, mức giá tối đa sẽ được ấn định ở 595 Forint (khoảng 1,75 USD)/lít đối với xăng và 615 Forint/lít đối với dầu diesel.

Ngoài ra, chính phủ Hungary cũng sẽ mở nguồn dự trữ dầu quốc gia để bảo đảm nguồn cung ổn định. Theo kế hoạch, biện pháp trên có hiệu lực từ 0h00 ngày 10/3 (giờ địa phương) và chỉ áp dụng đối với các phương tiện mang biển số đăng ký tại Hungary.

Trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn, Slovakia cũng đang tìm cách gia tăng nhập khẩu khí đốt từ Nga trước khi lệnh cấm khí đốt Nga của EU có hiệu lực vào cuối năm nay. Công ty khí đốt quốc gia Slovakia SPP đã sửa đổi hợp đồng dài hạn với tập đoàn năng lượng Nga Gazprom nhằm phù hợp với các quy định của EU, đồng thời cho phép tiếp tục nhập khẩu khí đốt với mức giá cạnh tranh.

Theo kế hoạch năng lượng REPowerEU của EU, các nước thành viên phải chấm dứt nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga từ cuối năm nay. Tuy nhiên, khí đốt vận chuyển qua đường ống vẫn có thể được duy trì đến ngày 1/11/2027 đối với những quốc gia gặp khó khăn trong việc tìm nguồn thay thế. Hiện giá khí đốt tại châu Âu đã tăng khoảng 50% trong tuần qua sau khi Qatar tạm dừng xuất khẩu LNG do căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Một số nguồn thạo tin cho biết, nếu các cuộc đàm phán thành công, Slovakia có thể tăng lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga lên 100% nhu cầu trong nước cho tới năm 2027. Tuy nhiên, mọi điều chỉnh hợp đồng đều phải nhận được miễn trừ từ EU.

Trong khi đó, các nước G7 đầu tuần này cho biết, họ sẵn sàng thực hiện “các biện pháp cần thiết” để đối phó với giá dầu toàn cầu tăng vọt, nhưng không cam kết sẽ giải phóng dự trữ khẩn cấp.

(theo THX)

Minh Anh