FDI và xuất nhập khẩu trở thành điểm nhấn trong bức tranh kinh tế 5 tháng đầu năm

Trong bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là tác động từ xung đột tại Trung Đông, kinh tế - xã hội nước ta tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Ảnh: Hoàng Anh

Dòng vốn ngoại đổ vào Việt Nam đạt mức cao nhất 5 năm

Theo Báo cáo kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), nhiều lĩnh vực của nền kinh tế tiếp tục ghi nhận xu hướng phục hồi và tăng trưởng khả quan. Trong đó, sản xuất công nghiệp tiếp tục đóng vai trò là điểm sáng với chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong tháng 5 tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng, IIP tăng 9,1%, mức cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây.

Đáng chú ý, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với mức tăng 9,5%, đóng góp 7,4 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung của toàn ngành. Một số ngành ghi nhận mức tăng mạnh như sản xuất kim loại (tăng 20,2%), sản xuất xe có động cơ (tăng 18%), sản xuất hóa chất (tăng 16,9%) và sản phẩm khoáng phi kim loại (tăng 16,2%).

Trong cơ cấu vốn FDI thực hiện, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 8,06 tỷ USD, tương đương 82,7% tổng vốn giải ngân. Tiếp đến là hoạt động kinh doanh bất động sản với 716,5 triệu USD và lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng với 356,6 triệu USD.

Trong 5 tháng đầu năm, đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tổng vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách nhà nước trong 5 tháng đầu năm ước đạt 254.100 tỷ đồng, tương đương 24% kế hoạch năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ.

Ảnh minh họa: TCDN

Đặc biệt, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 24,81 tỷ USD, tăng mạnh 34,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục thu hút lượng vốn ngoại lớn nhất.

Về số lượng dự án, có 1.576 dự án mới được cấp giấy chứng nhận đầu tư với tổng vốn đăng ký đạt 14,84 tỷ USD, tăng 1,7% về số lượng dự án và tăng hơn gấp đôi về quy mô vốn so với cùng kỳ năm 2025.

Bên cạnh dòng vốn đăng ký mới, trong 5 tháng đầu năm có 415 lượt dự án hiện hữu đăng ký tăng vốn với tổng giá trị bổ sung đạt 5,78 tỷ USD, giảm 32,1% so với cùng kỳ năm trước.

Nếu tính chung cả vốn đăng ký mới và vốn điều chỉnh tăng thêm, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút 14,52 tỷ USD, tương đương 70,4% tổng vốn FDI đăng ký. Lĩnh vực sản xuất và phân phối điện, khí, nước, điều hòa đạt 2,45 tỷ USD, chiếm 11,9%, trong khi các ngành còn lại chiếm 17,7%.

Đáng chú ý, vốn FDI giải ngân tiếp tục lập kỷ lục mới khi đạt khoảng 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất của giai đoạn 5 tháng đầu năm trong vòng 5 năm qua.

Trong cơ cấu vốn giải ngân, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực với 8,06 tỷ USD, chiếm tới 82,7% tổng vốn thực hiện. Hoạt động kinh doanh bất động sản đứng thứ hai với 716,5 triệu USD, tương đương 7,3%, trong khi lĩnh vực sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 356,6 triệu USD, chiếm 3,7%.

Xuất nhập khẩu vượt 445 tỷ USD

Ngoài FDI, xuất nhập khẩu trở thành điểm nhấn khi tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng kim ngạch đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD (tăng 19,5%) và nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD (tăng 30,8%).

Tuy nhiên, cán cân thương mại đã chuyển sang nhập siêu 13,8 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 5,1 tỷ USD của cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước ghi nhận mức nhập siêu lớn, trong khi khu vực FDI tiếp tục duy trì xuất siêu.

Về cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu 5 tháng đầu năm 2026, nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 215,99 tỷ USD chiếm 94,1%. Trong đó nhóm hàng máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng chiếm 55,7%, còn nhóm hàng nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 38,4%.

Ngoài ra, nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng đạt 13,47 tỷ USD (chiếm 5,9%).

Để đẩy mạnh xuất khẩu, Cục Thống kê đề xuất, Chính phủ tập trung triển khai hiệu quả các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất và thị trường xuất, nhập khẩu gắn với nâng cao chất lượng sản phẩm.

Cùng với đó là tham gia sâu, rộng hơn vào các chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu, khai thác hiệu quả các cơ hội từ các FTA đã ký kết, đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường lớn, chủ lực.

Tập trung tăng cường khai thác các thị trường mới, tiềm năng, thị trường Halal, Mỹ La-tinh, châu Phi, phấn đấu thặng dư thương mại bền vững. Nghiên cứu, nắm bắt các cơ hội mới, xu hướng phục hồi để đẩy mạnh xuất khẩu, tận dụng tốt và tiếp tục thúc đẩy các hiệp định thương mại song phương và đa phương để mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đồng thời, cung cấp thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn mới của thị trường xuất khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp trong các vụ kiện chống bán phá giá; tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm để mở rộng thị trường tiêu thụ, thúc đẩy xuất khẩu…

Việt Dương