Thiết chế văn hóa cho công nhân phải mang lại giá trị thụ hưởng thực sự

Đổi mới hoạt động Công đoàn vì lợi ích thiết thực của người lao động

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031, sáng 4.6 tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra nhiều định hướng quan trọng đối với tổ chức Công đoàn trong giai đoạn mới.

Những chỉ đạo này không chỉ xác định rõ vai trò, sứ mệnh của Công đoàn mà còn thể hiện tư duy đổi mới mạnh mẽ, lấy quyền và lợi ích của người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Ảnh: Thống Nhất - TTXVN

Trao đổi về những nội dung được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tại Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV, ông Nguyễn Túc, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, bài phát biểu đã truyền đi nhiều thông điệp có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của tổ chức Công đoàn trong thời kì mới.

Theo ông Nguyễn Túc, điểm nổi bật trong chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là yêu cầu mọi chương trình, kế hoạch, phong trào của Công đoàn phải trả lời được những câu hỏi thiết thực: Người lao động được hưởng lợi gì, quyền lợi nào được bảo vệ, khó khăn nào được tháo gỡ và tiếng nói nào được lắng nghe.

Đây là cách tiếp cận mới, chuyển trọng tâm từ việc tổ chức các hoạt động mang tính hình thức sang đánh giá hiệu quả thực chất mà đoàn viên, người lao động nhận được. Điều đó đòi hỏi các cấp Công đoàn phải lấy chất lượng phục vụ làm thước đo, thay vì chỉ chú trọng số lượng phong trào hay các chỉ tiêu hành chính.

Thực tiễn cho thấy, uy tín và sức hút của tổ chức Công đoàn không được quyết định bởi số lượng hoạt động được triển khai mà được khẳng định thông qua khả năng bảo vệ quyền lợi người lao động, góp phần cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và giải quyết hiệu quả những vấn đề phát sinh tại cơ sở.

Niềm tin của đoàn viên, sự hài lòng của người lao động, chất lượng các thỏa ước lao động tập thể hay những vụ việc bảo vệ quyền lợi người lao động thành công chính là những tiêu chí phản ánh rõ nhất hiệu quả hoạt động của Công đoàn. Đây cũng là xu hướng quản trị hiện đại, lấy đối tượng phục vụ làm trung tâm trong quá trình xây dựng và triển khai chính sách.

Một nội dung khác được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh là yêu cầu “ở đâu có người lao động, ở đó phải có Công đoàn”. Thông điệp này thể hiện quyết tâm mở rộng phạm vi hiện diện của tổ chức Công đoàn, nhất là trong bối cảnh thị trường lao động đang có nhiều biến đổi với sự xuất hiện ngày càng nhiều mô hình việc làm mới.

Đặc biệt, yêu cầu “ở đâu quyền lợi chính đáng của người lao động bị ảnh hưởng, ở đó Công đoàn phải có tiếng nói” đã khẳng định rõ trách nhiệm đại diện, bảo vệ của tổ chức Công đoàn. Không chỉ làm cầu nối giữa người lao động với người sử dụng lao động, Công đoàn cần chủ động tham gia đối thoại, thương lượng, hòa giải và phòng ngừa tranh chấp lao động, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Xây dựng thiết chế văn hóa công nhân phải có kết quả cụ thể

Bên cạnh những yêu cầu về đổi mới phương thức hoạt động, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo đời sống văn hóa, tinh thần cho công nhân, người lao động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mỗi khu công nghiệp phải là nơi không chỉ có nhà máy, mà còn có thiết chế văn hóa, nhà ở, trường học, y tế, môi trường sống an toàn, nhân văn. Bên cạnh đó, các chính sách về tiền lương, nhà ở, bảo hiểm, đào tạo nghề, an toàn lao động, thiết chế văn hóa công nhân phải được triển khai thực chất, có kiểm tra, giám sát, có kết quả cụ thể.

Ông Nguyễn Túc, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - Ảnh: Lan Nhi

Theo ông Nguyễn Túc, việc xây dựng các thiết chế văn hóa công nhân cần được triển khai theo hướng thực chất, tránh hình thức, bảo đảm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của người lao động.

Các thiết chế văn hóa không chỉ dừng lại ở việc đầu tư cơ sở vật chất mà phải được tổ chức vận hành hiệu quả, trở thành không gian sinh hoạt văn hóa, học tập, rèn luyện và nâng cao đời sống tinh thần cho công nhân. Việc triển khai cần gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên, đánh giá cụ thể kết quả thực hiện, tránh tình trạng đầu tư dàn trải nhưng hiệu quả khai thác thấp.

Yêu cầu này cho thấy sự quan tâm toàn diện của Đảng đối với giai cấp công nhân, không chỉ ở khía cạnh việc làm, thu nhập hay an sinh xã hội mà còn ở nhu cầu phát triển văn hóa, xây dựng môi trường sống lành mạnh, văn minh. Đây cũng là điều kiện quan trọng để hình thành đội ngũ công nhân hiện đại, có trình độ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Có thể thấy, những định hướng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam không chỉ là nhiệm vụ cho một nhiệm kì mà còn là yêu cầu mang tính chiến lược nhằm xây dựng tổ chức Công đoàn thực sự là chỗ dựa tin cậy của người lao động, là cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với giai cấp công nhân, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển đất nước trong kỉ nguyên mới.

XUÂN TRƯỜNG