EU cấm thiết bị biến tần Trung Quốc trong các dự án năng lượng sạch dùng vốn công

Huawei Technologies và Sungrow hiện là những nhà sản xuất biến tần năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới. Ảnh: SCMP

Theo truyền thông quốc tế, EU chính thức cấm sử dụng bộ biến tần (inverter) Trung Quốc trong tất cả các dự án sử dụng vốn của khối. Brussels cho biết, đây là bước đầu tiên trong một loạt hành động nhằm vào các nhà cung cấp thuộc dạng "rủi ro cao".

Theo thông tin từ Ủy ban châu Âu, quyết định trên không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn phản ánh mối quan ngại ngày càng lớn của EU về an ninh năng lượng và an ninh mạng.

Phát biểu ngày 5-5, Người phát ngôn Ủy ban châu Âu Siobhan McGarry cho biết Brussels đã xây dựng các hướng dẫn cụ thể nhằm hạn chế việc sử dụng nguồn vốn EU cho những dự án có liên quan đến các nhà cung cấp “rủi ro cao”, trong đó có các nhà sản xuất biến tần đến từ Trung Quốc.

Một quan chức EU cho biết, Brussels đã xác định bốn quốc gia có rủi ro cao gồm Trung Quốc, Nga, Triều Tiên và Iran, nhưng chỉ Trung Quốc – vốn đang nắm giữ khoảng 80% thị phần biến tần toàn cầu – là có sự hiện diện vượt trội trên thị trường châu Âu.

Các bộ biến tần đóng vai trò quan trọng trong hệ thống năng lượng tái tạo, giúp chuyển đổi điện năng từ các nguồn như năng lượng mặt trời thành điện có thể hòa vào lưới điện quốc gia. Chính vì vậy, việc phụ thuộc vào thiết bị từ các nhà cung cấp nước ngoài, đặc biệt là những nước bị đánh giá có rủi ro về an ninh, đặt ra nhiều thách thức đối với EU. Theo các nhà chức trách, nguy cơ không chỉ nằm ở gián đoạn chuỗi cung ứng mà còn liên quan đến khả năng bị tấn công mạng hoặc kiểm soát từ xa đối với hạ tầng năng lượng.

Theo báo cáo tháng 1-2026 của đơn vị tư vấn tài nguyên thiên nhiên Wood Mackenzie, các nhà sản xuất Trung Quốc như Huawei Technologies và Sungrow đã đứng đầu thế giới về sản xuất bộ biến tần năng lượng mặt trời trong nửa đầu năm ngoái, vượt qua các đối thủ châu Âu như SMA Solar Technology (Đức) và Fronius (Áo).

Để triển khai quyết định mới, EU yêu cầu các tổ chức tài chính và đơn vị triển khai dự án phải báo cáo trước ngày 15-5 về các dự án đang sử dụng biến tần Trung Quốc, dù là trong hay ngoài lãnh thổ EU nhưng có kết nối với lưới điện của khối

Sau đó, Brussels sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể trước ngày 1-11 để quyết định có cấp miễn trừ hay không đối với những dự án đã triển khai quá sâu, không thể thay đổi nhà cung cấp mà không gây gián đoạn tiến độ.

Giới phân tích nhận định, quyết định của EU có thể tác động đáng kể đến chuỗi cung ứng toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, về dài hạn, động thái này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự phát triển của các nhà sản xuất châu Âu, đồng thời giúp EU giảm thiểu rủi ro về an ninh và tăng tính tự chủ trong lĩnh vực năng lượng.

Quyết định của EU cũng phản ánh xu hướng rộng hơn trên thế giới, khi các quốc gia và khu vực ngày càng chú trọng đến yếu tố an ninh trong chuỗi cung ứng công nghệ, đặc biệt là những lĩnh vực then chốt như năng lượng hay hạ tầng số.

(theo SCMP, Euronews, CNN)

Nguyễn Thúc Hoàng Linh