F-47 chạy đua với thời gian: Bay năm 2028, chờ động cơ đến 2030

Chương trình F-47 đã bước vào giai đoạn phát triển kỹ thuật và sản xuất với mức độ hoàn thiện nhất định. Ảnh: USAF.

Không quân Mỹ xác nhận tiêm kích thế hệ thứ sáu Boeing F-47 vẫn hướng tới chuyến bay đầu tiên vào năm 2028, dù động cơ NGAP dành cho máy bay dự kiến phải đến năm 2030 mới sẵn sàng tích hợp.

Tướng Dale R. White, phụ trách các chương trình vũ khí chủ lực của Không quân Mỹ, cho biết tại sự kiện Life Cycle Industry Days ở Dayton, Ohio, ngày 27/7 rằng F-47 đã bước vào giai đoạn Phát triển Kỹ thuật và Sản xuất (EMD). Đây là giai đoạn Boeing hoàn thiện thiết kế, chế tạo máy bay thử nghiệm và chuẩn bị cho sản xuất ban đầu.

Có thể phải bay bằng động cơ tạm thời

Khoảng cách hai năm giữa lịch bay thử F-47 và thời điểm động cơ NGAP sẵn sàng đang trở thành một trong những rủi ro kỹ thuật rõ nhất của chương trình.

General Electric đang phát triển động cơ XA102, trong khi Pratt & Whitney phụ trách XA103. Cả hai đều là động cơ chu trình thích ứng ba luồng, được thiết kế để vừa tăng lực đẩy vừa tiết kiệm nhiên liệu và cung cấp khả năng làm mát tốt hơn cho các hệ thống điện tử công suất lớn.

Động cơ NGAP dự kiến đạt lực đẩy khoảng 35.000-40.000 pound lực và chỉ có thể tích hợp lên F-47 từ khoảng năm 2030.

Vì vậy, chiếc F-47 đầu tiên nhiều khả năng sẽ sử dụng động cơ tạm thời, động cơ NGAP phiên bản thử nghiệm ban đầu hoặc một cấu hình chưa phải tiêu chuẩn sản xuất.

Cách tiếp cận này cho phép Boeing bắt đầu thử nghiệm khung thân, hệ thống điều khiển bay, phần mềm và kết cấu máy bay từ năm 2028 thay vì chờ động cơ hoàn thiện.

Tuy nhiên, khi động cơ NGAP chính thức được lắp đặt, F-47 sẽ phải trải qua thêm các bài kiểm tra về tăng tốc, tầm bay, khả năng leo cao, tải nhiệt, hệ thống điện và hiệu suất ở độ cao lớn.

F-47 được thiết kế để bay xa hơn F-22

Không quân Mỹ dự kiến mua ít nhất 185 chiếc F-47, gần tương đương số lượng F-22 từng được chế tạo.

F-47 được phát triển chủ yếu cho nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không và xuyên phá hệ thống phòng không đối phương, thay vì trở thành một mẫu tiêm kích đa nhiệm tương tự F-35A.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý nhất là bán kính chiến đấu vượt 1.000 hải lý, cao hơn đáng kể so với khoảng 590 hải lý của F-22 và 670 hải lý của F-35A.

Tầm hoạt động lớn được xem là đặc biệt quan trọng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi các căn cứ không quân, tuyến tiếp dầu và khu vực tác chiến có thể cách nhau hàng trăm hải lý.

F-47 cũng được yêu cầu đạt tốc độ tối đa trên Mach 2. Kết hợp tầm bay xa và tốc độ cao, máy bay có thể hoạt động sâu hơn trong môi trường bị đe dọa mà ít phụ thuộc vào máy bay tiếp dầu.

F-47 sẽ không chiến đấu một mình

F-47 chỉ là một phần trong kiến trúc tác chiến Next Generation Air Dominance (NGAD).

Không quân Mỹ dự kiến triển khai hơn 1.000 máy bay chiến đấu không người lái Collaborative Combat Aircraft (CCA) để phối hợp với các tiêm kích có người lái.

Các CCA có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau như trinh sát phía trước, tác chiến điện tử, nghi binh hoặc mang tên lửa. Điều này cho phép F-47 hạn chế phát xạ và giữ vị trí an toàn hơn trong đội hình.

Hai mẫu CCA đầu tiên là YFQ-42A của General Atomics và YFQ-44A của Anduril. Không quân Mỹ đặt mục tiêu bán kính chiến đấu của CCA vượt 700 hải lý.

Không quân Mỹ cũng muốn F-47 và CCA sử dụng kiến trúc hệ thống nhiệm vụ tương thích, cho phép chia sẻ dữ liệu mục tiêu, cảm biến, vũ khí và các bản nâng cấp phần mềm.

Động cơ mới mới là bài kiểm tra quan trọng

Động cơ XA102 và XA103 đang tiến tới giai đoạn thử nghiệm mặt đất. Không quân Mỹ đã đề nghị hơn 513 triệu USD cho chương trình NGAP trong năm tài khóa 2027, với ngân sách tiếp tục tăng trong các năm sau.

Động cơ chu trình thích ứng được kỳ vọng giúp tăng hiệu suất nhiên liệu, lực đẩy và khả năng làm mát. Đây là yếu tố quan trọng đối với F-47, bởi máy bay thế hệ mới sẽ phải vận hành radar, tác chiến điện tử, máy tính và hệ thống liên lạc có công suất lớn.

Việc sử dụng động cơ tạm thời vì thế chỉ là giải pháp để F-47 có thể bay sớm. Khi chuyển sang động cơ NGAP, máy bay có thể phải thử nghiệm lại nhiều hạng mục do động cơ mới ảnh hưởng tới trọng lượng, trọng tâm, luồng khí, nhiệt độ, hệ thống điều khiển và cả đặc tính tàng hình.

Do đó, chuyến bay đầu tiên năm 2028 không đồng nghĩa F-47 đã hoàn thiện. Cột mốc quan trọng hơn sẽ là khi máy bay lần đầu cất cánh với động cơ NGAP phiên bản sản xuất và hệ thống nhiệm vụ hoàn chỉnh.

Nếu tiến độ được duy trì, F-47 có thể trở thành trung tâm của mạng lưới tác chiến trên không mới của Mỹ trong những năm 2030, kết hợp tiêm kích có người lái với hàng nghìn máy bay chiến đấu không người lái.

Theo AR, IE

Huyền Chi