Fed có thể phải tăng lãi suất nếu chiến sự Trung Đông kéo dài

Giá dầu tăng cao do gián đoạn nguồn cung

Giá dầu và khí đốt tự nhiên tăng vọt vào thứ Hai (2/3) khi các cuộc tấn công của Israel và Mỹ vào Iran và sự trả đũa của Tehran buộc các cơ sở dầu khí trên khắp Trung Đông phải ngừng hoạt động và làm gián đoạn vận chuyển hàng hóa ở eo biển Hormuz.

Theo đó giá dầu thô Brent kỳ hạn có thời điểm tăng tới 13% lên 82,37 USD/ thùng, mức cao nhất kể từ tháng 1 năm 2025, trước khi giảm xuống còn 78,92 USD/thùng, tương đương tăng 8,3%. Giá dầu thô ngọt nhẹ (WTI) của Mỹ cũng tăng 5,22 USD, tương đương 7,8%, lên 72,24 USD/thùng, sau khi có thời điểm đã tăng hơn 12% lên mức cao nhất kể từ tháng 6 là 75,33 USD/thùng.

Tuy nhiên mức tăng của giá dầu trong ngày hôm nay vẫn thấp hơn dự kiến. Hôm Chủ nhật, một số nhà phân tích đã dự đoán giá dầu sẽ mở cửa ở mức hơn 90 USD/thùng cho tới gần 100 USD/thùng.

“Thị trường đang thừa nhận mức độ nghiêm trọng của cuộc xung đột, nhưng cũng đang phát tín hiệu rằng, hiện tại đây chỉ là một cú sốc địa chính trị, chứ không phải là một cuộc khủng hoảng hệ thống”, Priyanka Sachdeva - Nhà phân tích cấp cao tại Phillip Nova cho biết.

Các nhà phân tích của Citi dự đoán giá dầu Brent sẽ giao dịch ở mức từ 80 USD/thùng đến 90 USD/thùng trong tuần này trong bối cảnh xung đột đang diễn ra.

Tuy nhiên theo JP Morgan, tình trạng tắc nghẽn giao thông qua eo biển Hormuz kéo dài từ ba đến bốn tuần có thể buộc các nhà sản xuất dầu khí vùng Vịnh phải ngừng sản xuất và đẩy giá dầu Brent lên trên 100 USD/thùng.

Trong khi Christopher Granville - Giám đốc điều hành của TS Lombard cho rằng, mặc dù cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran khó có thể đẩy nền kinh tế toàn cầu vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ toàn diện hoặc cú sốc lạm phát đình trệ. Thế nhưng, vẫn có khả năng chúng ta sẽ phải đối mặt với một “cơn bão dầu mỏ” tương tự như những gì đã xảy ra sau khi cuộc xung đột Nga – Ukraine bùng phát vào tháng 2/2022, khi giá dầu tăng vọt lên hơn 100 USD/thùng và duy trì ở mức cao trong 6 tháng.

Chiến sự kéo dài có thể buộc Fed phải tăng lãi suất

Giá dầu tăng cao sẽ làm tăng lạm phát toàn cầu. Với Mỹ, theo các nhà phân tích, tình hình có thể còn nghiêm trọng hơn khi mà nền kinh tế lớn nhất đang phải đối mặt với áp lực lạm phát từ chính sách thuế quan.

Dữ liệu vừa được công bố mới đây cho thấy, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát ưa thích của Fed – tăng với tốc độ hàng năm là 2,9% trong tháng 12 cao hơn mức tăng 2,8% của tháng 11. Trong khi PCE cơ bản tăng với tốc độ hàng năm là 3,0%, tăng tốc từ mức 2,8% của tháng 11.

Trong khi theo Scott Anderson - Nhà kinh tế trưởng của BMO Capital Markets tại Mỹ cho biết, lạm phát dường như đang nóng lên trong quý đầu năm 2026. Ông dự báo, tốc độ tăng hàng năm của PCE cơ bản có thể tăng lên mức 3,1% hàng năm trong tháng Giêng, mức cao nhất trong 2 năm.

Đáng quan ngại hơn là ước tính đó là trước khi cuộc xung đột ở Trung Đông nổ ra, đẩy giá dầu tăng cao. Theo ước tính của Anderson, nếu giá dầu tăng thêm 10 USD/thùng sẽ làm tăng lạm phát giá tiêu dùng từ 0,2% đến 0,4% trong năm tới.

Trong khi, Karen Young - học giả nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia cho biết, giá dầu tăng ở mức độ nào còn phụ thuộc vào việc Iran có tấn công các cơ sở sản xuất dầu của các nước láng giềng ở Trung Đông để đáp trả hành động của Mỹ và Israel hay không.

Giá dầu tăng cao sẽ cản trở lộ trình giảm lãi suất của Fed. “Lý lẽ để giảm lãi suất đang tan biến ngay trước mắt chúng ta”, Brian Bethune - Một nhà kinh tế học tại Đại học Boston cho biết trong một cuộc phỏng vấn với MarketWatch.

Theo nhà kinh tế này, sự tăng giá dầu kết hợp với cách tiếp cận mạnh mẽ của chính quyền Trump đối với thuế quan sẽ giữ giá ở mức cao. “Thực sự thì chúng ta đang nói về những vấn đề đối với Fed trong việc kiềm chế lạm phát. Trong tình huống này, Fed không thể hạ lãi suất”, ông nói thêm.

Thậm chí theo Christopher Granville của TS Lombard, nếu xảy ra “cơn bão dầu mỏ” như năm 2022, có thể đẩy lạm phát tăng vọt ở Mỹ. Ông dẫn chứng, “cơn bão dầu mỏ” năm 2022 đã đẩy chỉ số PCE cơ bản đã tăng với tốc độ hàng năm là 5,6% trong tháng 9/2022, mức cao nhất trong gần 40 năm.

Đó chính là lý do mà theo Anderson, nếu cuộc xung đột ở Trung Đông kéo dài có thể làm tăng khả năng động thái tiếp theo của Fed sẽ là tăng lãi suất.

Theo công cụ Fed Watch của CME, hiện các nhà giao dịch vẫn kỳ vọng sẽ có hai đợt cắt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong năm nay, đợt đầu tiên vào tháng 6 và đợt thứ hai vào tháng 9.

Hà Vy