Giá cước vận tải biển có thể tăng mạnh do áp lực chi phí nhiên liệu

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, giá nhiên liệu hàng hải (FO/DO) đã tăng mạnh từ mức 550 - 750 USD/tấn trước xung đột lên 1.100 - 2.000 USD/tấn hiện nay, tương đương mức tăng 100 - 120%. Khi nhiên liệu chiếm tới 30 - 40% tổng chi phí vận tải, các hãng tàu buộc phải điều chỉnh giá cước để bù đắp chi phí đầu vào.

Tại thị trường trong nước, giá vận chuyển container đã tăng khoảng 7 - 12% kể từ giữa tháng 3/2026. Cụ thể, tuyến Hải Phòng - TP.HCM hiện dao động 2,5 - 2,8 triệu đồng/container 20 feet và 4,8 - 5,3 triệu đồng/container 40 feet. Ở chiều ngược lại, giá cước từ TP.HCM đi Hải Phòng cũng tăng lên mức 4,5 - 5 triệu đồng/container 20 feet và 6,8 - 7,3 triệu đồng/container 40 feet.

Đáng chú ý, nhiều hãng tàu tiếp tục thông báo tăng giá thêm 17 - 30% vào cuối tháng 3, khiến mức tăng tích lũy trong thời gian ngắn trở nên đáng kể.

Giá cước vận tải biển có thể tăng mạnh do áp lực chi phí nhiên liệu. Ảnh: VASEP

Trên thị trường quốc tế, chỉ số Drewry World Container Index ghi nhận giá vận chuyển container tăng khoảng 12 - 15% so với trước khi xảy ra xung đột, lên mức 2.300 - 2.500 USD/container 40 feet. Một số tuyến ghi nhận mức tăng cao hơn, như tuyến châu Á - châu Âu tăng khoảng 20%, tuyến châu Á - Địa Trung Hải tăng khoảng 10%, với giá dao động 3.200 - 3.500 USD/container 40 feet.

Bên cạnh giá cước cơ bản, các hãng tàu còn áp dụng thêm phụ phí chiến tranh và phụ phí nhiên liệu. Mức phụ thu phổ biến hiện khoảng 70 - 80 USD/TEU đối với tuyến nội Á và 150 USD/TEU đối với các tuyến đi châu Âu, châu Mỹ; một số hãng dự kiến nâng lên 200 - 250 USD/TEU từ tháng 4.

Theo Drewry, nhiều hãng tàu lớn như MSC và CMA CGM đã điều chỉnh tăng giá từ cuối tháng 3, đồng thời cắt giảm một số chuyến trên các tuyến trọng điểm nhằm tối ưu chi phí vận hành.

Cơ quan quản lý đưa ra hai kịch bản. Nếu xung đột kéo dài dưới 30 ngày, tác động chủ yếu mang tính ngắn hạn, với mức tăng giá cước hạn chế và gián đoạn cục bộ. Ngược lại, nếu kéo dài hơn 30 ngày, giá cước có thể tăng từ 30 - 80% và duy trì ở mức cao, trong khi chuỗi cung ứng đối mặt nguy cơ gián đoạn sâu hơn và thời gian vận chuyển kéo dài.

Việc chi phí logistics gia tăng sẽ tác động trực tiếp đến giá thành hàng hóa xuất nhập khẩu, từ đó ảnh hưởng đến sức mua thị trường và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Trước áp lực này, cơ quan quản lý kiến nghị tăng cường giám sát việc kê khai, niêm yết giá và phụ phí; đồng thời làm việc với các hãng tàu để duy trì năng lực vận chuyển, hạn chế tình trạng tăng giá bất hợp lý. Về dài hạn, cần phát triển đội tàu vận tải biển quốc gia, đa dạng hóa thị trường và tuyến vận chuyển, giảm phụ thuộc vào các khu vực rủi ro, đồng thời đảm bảo nguồn cung và bình ổn giá nhiên liệu trong nước.

Nguyễn Tùng