Gặp gỡ tác giả bức ảnh 'Xe tăng tiến vào Dinh Độc lập' trưa ngày 30.4.1975

Nhà báo Trần Mai Hưởng cùng sống lại những ngày tháng hào hùng của tháng 4 lịch sử

Tuy không bắt kịp khoảnh khắc chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cổng sắt, nhưng bức ảnh của ông chụp chiếc xe thứ 4 của Quân giải phóng tiến vào Dinh Độc lập lại được dùng rộng rãi cả trong và ngoài nước, trở thành một thời khắc lịch sử ghi dấu sự sụp đổ của chế độ Mỹ ngụy, và dân tộc Việt Nam giành toàn thắng, thống nhất đất nước.

51 năm sau. Cũng đúng vào thời khắc lịch sử 30.4, cựu nhà báo chiến trường Trần Mai Hưởng không cùng bạn bè hội tụ tại Hà Nội hay TP.HCM để hồi tưởng lại những ngày tháng hào hùng của dân tộc. Ông lại cùng những người bạn từng đi qua cuộc chiến tranh và những người trẻ mừng chiến thắng ở phố biển Nha Trang.

Ở đó, họ say sưa nghe ông kể về những thời khắc lịch sử, cùng cả dân tộc tưởng nhớ đến những ngày tháng hào hùng mà bi tráng.

Năm 1972, nhà báo Trần Mai Hưởng cùng đồng đội vào chiến trường Quảng Trị, nơi có cầu Hiền Lương ngăn đôi bờ giới tuyến. Bên dòng Bến Hải, ông đã ghi lại những dòng nhật ký: “Mặt sông loang loáng ánh chiều tà, in hình cây cầu Hiền Lương xiêu vẹo và chơ vơ giữa dòng. Trong lòng cây cầu ấy có một vết sơn trắng hằn ngang. Đấy là ranh giới mỏng manh phân chia hai miền đất nước chúng ta, mà để xóa đi lằn ranh ấy, máu hàng triệu người đã đổ”.

Nhà báo Trần Mai Hưởng cùng đồng đội ôn lại những kỉ niệm, chia sẻ với thế hệ trẻ những gì mình và đồng đội đã đi qua

Đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, kéo ông đi với những trận đánh lớn dọc chiều dài đất nước. Ở đó ông tận mắt chứng kiến những trận chiến oai hùng và cả những đau thương mất mát của quân và dân ta. Những người lính, những đồng đội, đồng bào vừa gặp hôm trước, hôm sau đã hi sinh.

Nhưng với ông, cuộc đời phóng viên chiến trường không có thời gian để bi lụy, đau thương, ông vẫn mải miết đi, mải viết với những bức ảnh, trang viết phục vụ chiến đấu, phục vụ đồng bào cả nước và lưu lại cho thế hệ mai sau.

Nhà báo Trần Mai Hưởng

Những ngày tháng hào hùng “kéo” ông đi dọc theo chiều dài đất nước. Huế giải phóng. Rồi Đà Nẵng, dọc dài dải đất miền Trung. Ông theo đoàn quân chiến thắng đến Nha Trang vào ngày 2.4.1975, rồi vào Phan Rang - Ninh Thuận theo từng chiến trận. Ở đâu cũng ngút ngàn khói lửa và những tin vui thắng trận.

Sáng 30.4.1975, ông cùng các chiến sĩ của Quân đoàn 2 tiến vào Sài Gòn trong niềm hân hoan của đoàn quân chiến thắng.

“Dọc đường hành quân vẫn có những tay súng của quân địch bắn vào đội hình, nhưng không ngăn được bước tiến của đoàn quân chiến thắng. Mình cùng các phóng viên cố gắng để đến Dinh Độc lập sớm nhất.

Khi đến Dinh, thấy xe tăng 846 tiến vào, mình nhanh chóng giơ máy bắt trọn khoảnh khắc chiếc xe đang tiến qua cổng Dinh. Dưới bánh xích là hình ảnh chiếc cổng sắt đổ rạp như một thông điệp của sự sụp đổ hoàn toàn của chế độ Mỹ ngụy và sự toàn thắng của quân và dân ta.

Nhà báo Trần Mai Hưởng và nhà báo Phan Văn Kính giao lưu với thế hệ trẻ tại Nha Trang trưa ngày 30.4.2026

Trên tháp pháo của xe tăng 846, lá cờ đang bay, ánh nắng buổi trưa chia đôi nòng pháo, như chia đôi lịch sử - trước và sau ngày giải phóng”, nhà báo Trần Mai Hưởng hồi tưởng.

Theo nhà báo Trần Mai Hưởng, trong cuộc hành quân thần tốc đó, ông chụp khá nhiều ảnh, tuy nhiên những tấm ảnh sử dụng được không nhiều. Và bức ảnh Xe tăng quân giải phóng tiến vào Dinh Độc lập là một khoảnh khắc hiếm hoi vừa có ý nghĩa lịch sử, vừa có ý nghĩa hình tượng - một bức ảnh đã nói lên tất cả chiến thắng của dân tộc.

Và để có thể gửi hình ảnh nhanh nhất về Hà Nội, ông và các phóng viên phải cử người sang Biên Hòa mới có thể gửi qua đường máy bay. Ngay sau đó, tấm ảnh được sử dụng rộng rãi cả trong và ngoài nước, trở thành biểu tượng cho chiến thắng của dân tộc Việt Nam.

Nhà báo Trần Mai Hưởng tặng bức ảnh lịch sử “Xe tăng tiến vào Dinh Độc lập” cho ông Lê Xuân Thơm - Tổng Giám đốc Hải Đăng group

Những ngày sau đó, nhà báo Trần Mai Hưởng cùng những phóng viên của Thông Tấn xã Việt Nam đi khắp các nẻo đường, con phố để ghi lại những khoảnh khắc, cuộc sống của thành phố sau ngày chiến thắng.

Với nhà báo Trần Mai Hưởng, Sài Gòn năm 1975 ngập tràn trong niềm vui chiến thắng. Người dân hồ hởi đổ ra đường vẫy chào đón đoàn quân giải phóng bằng tất cả niềm hân hoan và trái tim nồng hậu.

Niềm vui thống nhất không chỉ ở Sài Gòn mà lan tỏa đến đến mọi miền đất nước, từng trái tim của một dân tộc khát vọng hòa bình. Một dân tộc vừa trải qua bao mất mát giờ đây được sống trong hòa bình, độc lập và thống nhất.

Sau ngày giải phóng, nhà báo Trần Mai Hưởng ở lại Sài Gòn suốt năm 1975, là phóng viên thường trú của Thông Tấn xã Việt Nam. Ông lại đi qua nhiều nhiều tỉnh thành phía Nam, chứng kiến sự hồi sinh của đất nước từ những đổ nát chiến tranh.

Nhà báo Trần Mai Hưởng tặng bức ảnh lịch sử “Xe tăng tiến vào Dinh Độc lập” cho phóng viên Báo Văn Hóa

Sau này, ông lại khoác ba lô theo đoàn quân chiến thắng đi sang nước bạn Campuchia thực hiện nghĩa vụ quốc tế; rồi lên biên giới phía Bắc sát cánh cùng đồng đội bảo vệ từng tấc đất biên cương của Tổ quốc.

Sau này, ông trở thành thành Tổng Giám đốc Thông Tấn xã Việt Nam. Nhưng với ông, những khoảnh khắc cùng đồng đội tiến vào Sài Gòn, hân hoan trong niềm vui chiến thắng mãi mãi khắc ghi trong kí ức. Hơn thế, đó không chỉ là khoảnh khắc, đó còn là lịch sử - lịch sử của một dân tộc trải qua ngàn giông bão để đi đến ngày chiến thắng vinh quang.

Và mỗi dịp ngày 30.4 về, ông lại cùng với đồng đội ôn lại những kỉ niệm, chia sẻ với thế hệ trẻ những gì mình và đồng đội đã đi qua. Ở đó, ông và những phóng viên chiến trường là “người thư kí của thời đại”, gom những khoảnh khắc của hiện thực, những phút giây đầy bi tráng tráng của dân tộc để tạo sức bật cho tương lai...

NAM PHONG