Gần 60 tác phẩm kể chuyện Quốc Tử Giám bằng nghệ thuật

Triển lãm thu hút đông đảo công chúng yêu nghệ thuật. Nguồn: Cổng TTĐT Sở VH&TT Hà Nội

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Nguyễn Văn Tú, Quốc Tử Giám được thành lập vào cuối thế kỷ XI, là Trường quốc học đầu tiên của Việt Nam thời quân chủ, nơi đào tạo hàng nghìn hiền tài cho đất nước. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám vẫn lưu giữ nhiều hiện vật quý báu, minh chứng cho truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc. Những giá trị đó đã trở thành nguồn cảm hứng đặc biệt để các họa sĩ, nhà thiết kế và nghệ sĩ trong nước cũng như quốc tế sáng tạo nên nhiều tác phẩm nghệ thuật, góp phần lưu giữ và lan tỏa giá trị bền vững của nền văn hiến Việt Nam.

Ông Nguyễn Văn Tú khẳng định, để bảo vệ và phát huy giá trị của Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám hôm nay, không gì tốt bằng giải pháp để di tích được sống trong đời sống đương đại. Nghệ thuật chính là một trong những nhịp cầu quan trọng kết nối công chúng với di sản, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn và các giá trị văn hóa được lan tỏa bằng ngôn ngữ của cảm xúc và sáng tạo.

Những bức ảnh tư liệu, ký họa… và tranh của danh họa Bùi Xuân Phái được trưng bày tại triển lãm. Nguồn: Cổng TTĐT Sở VH&TT Hà Nội

Điểm nhấn của triển lãm là hơn 60 tác phẩm của 34 tác giả, được thể hiện qua nhiều loại hình nghệ thuật đa dạng. Từ những bức ảnh tư liệu, ký họa của các kiến trúc sư và nhiếp ảnh gia người Pháp đầu thế kỷ XX; tranh của danh họa Bùi Xuân Phái trong những năm 1980; ký họa màu nước của các họa sĩ đương đại đến những sáng tác mới trên chất liệu lụa, sơn mài, sơn khắc, inox, composit, nhiếp ảnh và sắp đặt đa phương tiện của các nghệ sĩ trẻ. Mỗi tác phẩm mang một cách cảm nhận riêng nhưng đều thể hiện tình yêu dành cho Quốc Tử Giám và sự trân trọng đối với các giá trị văn hóa truyền thống.

Không gian trưng bày được thiết kế theo hướng mở với sự kết hợp giữa các mảng trưng bày trên tường và hệ kết cấu gỗ, tạo nên hành trình thị giác sinh động, giúp người xem khám phá những lớp lang lịch sử, nghệ thuật và cảm xúc đan xen. Sự đối thoại giữa các tác phẩm thuộc nhiều thời kỳ và chất liệu khác nhau mang đến trải nghiệm đa chiều, góp phần nâng cao nhận thức về giá trị của Quốc Tử Giám không chỉ với tư cách một di tích lịch sử mà còn là biểu tượng văn hóa giàu sức truyền cảm hứng.

Tác phẩm “Thăm Văn Miếu” của danh họa Bùi Xuân Phái (ảnh tư liệu). Nguồn: Cổng TTĐT Sở VH&TT Hà Nội

Chia sẻ về ý tưởng thực hiện triển lãm, Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn cho biết, “Quốc Tử Giám trong nghệ thuật” được hình thành từ dòng chảy sáng tạo nghệ thuật gắn với Văn Miếu - Quốc Tử Giám qua nhiều giai đoạn lịch sử. Từ ký họa, tranh sơn dầu của các họa sĩ người Pháp đầu thế kỷ XX, sáng tác của giảng viên, sinh viên Trường Mỹ thuật Đông Dương đến tác phẩm của nhiều thế hệ nghệ sĩ sau này, Quốc Tử Giám luôn là nguồn cảm hứng đặc biệt trong mỹ thuật Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Thế Sơn, triển lãm là cuộc gặp gỡ, đối thoại nghệ thuật của nhiều thế hệ họa sĩ, nghệ sĩ, kiến trúc sư trong nước và quốc tế dành tình cảm cho Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Gần 60 tác phẩm với nhiều chất liệu, hình thức biểu đạt khác nhau góp phần phác họa dòng chảy sáng tạo liên tục về di tích lịch sử - văn hóa đặc biệt này; đồng thời gợi mở cho công chúng góc nhìn mới về Quốc Tử Giám trong đời sống đương đại.

Thông qua triển lãm, Ban Tổ chức mong muốn tiếp tục lan tỏa giá trị đặc sắc của Quốc Tử Giám - biểu tượng của truyền thống hiếu học và văn hiến Việt Nam; đồng thời khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc gìn giữ, diễn giải và làm mới di sản, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế, nhất là nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám.

Triển lãm diễn ra từ ngày 5/7 đến hết ngày 5/8/2026.

THẢO CHI