Đồng Nai chính thức là thành phố trực thuộc Trung ương: Những tiêu chuẩn 'cất cánh'

Đồng Nai chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 30/4/2026. Đây không chỉ là bước ngoặt của riêng địa phương này mà còn phản ánh chiến lược tái cấu trúc không gian phát triển của Việt Nam, hướng tới hình thành các cực tăng trưởng mới với những tiêu chuẩn đô thị khắt khe hơn.

Tiêu chuẩn về quy mô và chất lượng kinh tế

Theo Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, một địa phương muốn trở thành thành phố trực thuộc Trung ương phải đáp ứng các "điều kiện cần" về quy mô. Cụ thể, địa phương cần có diện tích tối thiểu 2.500km² và quy mô dân số từ 2,5 triệu người trở lên. Đây là ngưỡng cơ bản để hình thành một thị trường nội tại đủ lớn, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển hạ tầng và dịch vụ quy mô vùng.

Tuy nhiên, yếu tố then chốt nằm ở chất lượng tăng trưởng kinh tế. Khác với nhiều tỉnh còn phụ thuộc vào ngân sách, thành phố trực thuộc Trung ương phải có khả năng tự cân đối thu - chi ngân sách. Đồng thời, cơ cấu kinh tế phải chuyển dịch hiện đại với tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm ít nhất 80% GRDP.

Một góc thành phố Đồng Nai hiện nay. Ảnh: Internet

Đáng chú ý, thu nhập bình quân đầu người của địa phương phải duy trì cao hơn mức trung bình cả nước trong ba năm liên tiếp. Các chỉ số về tăng trưởng kinh tế ổn định và tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn bình quân chung là những yêu cầu bắt buộc, khẳng định vai trò "đầu tàu" dẫn dắt kinh tế quốc gia.

Yêu cầu về hạ tầng và đô thị hóa

Bên cạnh các chỉ số kinh tế, tiêu chí đô thị hóa được đặt ở mức cao để đảm bảo chất lượng sống. Một địa phương phải đạt chuẩn đô thị loại I – cấp độ phản ánh trình độ phát triển hạ tầng và quản lý đô thị hiện đại. Ngoài ra, tỷ lệ đô thị hóa phải đạt từ 45% trở lên và tỷ lệ phường chiếm tối thiểu 30% tổng số đơn vị hành chính cấp xã.

Căn cứ theo Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành. Ảnh minh họa

Quan trọng hơn, địa phương phải được định vị trong quy hoạch quốc gia là trung tâm tổng hợp cấp vùng hoặc cấp quốc gia. Vai trò này thể hiện qua khả năng dẫn dắt các lĩnh vực tài chính, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ và đảm nhận chức năng đầu mối giao thông quốc tế. Với vị trí chiến lược trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Đồng Nai đã hội tụ đủ các điều kiện này để bứt phá trong năm 2026.

Lộ trình cho các địa phương tiềm năng

Việc gia nhập nhóm thành phố trực thuộc Trung ương mang lại cơ hội lớn nhưng cũng đi kèm áp lực về quản trị đô thị và cạnh tranh. Sau Đồng Nai, hàng loạt địa phương khác cũng đang được đặt trong lộ trình nâng cấp vị thế trong tương lai, bao gồm: Bắc Ninh, Khánh Hòa, Quảng Ninh, Ninh Bình, Phú Thọ và Hưng Yên.

Các địa phương này hiện đang trong quá trình tích lũy các điều kiện về kinh tế và hạ tầng để tiệm cận ngưỡng cửa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Nhìn chung, việc xuất hiện thêm những đô thị đủ chuẩn sẽ góp phần tạo ra các động lực tăng trưởng mới, dẫn dắt dòng chảy kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Tuệ Nhân