Ephesus: Thành phố cổ La Mã rộng gấp 10 lần Disneyland

Thành phố cổ Ephesus tại Thổ Nhĩ Kỳ được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, khẳng định giá trị lịch sử và kiến trúc vượt thời gian. Ảnh: CNN

Theo CNN, được thành lập vào thế kỷ X trước Công nguyên và đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, Ephesus trải rộng trên diện tích khoảng 1.600 mẫu Anh, rộng gấp 10 lần công viên giải trí Disneyland.

Với vô số kỳ quan lịch sử được lưu giữ gần như nguyên vẹn, Ephesus hứa hẹn mang đến trải nghiệm choáng ngợp cho bất kỳ ai đặt chân đến.

Vẻ đẹp cổ đại

Tọa lạc tại cửa sông Kaystros, gần bờ biển Aegean, Ephesus từng phát triển thịnh vượng như một trung tâm thương mại huyết mạch kết nối phương Đông và phương Tây. Nơi đây từng in dấu chân của các nhà lãnh đạo kiệt xuất trong lịch sử nhân loại như Alexander Đại đế hay Antony và Cleopatra.

Hầu hết tàn tích mà du khách khám phá ngày nay đều có niên đại từ thời kỳ thành phố là một đô thị La Mã sầm uất.

Phố Curetes, một trong ba tuyến đường chính của thành phố, đến nay vẫn giữ nguyên lớp đá cẩm thạch. Nơi đây từng là dãy phố mua sắm sầm uất với các cửa hàng bán tơ lụa, hương liệu. Những hốc đá hình bầu dục khoét trên tường là nơi bố trí đèn chiếu sáng khi đêm xuống.

Nhằm tái hiện không khí huyền ảo của quá khứ, các tour tham quan đêm mùa hè gần đây đã được đưa vào vận hành, giúp du khách cảm nhận trọn vẹn nhịp sống cổ đại sau khi mặt trời lặn.

Đối diện phố Curetes là đền Hadrian, một công trình mang phong cách kiến trúc Corinth nhỏ nhắn nhưng thanh nhã nhất Ephesus.

Được hoàn thành vào năm 138 sau Công nguyên, dù phần mái gỗ đã không còn, hệ vòm đá cao 8m chạm khắc công phu vẫn đứng vững qua gần hai thiên niên kỷ. Chính giữa mái vòm là bức phù điêu Medusa, nhân vật nữ thần đầu rắn trong thần thoại Hy Lạp - La Mã, được tạc khắc nhằm mục đích xua đuổi tà ma.

Ngay dưới chân đồi là Thư viện Celsus, điểm tham quan “check-in” nổi tiếng nhất của Ephesus. Ngày nay, dù chỉ còn lại phần mặt tiền của kiệt tác La Mã cao gần 17m, công trình vẫn đốn tim du khách bởi vẻ đẹp ngoạn mục.

Các trận đấu của võ sĩ giác đấu được tổ chức tại Nhà hát lớn ngoài trời của thành phố cổ Ephesus (Thổ Nhĩ Kỳ) với sức chứa khoảng 25.000 người. Ảnh: CNN

Đỉnh cao kiến trúc và kỹ thuật La Mã

Không chỉ dừng lại ở giá trị thẩm mỹ, Ephesus còn là minh chứng cho trình độ kỹ thuật đáng kinh ngạc của người La Mã cổ đại.

Hệ thống nhà vệ sinh công cộng 36 chỗ ngồi được kết nối trực tiếp với mạng lưới thoát nước ngầm, hay Scholastica, tổ hợp tắm công cộng lớn nhất thành phố với sức chứa lên tới 1.000 người, đã phản ánh rõ nét sinh hoạt cộng đồng vô cùng sôi động của cư dân xưa.

Ngay gần đó là khu nhà Terrace Houses, bao gồm bảy biệt thự của giới quý tộc La Mã được bảo tồn nghiêm ngặt. Nơi đây sở hữu những bức bích họa, tranh khảm đầy sắc màu cùng các dòng chữ graffiti viết tay độc đáo trên tường.

Theo giới nghiên cứu, Prytaneion (tòa nhà hội đồng thành phố) là công trình có tầm quan trọng thứ hai tại Ephesus, chỉ sau đền Artemis.

Có nguồn gốc từ thế kỷ VII trước Công nguyên, đền Artemis từng là một trong những ngôi đền Hy Lạp lớn nhất lịch sử cổ đại. Dù ngày nay chỉ còn lại một cột trụ đơn độc được phục dựng tại vị trí nguyên bản bên ngoài công viên khảo cổ chính, công trình vẫn gợi nhớ về một thời kỳ hoàng kim đã qua.

Bên cạnh đó, Ephesus còn là một trung tâm tôn giáo quan trọng của Kitô giáo sơ khai. Một trong những điểm nhấn nổi bật của thành phố là Nhà hát Lớn với sức chứa 25.000 khán giả. Nơi đây từng diễn ra các buổi biểu diễn nghệ thuật, hội họp công cộng, nghi thức tôn giáo và cả những trận chiến giác đấu khốc liệt.

Nối tiếp từ nhà hát là phố Harbour, con đường tráng lệ từng rợp bóng hàng cột dẫn thẳng ra cảng biển sầm uất. Tuy nhiên, qua nhiều thế kỷ, quá trình bồi đắp phù sa đã đẩy đường bờ biển ra xa, khiến cảng biển khô cạn và biến Ephesus thành đô thị bị lãng quên vào thời Ottoman ở thế kỷ XV.

Ngày nay, Ephesus không chỉ là một điểm đến khảo cổ hàng đầu thế giới mà còn là cánh cửa đưa du khách ngược dòng thời gian, chạm tay vào ký ức của một trong những đô thị rực rỡ nhất lịch sử nhân loại.

MAI DUNG